II SA/Rz 380/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2022 r. nr OA.7722.25.10.2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych - skargę oddala - Przedmiotem skargi Gminy [...] (dalej w skrócie: "Gmina"; "strona skarżąca") jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: PWINB w Rzeszowie) z dnia 16 lutego 2022 r. nr OA.7722.25.10.2021 nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. W podstawie prawnej organ wskazał art.138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 49g w zw. z art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. – dalej: "P.b."). Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") w dniu 26 lutego 2020 r. przeprowadził kontrolę na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] stanowiącej własność Gminy [...] i działce nr [...] w miejscowości [...] stanowiącej własność H.K. celem sprawdzenia legalności budowy obiektów budowlanych. W trakcie kontroli ustalono, że na działce nr [...] usytuowana jest m.in. wiata o konstrukcji drewnianej w kształcie sześciokąta. Słupy konstrukcji wiaty wykonane są z krawędziaków drewnianych o wymiarach 14x14 cm. Dach krokwiowy wykonany jest jako wielospadowy pokryty gontem papowym ułożonym na pełnym deskowaniu wykonanym z płyty OSB i desek. Konstrukcja wiaty zamontowana jest za pomocą kotew stalowych mocowanych w stopach betonowych utwierdzonych w gruncie. Posadzka wiaty wykonana jest z kostki brukowej. W centralnej części wiaty znajduje się palenisko wykonane z kostek granitowych. Wiata sześciokątna posiada wymiary: bok wiaty wynosi 3,96 m, wysokość w okapie 2,25 m, a wysokość w szczycie 4,60m. Obecny w trakcie kontroli pełnomocnik H.K. – C.K. oświadczył, że obiekt budowlany stanowi własność H.K. prowadzącego działalność pod nazwą "[...] w [...]". Oświadczył, że wiata w kształcie sześciokąta został wybudowana najprawdopodobniej w latach 1980-1990. W czasie zakupu tj. w 1999 r. wiata już istniała. Przedmiotem zakupu był ośrodek wczasowo-sanatoryjny "[....]" oraz obiekty towarzyszące m.in. przedmiotowa wiata. Obiekt budowlany jest wykorzystywany na kompleksową usługę w zakresie rekreacji i aktywnego spędzania wolnego czasu, zarówno dla korzystających z usług kuracjuszy jak również osób przebywających w innych obiektach. W wyniku przeprowadzonego postępowania w tym rozprawy administracyjnej prowadzonej w dniu 8 września 2021 r. PINB ustalił, że przedmiotowa wiata istniała już przed 2000 r., a w 1999 r. poddana została remontowi. W tych okolicznościach przyjął, że od zakończenia budowy sześciokątnej wiaty upłynęło więcej niż 20 lat i wdrożył uproszczone postępowanie legalizacyjne. PINB w [...], działając na podstawie art. 49g ust. 1 w zw. z art. 49f ust. 1 P.b., postanowieniem z dnia 26 października 2021 r. nr PINB.5160.5.2.2020 (sprostowanym postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. nr PINB.5160.5.2.2020) nałożył na H.K. obowiązek przedłożenia wskazanych w tym postanowieniu dokumentów legalizacyjnych dotyczących budowy wiaty w kształcie sześciokąta o długości jednego boku 3,96m wykonanej w konstrukcji drewnianej, stanowiącej własność H.K., usytuowanej w miejscowości [...], na działce nr [...], stanowiącej własność Gminy [...], w terminie do [...] lutego 2022 r. Zażalenie na to postanowienie złożyła Gmina [...] domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania w części dotyczącej legalizacji obiektu na działce nr [...] w [...] oraz dalsze prowadzenie sprawy w przedmiocie rozbiórki obiektu. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. poprzez zobowiązanie H.K. do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych dla obiektu wiaty w kształcie sześciokąta, zlokalizowanego na działce nr [...] w [....], będącej własnością Gminy [...], w tym m.in. oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Z posiadanych dokumentów i oświadczeń przedstawicieli właściciela wynika wyraźnie, że H.K. nie posiada takiego tytułu, a Gmina [...] - właściciel gruntu sprzeciwia się budowie wszelkich obiektów na nieruchomości. Ewentualne oświadczenie będzie potwierdzało nieprawdę. Strona zarzuciła nadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu, że właścicielem spornej nieruchomości jest Gmina [...], która nie wyraża zgody na dysponowanie przez H.K. nieruchomością na cele budowlane. Powyższego nie zmienia fakt, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się sprawa z wniosku H.K. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Postępowanie to może dać mu tytuł do nieruchomości dopiero w przyszłości, a zagadnienie ewentualnej zmiany w zakresie prawa własności nie może być uznane za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Po przeanalizowaniu sprawy PWINB w Rzeszowie wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 16 lutego 2022 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i jednocześnie w tym zakresie wyznaczył termin wykonania obowiązku do dnia 30 czerwca 2022 r.; w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. PWINB uznał stanowisko organu I instancji za prawidłowe, a uzupełnienia wymagało uzasadnienie postanowienia. Organ odwoławczy podał, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że przedmiotowa wiata została wybudowana przez H.K. w 1999 r. po rozebraniu wcześniej istniejącej wiaty, w miejsce wcześniejszej wiaty. Wiata ta została wybudowana samowolnie tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę, które było wymagane w dacie jej budowy jak i obecnie. Powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty w kształcie sześciokąta wynosi 40,74 m2. Nie została zatem objęta wyłączeniem spod obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c P.b. Nie została także objęta wyłączeniem spod obowiązku dokonania zgłoszenia o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b., bowiem dla terenu na którym zlokalizowana jest wiata obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego "[...]" zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2008 r. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...] września 2008r.). Zebrane w toku postępowania wyjaśniającego materiały potwierdzają, że przedmiotowa wiata usytuowana na działce nr ewid. [...] w [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 3.UZ Tereny zabudowy uzdrowiskowej i 1.ZP Tereny zieleni parkowej. Zatem działka nr ewid. [...] w [...] nie jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową i nie istnieje na niej również budynek mieszkalny. Przedmiotowa wiata wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor H.K. nie posiada. Zdaniem PWINB organ I instancji zasadnie wdrożył procedurę wynikającą z art. 49g w zw. z art. 49f ust. 1 pkt 1 P.b. i umożliwił inwestorowi zalegalizowanie samowoli budowlanej. Zasadnie zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w trybie legalizacji uproszczonej. Z uwagi na upływ znacznej części terminu przedłożenia dokumentów organ zreformował postanowienie w tym zakresie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Gmina [...] – działająca przez fachowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem wykazania się przez H.K. statusem inwestora i prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 49g w zw. z art. 49f ust. 1 P.b. poprzez wydanie postanowienia, w którym zobowiązano H.K. do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych dla obiektu wiaty w kształcie sześciokąta, zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], będącej własnością Gminy [...], w tym m. in. oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, stanowiących umożliwienie legalizacji obiektu w ramach tzw. uproszczonej procedury podczas gdy z posiadanych dokumentów i oświadczeń przedstawicieli właściciela wynika wyraźnie, iż H.K. nie posiada takiego tytułu, a Gmina [...] - właściciel gruntu sprzeciwia się budowie wszelkich obiektów na nieruchomości. Ewentualne oświadczenie będzie jedynie potwierdzało nieprawdę; 2) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. poprzez błędną ich wykładnię polegająca na uznaniu, że H.K. był inwestorem w procesie budowy przedmiotowej wiaty, podczas gdy w toku postępowania ustalono, iż inwestorem była nieistniejąca już spółka Skarbu Państwa, a właścicielem gruntu jest Gmina [...]. Fakt przeprowadzania remontu wiaty, który nie wymaga pozwolenia, ani zgłoszenia, nie nadaje w/w statusu inwestora co do budowli, stanowiącej samowolę budowlaną. Strona skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, na skutek stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia; - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne odstąpienie od ustalenia dokładnego stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie ustalenie, czy granice nieruchomości podlegających podziałowi nie są sporne oraz czy nieruchomość na której zlokalizowana jest droga stanowi wyłączną własność Miasta [...], czy też jest we współwłasności z innymi podmiotami. Ponadto organ II instancji przyjął za udowodnione wszelkie twierdzenia inwestora, tj. Burmistrza Miasta [...] nie wymagając dowodów na poparcie tych twierdzeń; - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń na podstawie części dowodów zgromadzonych w sprawie i przyjęcie w konsekwencji, że H.K. jest uprawniony do przeprowadzenia legalizacji budynku. Naruszenie w/w norm doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, polegających na pominięciu, iż właścicielem spornej nieruchomości jest Gmina [...], której organy nie wyrażają zgody na dysponowanie przez H.K. nieruchomością na cele budowlane. Powyższego nie zmienia fakt, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się sprawa z wniosku H.K. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, gdyż postępowanie to może dać mu tytuł do nieruchomości dopiero w przyszłości, a zagadnienie ewentualnej zmiany w zakresie prawa własności nie może być uznane za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli nie zachodzi w sprawie sytuacja, w której w dacie orzekania nie było możliwe wydanie decyzji. Do czasu, aż nie zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie w tej sprawie, to organ jest związany treścią księgi wieczystej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia 16.02.2022r. znak: OA.7722.25.10.2021, którym Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie; uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 26.10.2021r. znak: PINB.5160.5.2.2020 nakładające na H.K. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących budowy wiaty w kształcie sześciokąta o długości jednego boku 3,96m wykonanej w konstrukcji drewnianej stanowiącej jego własność, usytuowanej w [....] na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy [...]: tj.: oświadczenia, o którym mowa wart. 32 ust. 4 pkt 2 P.b.; tj.: oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; geodezyjną inwentaryzację powykonawczą wiaty sześciokątnej; ekspertyzę techniczną sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: - nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz - pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania, w terminie do dnia 18 luty 2022r. - w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i jednocześnie w tym zakresie wyznaczył termin wykonania obowiązku do dnia 30 czerwca 2022r. Inwestorem przedmiotowego obiektu był H.K. Sąd w tym zakresie akceptuje stanowisko PWINB. Organ ten zlecił PINB uzupełnienie w postepowaniu zażaleniowym materiału dowodowego o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu ustalenia inwestora przedmiotowej wiaty. PINB uzupełnił materiał dowodowy i przekazał protokół z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 05.01.2022r. w biurze organu, po uprzednim właściwym zawiadomieniu wszystkich stron postępowania. W protokole tym jest zapis, że pełnomocnik H.K. oświadczył, że podtrzymuje oświadczenie złożone do protokołu z rozprawy administracyjnej w dniu 08.09.2021r. oraz stwierdził, że do Polski przyjechał w 2000r. i wiata w kształcie sześciokąta już istniała oraz, że z tego co mu mówiono pamięta, że wiata została wybudowana przez jego ojca H.K. w miejscu istniejącej wiaty. Pełnomocnik Gminy [...] oświadczył zaś, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że inwestorem przedmiotowej wiaty po 1997r. było Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]", a następnie w 1999r. Pan H.K. przebudował istniejącą samowolę budowlaną. H.K. podtrzymał zeznania złożone do protokołu z rozprawy administracyjnej w dniu 08.09.2021r. oraz oświadczył, że wiata została wybudowana przez poprzedniego właściciela tj. firmę S. i posiadała kształt taki jak obecnie tj. sześciokąta. Z uwagi, na zły stan techniczny zostały wymienione niektóre słupy oraz pokrycie dachu tj. deskowanie i zostało wykonane pokrycie z papy asfaltowej. Oświadczył, że był inwestorem tych prac i zostały wykonane w 1999r. Następnie przesłał on do PWINB pismo wyjaśniające z dnia 28.01.2022r. W piśmie tym podał, że przedmiotowa wiata w kształcie sześciokąta została wybudowana przez niego w 1999r. po rozebraniu wcześniejszej wiaty, która była najprawdopodobniej wybudowana przez poprzedniego właściciela KiZPS "[...]". Powyższy fakt przypomniał mu się w trakcie rozmowy z jego bratem W.K., który zarządza tym obiektem od daty zakupu (czerwiec 1999r.). Brat o tym fakcie przypomniał mu, że starą wiatę rozebrali ze względu na zły stan techniczny poprzedniej wiaty, i na jej miejscu postawili wiatę, która stoi do chwili obecnej. Jego wcześniejsza, mniej precyzyjna wypowiedź podczas rozprawy administracyjnej w PINB w [...] w dniu 05.01.2022r. wynikała z faktu, że od czasu zakupu i pierwszych prac remontowych sporadycznie przebywał on w Polsce, gdyż na stałe mieszka w Stanach Zjednoczonych. Zwrócił się o uwzględnienie powyższych faktów i o przyjęcie tych wyjaśnień do wyjaśnień złożonych do protokołu z dnia 05.01.2022r. w PINB [...]. Skarżący zarzucił, powielając argumenty zażalenia, że H.K. nie był inwestorem obiektu, a jedynie go przebudował w 1999 r. Twierdzenia tego w zebranym materiale dowodowym, nie można uznać za udowodnione. Oświadczenia H.K. złożone na rozprawie 5 stycznia 2022 r. i w piśmie z 28 stycznia 2022 r. nie wykluczają się wzajemnie. Biorąc pod uwagę zakres prac wykonanych przy nowym obiekcie wg pierwszego oświadczenia, późniejsze twierdzenie o jego rozbiórce i wybudowaniu na nowo wiaty w 1999 r. prawidłowo zostały ocenione przez PWINB jako mogące stanowić podstawę ustaleń daty wzniesienia obiektu i osoby inwestora. Sąd akceptuje również argumentację Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie co do tego, że przedmiotowy obiekt wymagał pozwolenia na budowę, okoliczność ta nie była sporna. Wiata ta została wybudowana samowolnie tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę, które było wymagane w dacie jej budowy jak i obecnie. Powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty w kształcie sześciokąta wynosi P = (3xa2xV3):2 = (3x 3,962 x V3) : 2 = 40,74 m2. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Odstępstwa od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określono w art. 29 - 31 i są to jedyne wyjątki od tej zasady. W art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zawarty został katalog obiektów, na budowę których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymagane jest dokonanie zgłoszenia, ust. 2 - katalog obiektów, na budowę których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonanie zgłoszenia, ust. 3 - katalog robót budowlanych, na wykonanie których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymagane jest dokonanie zgłoszenia, ust. 4 - katalog robót budowlanych, na wykonanie których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonanie zgłoszenia. W odniesieniu do wiat art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowalne, stanowi, iż nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowa wolno stojących wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty wynosi 40,74 m2. Zatem jej budowa nie została objęta wyłączeniem spod obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c Prawa budowlanego. Art. 29 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy stanowi, iż nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Warunkiem posadowienia wiaty bez decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia jest przeznaczenie działki pod zabudowę mieszkaniową (o ile na terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) lub istnienie na działce budynku mieszkalnego. Zgromadzone dokumenty w aktach sprawy wskazują, że dla terenu na którym zlokalizowana jest przedmiotowa wiata objęta postępowaniem obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego "[...]" zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2008r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...] września 2008r. Zebrane w toku postępowania wyjaśniającego materiały potwierdzają, że przedmiotowa wiata usytuowana na działce nr ewid. [...] w [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 3.UZ Tereny zabudowy uzdrowiskowej i l.ZP Tereny zieleni parkowej. A zatem działka nr ewid. [...] w [...] nie jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową i jak wynika z akt na działce tej nie istnieje również budynek mieszkalny. Zatem budowa przedmiotowej wiaty nie została objęta wyłączeniem spod obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. Wobec powyższego przedmiotowa wiata w kształcie sześciokąta o długości jednego boku 3,96m wykonana w konstrukcji drewnianej usytuowana na działce nr [...] położonej w [...] wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor H.K. nie posiada. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie przedmiotowa wiata została wybudowana przez Pana H.K. w 1999r., a zatem od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Prawidłowo więc, przy akceptacji H.K. organy wdrożyły postępowanie z art. 49g w zw. z art. 49f P.b., umożliwiając tym samym inwestorowi zalegalizowanie powstałej samowoli budowlanej. W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat zastosowanie znajdują wyżej wymienione przepisy ustawy Prawo budowlane, pozwalające zalegalizować powstałą samowolę budowlaną pod warunkiem, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego przedłoży wymagane postanowieniem dokumenty legalizacyjne. Zgodnie z art. 49f ust. 1 P.b., w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2. bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Zgodnie z art. 49g ust. 1 P.b. w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Zgodnie z art. 49g ust. 2 do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Zgodnie z art. 49g ust. 3 na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie. Dalszy przebieg uproszczonego postępowania legalizacyjnego określają przepisy art. 49h i art. 49i. Według art. 49h ust. 1 w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego sprawdza: 1) kompletność dokumentów legalizacyjnych oraz 2) czy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Według art. 49h ust. 2 w przypadku stwierdzenia niekompletności dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia niekompletności w wyznaczonym terminie. Według art. 49i ust. 1 organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje: 1) decyzję o legalizacji, w przypadku gdy: a) dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz b) z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania; 2) decyzję o nakazie rozbiórki, w przypadku: a) nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie wskazanym w postanowieniu, o którym mowa w art. 49g ust. 1, b) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w art. 49h ust. 2, c) gdy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub nie pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Według art. 49i ust. 2 decyzja o legalizacji stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 52 P.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w powyższym trybie postępowania, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Reasumując, stanowisko organów zobowiązujące inwestora do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w trybie legalizacji uproszczonej jest zasadne. Prawidłowo, z uwagi na upływ w znacznej części terminu przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w postępowaniu zażaleniowym należało zreformować postanowienie organu I instancji. Sąd stwierdza ponadto, że w kontrolowanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 3 marca 2020 r. PINB.5160.5.2.2020 w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego wykonanego w konstrukcji drewnianej składającego się z pięciu części, tj. pomieszczenia gospodarczego budynku, wiaty sześciokątnej, wiaty prostokątnej i zadaszenia łączącego wiaty, stanowiącego własność H.K. prowadzącego działalność pod nazwą N. w [...] usytuowanego w miejscowości [...] na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy [...] i dz. nr [...] stanowiącej własność H.K. Przedmiotowa sprawa została podzielona na dwa odrębne postępowania: 1. PINB.5160.5.2.2020 – sprawa legalności budowy wiaty w kształcie sześciokąta o długości boku 3,96 m wykonanej w konstrukcji drewnianej stanowiącej własność H. K.; 2. PINB.5160.5.26.2021 - sprawa legalności rozbudowy wiaty w kształcie sześciokąta o wymiarach jednego boku 3,96m wykonanej w konstrukcji drewnianej o pomieszczenia gospodarcze, budynek, wiatę prostokątną i zadaszenie łączące wiaty po rozbudowie tworzącej obiekt budowlany stanowiącej własność P. H.K. Zawiadomieniem z dnia 20.09.2020r znak: PINB.5160.5.2.2020 zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy wiaty w kształcie sześciokąta o długości jednego boku 3,96m wykonanej w konstrukcji drewnianej stanowiącej własność H.K. Zdaniem Sądu oczywistym jest, że co do przedmiotowego obiektu postepowanie zostało wszczęte już 3 marca 2020 r. Sąd akceptuje możliwość zastosowania procedury z art. 49f P.b. - uproszczonego postępowania legalizacyjnego - w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których toczyły się postępowania administracyjne w dacie 19 września 2020 r., kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane. Zaznaczyć należy, że art. 49f P.b., dodany przez art. 1 pkt 37 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), dalej jako: "ustawa zmieniająca", który wszedł w życie 19 września 2020 r., wprowadza szczególną regulację określającą przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W myśl tego przepisu, w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f ust. 1). W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, tj. obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego (art. 49f ust. 2 P.b.). Nie można natomiast wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 (art. 49f ust. 5 P.b.). Jednocześnie w przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz usunięcie stanu zagrożenia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 49f ust. 3 i 4 P.b.). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 121, s. 43 i nast., dostępny pod adresem: https://www.sejm.gov.pl) wprowadzenie uproszczonej procedury administracyjnej w odniesieniu do samowoli budowlanych starszych niż 20 lat jest konieczne ze względu na wymóg zachowania standardów w zakresie bezpieczeństwa. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika także, że zamiarem ustawodawcy było możliwie szerokie stosowanie nowej regulacji - uproszczonego postępowania legalizacyjnego - do "starych" samowoli budowlanych. Chodzi bowiem o "porządkowanie" dawnych inwestycji w celu ich zinwentaryzowania i zagwarantowania bezpieczeństwa. Oceniając kwestię dopuszczalności prowadzenia w odniesieniu do przedmiotowej samowoli budowalnej regulacji uproszczonego postępowania legalizacyjnego należy zaznaczyć, że stosownie do art. 25 ustawy zmieniającej, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (P.b.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jak wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z 13 października 2021 r., II SA/Po 418/21 (dostępny w CBOSA), który to pogląd Sąd w niniejszej sprawie podziela w całości: "Analizując brzmienie cytowanego przepisu (art. 25 ustawy zmieniającej) pozostaje stwierdzić, że stanowi on o reżimie prawnym, jaki ma zastosowanie "do spraw" uregulowanych ustawą zmienianą. Wynika z tego, że omawiana regulacja intertemporalna nakazuje stosować dotychczasowe przepisy P.b. do toczących się spraw administracyjnych - wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Do spraw takich należą m.in. sprawy o legalność obiektów budowlanych, które były uregulowane w P.b. przed 19 września 2020 r. (prowadzone na podstawie art. 48 i nast. P.b., względnie na podstawie przepisów art. 37 i 40 P.b. z 1974 r. przez odesłanie z art. 103 ust. 2 P.b.). Oczywisty i całkowicie zrozumiały jest zamysł ustawodawcy, który chciał, aby dotychczasowe procedury kontynuowane były wedle dotychczasowego porządku. W ocenie Sądu kwestia wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego powinna być wyłączona z rozważań dotyczących art. 25 nowel. P.b. Oczywistym jest, że przed 19 września 2020 r. żadna procedura legalizacyjna uproszczona nie mogła się toczyć, gdyż to właśnie w drodze ustawy zmieniającej P.b. ją wprowadzono. Przed wejściem w życie nowel. P.b. nie było więc tego typu "spraw". Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne. Postępowanie to jest przedmiotem odrębnej sprawy, która wymaga wszczęcia. Jest ono konkurencyjne do postępowań z art. 48 P.b. i z art. 37 i 40 P.b z 1974 r., a przesłanką decydującą o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu, którego postępowanie ma dotyczyć". Na taką konkurencyjność regulacji wskazuje przede wszystkim istnienie przepisów dotyczących legalizacji uproszczonej wobec obiektów wybudowanych przed 1995 r. Zgodnie bowiem z art. 49f ust. 2 ustawy do tych obiektów procedurę uproszczoną prowadzi się na wniosek właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Z art. 49f ust. 2 ustawy wynika więc, że stanem zupełnie naturalnym i założonym przez ustawodawcę jest stan, gdy istnieją przesłanki do prowadzenia procedury z art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 ustawy), która wszczynana jest przez organ z urzędu. Zarazem w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego właściciel lub jego zarządca mogą w każdym czasie "wybrać" procedurę legalizacyjną uproszczoną. Innymi słowy, samowolnie wybudowane obiekty wybudowane przed 1995 r. są przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego z urzędu, a przy założeniu bierności właściciela lub zarządcy, powinno być wobec nich wszczęte postępowanie z art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy). Natomiast w razie złożenia przez uprawniony podmiot wniosku o procedurę uproszczoną (art. 49f ust. 2 ustawy), rozpatrywana będzie ona w granicach nowej sprawy i będzie miała pierwszeństwo. Drugą regulacją, która wskazuje na to, że procedury legalizacyjne zwykłe i legalizacyjne uproszczone to dwie różne "sprawy" administracyjne, jest art. 49f ust. 5 ustawy, który stanowi, że "Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1". Analiza tej regulacji wskazuje, że ustawodawca traktuje tryby legalizacyjne: "zwykły" (z art. 48 ust. 1 ustawy) i "uproszczony" (art. 49f ust. 5 ustawy) jako odrębne. Wskazuje bowiem, że zainicjowanie trybu "zwykłego" przed upływem 20 lat od zakończenia budowy (wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 ustawy) jest a limine przesłanką negatywną wszczęcia trybu uproszczonego. Rozważania te skłaniają do wniosku, że regulacja intertemporalna z art. 25 ustawy zmieniającej w ogóle nie odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Rolą art. 49f i nast. nie było zmodyfikowanie reguł, wedle których prowadzone są procedury legalizacyjne "zwykłe". Przepisem tym dodano, niejako "obok", postępowanie nowe, wszczynane w odrębnym i szczególnym trybie - które, jeżeli zostanie zainicjowane i są ku niemu przesłanki - tworzy nową konkurencyjną sprawę administracyjną. Reasumując, z przepisów ustawy Prawo budowlane i ustawy zmieniającej wynika, że uproszczone postępowanie legalizacyjne może być pod określonymi warunkami wszczęte, chociażby nawet w odniesieniu do danego obiektu prowadzono już inne postępowanie legalizacyjne "zwykłe". Wskazuje na to powołany art. 49f ust. 5 ustawy, zgodnie z którym wszczęcie procedury uproszczonej jest niedopuszczalne w odniesieniu do obiektów, co do których w procedurze zwykłej (art. 48 ustawy) wydano postanowienie o wstrzymaniu budowy, a termin 20 lat od daty zakończenia budowy obiektu upłynął dopiero po tym postanowieniu. A contrario, w innych przypadkach uproszczone postępowanie legalizacyjne może i powinno być wszczynane. Przykładowo, postępowanie uproszczone należy wszcząć wobec obiektów budowlanych, co do których toczy się postępowanie w sprawie ich legalności, ale nie wydano postanowienia z art. 48 ust. 1 ustawy albo postanowienie to wydano, ale po terminie 20 lat od daty zakończenia budowy. W takich przypadkach uproszczone postępowanie legalizacyjne powinno być wszczęte i stanowić będzie ono nową sprawę. W tym miejscu należy wyjaśnić, że odrębną regulację międzyczasową uniemożliwiającą prowadzenie uproszczonej procedury legalizacyjnej stanowi art. 32 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Z powołanego wyżej przepisu wprost wynika, że ustawa nowelizująca eliminuje możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego uproszczonego w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie tej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Zatem, a contrario, należy przyjąć, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie ustawy zmieniającej decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego znajdują zastosowanie. Analiza akt rozpoznawanej sprawy prowadzi do wniosku, że w stosunku do przedmiotowego obiektu przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie została wydana decyzja o nakazie rozbiórki. W związku z powyższym orzekające w tej sprawie organy prawidłowo zastosowały regulujące uproszczone postępowanie legalizacyjne. Reasumując, skoro uproszczone postępowanie legalizacyjne wprowadzono do ustawy - Prawo budowlane dopiero ustawą z 13 lutego 2020 r., a w uprzednio obowiązującej ustawie Prawo budowlane takie rozwiązanie nie funkcjonowało, to należało przyjąć, że art. 25 ustawy zmieniającej nie mógł odsyłać w zakresie uproszczonego postępowania legalizacyjnego do rozwiązań dotychczasowych. Te bowiem przed wejściem w życie ustawy zmieniającej nie funkcjonowały. To z kolei wymagało od organu ustalenia i rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały wymogi do zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej (tak słusznie WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 24 marca 2022 r., II SA/Ol 988/21). Odnosząc się do zarzutu skargi, iż w ocenie skarżącej Gminy [...], właściciela działki nr [...] w [...] niezasadne jest wzywanie H.K. do przedstawienia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane w sytuacji, gdy nie on był inwestorem, a jedynie inwestor może takie oświadczenie złożyć, a nadto właściciel nieruchomości oświadczył, iż nie wyraża zgody na inwestycję. Słusznie skarżący wskazał, że na kanwie przepisów dotyczących współwłasności wskazano, że brak wymaganej zgody niektórych współwłaścicieli (w zależności od rodzaju czynności oraz stosunku, będących "za" do będących "przeciw") może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania czynności. Takie rozstrzygnięcie stanowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu komentowanego przepisu oraz art. 3 pkt 11 P.B., mimo że definicja legalna zawarta w tym ostatnim przepisie takiej podstawy nie przewiduje. Przepisy prawa budowlanego nie mogą jednak w tym zakresie naruszać przepisów odrębnych (przepisów prawa cywilnego) - art. 2 ust. 2 P.B. Zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonywanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę (wyr. NSA z 9.11.2005 r" II OSK 179/05, ONSAiWSA 2006, Nr 3, poz. 88). Jedną z podstawowych przesłanek uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę jest posiadanie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wniosek taki wyprowadzić należy z treści art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wymóg posiadania prawa, do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymogiem materialnoprawnym. Jego brak uniemożliwia uzyskanie pozwolenia na budowę. Natomiast wymóg złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymogiem procesowym. Jest to bowiem jedynie ułatwienie dowodowe dla inwestora, który może wykazać to prawo poprzez złożenie oświadczenia bez konieczności załączania do wniosku dokumentów potwierdzających to prawo, takich jak np. wypis z Księgi wieczystej, akt notarialny, umowa dzierżawy. Niezałączenie do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest oczywiście uchybieniem jednakże nie będzie miało ono wpływu na wynik sprawy, jeśli mimo jego niezłożenia pozwolenie na budowę zostanie wydane osobie, która jednak takim prawem dysponuje. (II OSK 3614/18 - wyrok NSA (N) z dnia 25-112021). Warunkiem wydania pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego jest złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zaś udokumentowanie posiadanego przez inwestora prawa do nieruchomości na cele budowlane. Co do zasady do spełnienia wymogu wynikającego z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego wystarczające jest złożenie przez inwestora oświadczenia o tym, że dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane. Gdy jednak złożone przez stronę oświadczenie budzi wątpliwości organu, organ zobowiązany jest do wyjaśnienia, czy inwestorowi rzeczywiście prawo to przysługuje, i jest władny ustalić, czy złożone oświadczenie znajduje oparcie w stosownych dokumentach, w tym w księdze wieczystej sporządzonej dla konkretnej nieruchomości. II OSK 1861/20 - wyrok NSA (N) z dnia 14-04-2021. Skarżący jako właściciel przeczy prawu inwestora co do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia na tym etapie postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu nie jest bowiem ustalenie prawidłowości oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale zobowiązanie go do przedłożenia takiego oświadczenia, zgodnie z art. 49g ust. 2 pkt 1 P.b. Sprzeciw właściciela nieruchomości na tym etapie prawidłowo prowadzonego postępowania legalizacyjnego jest bezskuteczny (przedwczesny) i nie może prowadzić do jego umorzenia. Z akt sprawy niespornie wynika ponadto, że toczy się postępowanie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przez H.K. przed sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną.