II SA/Rz 381/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-08-26

Skład orzekający: Maria Zarębska - Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, wniesiony w formie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym?
Ratio decidendi
Sąd, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, stwierdził, że zgodnie z art. 260 P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Analiza sytuacji materialnej skarżącego wykazała, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, jednak jego sytuacja nie uzasadnia całkowitego zwolnienia. W związku z tym, sąd zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałej części wniosek oddalił.
Stan faktyczny
Skarżący B. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Postanowieniem referendarza sądowego wniosek został odmówiony. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając nieprawidłowe ustalenie jego sytuacji materialnej i życiowej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd zwolnił skarżącego w ½ części od ponoszenia kosztów sądowych i w pozostałej części wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska - Kobak po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wybudowanego samowolnie budynku letniskowego - p o s t a n a w i a - I. Zwolnić skarżącego w ½ części od ponoszenia kosztów sądowych, II. W pozostałej części wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić. II SA/Rz 381/08 U z a s a d n i e n i e Wnioskiem z dnia 8 lipca 2008 r. (data nadania w UP K. 1) w zakreślonym przez Sąd terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi, B. J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 381/08 wydanym przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówiono skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Od tego postanowienia skarżący w dniu 18 sierpnia 2008 r. (data nadania w UP K. 1) wniósł sprzeciw wskazując, że orzeczenie to jest dla niego "krzywdzące i jednostronne nie uwzględniające w żaden sposób przedstawionych faktów i sytuacji życiowej". Jednocześnie zarzucił "nie rzetelne sumowanie przedstawionych przez niego wydatków (zmniejszając je niesłusznie o 250 zł, która to kwota ma dla niego duże znaczenie)". Jako okoliczności mające uzasadniać wniosek przedstawił wyliczone przez siebie miesięczne wydatki wskazując, że wynoszą one łącznie 1201,32 zł. Ponadto podał, że w orzeczeniu odnośnie wydatków związanych z jego leczeniem – krzywdząco oceniono ten zakres wydatków uzasadniając to "brakiem rachunków za usługi lekarskie". Wyjaśnił dalej, że jako osoba niepełnosprawna "w sytuacjach, które wymagają natychmiastowej porady nie żąda rachunku tylko pomocy". W związku z powyższym wnioskodawca stwierdził, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej –P.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Dokonana przez Sąd ponowna analiza złożonego wniosku uzasadnia zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w ½ części. W treści złożonego sprzeciwu skarżący powołał nową okoliczność w stosunku do ujawnionych we wniosku PPF, wskazując, ze posiada także spłatę kredytu mieszkaniowego w wysokości 305,32 zł miesięcznie. Nie wskazał jednak żadnego dowodu na poparcie tego faktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie mając na uwadze informacje zawarte we: wniosku (formularz PPF z dnia 10 lipca 2008 r.) i w złożonym sprzeciwie, a także na podstawie danych zawartych w piśmie z dnia 27 lipca 2008 r., wraz załączonymi do niego kserokopiami dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego skarżącego osiąganych dochodów i wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny dokonał następujących ustaleń: B. J. mieszka z dwójką dzieci i żoną. Skarżący jako osoba niepełnosprawna całkowicie niezdolna do pracy, pobiera rentę w wysokości 1447,58 zł. netto (decyzja o ustaleniu prawa do renty z dnia 30 listopada 2006 r. na kwotę 1754 zł. brutto). Jego żona uzyskuje dochód z pracy zarobkowej w wysokości 2521 zł . Na utrzymaniu mają jedynie studiującą córkę, gdyż ich syn podjął pracę od dnia 8 lipca 2008 r. i może samodzielnie ponosić koszty związane ze swoim utrzymaniem (zaświadczenie, iż syn był osobą bezrobotną w okresie od 4 czerwca do 7 lipca 2008 r.). Pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiadane przez nich wartościowe składniki majątkowe obejmują dom o pow.102 m² , ponadto skarżący posiada samochód marki Fiat Siena z 1998 r. z uwagi na ograniczone możliwości poruszania się przez pieszo. Biorąc pod uwagę wykazaną wysokość dochodów wnioskodawcy i jego żony należy stwierdzić, że ponoszone przez nich miesięczne wydatki wynoszą: 925,39 zł. (na opłacenie rachunków za wodę, gaz, prąd, wywóz śmieci, telefon, samochód, drewno i spłatę kredytów). Ponadto na utrzymanie córki na studiach, jak podał skarżący wydają oni 1500 zł, zaś 100 zł przeznaczone jest na zakup lekarstw. W sumie skarżącemu i jego żonie pozostaje kwota 1443,19 zł. na zakup żywności, odzieży i inne wydatki. Przyjmując na korzyść skarżącego, że spłacają oni dodatkowo kredyt mieszkaniowy w wysokości 305,32 zł. miesięcznie (co zostało podniesione w sprzeciwie) pozostaje im kwota 1137,87 zł. Należy podkreślić, że zaciągnięte przez B. J. i jego żonę kredyty bankowe wskazują na ich zdolność kredytową i możliwość ich spłaty. Skarżący wskazał, że oprócz rehabilitacji w publicznych placówkach służby zdrowia korzysta także z usług placówek prywatnych, jednak nie posiada na to żadnych rachunków (podobnie jak i na zakup leków) gdyż wydatki na to nie podlegają odliczeniu od podatku. Przesłanką przyznania wnioskodawcy w tej sprawie prawa pomocy jest wykazanie przez niego braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu sytuacja materialna B. J. nie jest na tyle zła, aby uzasadniała przyznanie mu pełnego zwolnienia od kosztów sądowych. Obowiązek stron ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie wynika z art. 199 P.p.s.a. i dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody, jeżeli poniesienie tych kosztów nie będzie wiązało się dla nich z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada wraz z żoną stałe dochody, z których po odliczeniu wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem siebie i członków rodziny oraz biorąc pod uwagę zakres przyznanego zwolnienia będzie w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów, które mogą wystąpić w związku z jego udziałem w sprawie. Przyznając prawo pomocy w określonym wyżej zakresie Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim stan zdrowia skarżącego i związane z tym zwiększone koszty jego leczenia i rehabilitacji. Dokonując oceny przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego Sąd uznał, że B. J. będzie w stanie pokryć wpis sądowy należny z tytułu wniesionej skargi w ½ części tj. 250 zł. Wygospodarowanie tej kwoty nie będzie przekraczało jego możliwości finansowych i nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego i domowników. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że koszty sądowe w tej sprawie oprócz określonego powyżej wpisu sądowego, obejmują również na dalszym etapie postępowania: opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia przez Sąd skargi B. J. oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia w kwocie 250 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło