II SA/Rz 382/23

WyrokWSA w Rzeszowie2023-10-25

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Piotr Godlewski, Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w międzyczasie pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, a prawo do tego zasiłku wygasło po złożeniu wniosku, ale przed wydaniem decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w okresie między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, a prawo do tego zasiłku wygasło po złożeniu wniosku. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego można ustalić dopiero od dnia następującego po dniu wygaśnięcia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, ponieważ nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na opiekę nad matką. Wcześniej posiadała prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, które zostało przedłużone do 31 października 2022 r. Wnioskodawczyni domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku (luty 2022 r.), wskazując na możliwość wyboru świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało świadczenie pielęgnacyjne od 1 grudnia 2022 r., uznając, że nie można było przyznać go wcześniej z powodu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżąca zaskarżyła decyzję, domagając się przyznania świadczenia od lutego 2022 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2022 r. nr SKO.4111/1061/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – skargę oddala – Decyzją z 30 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Rzeszowie uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] z 24 października 2022 r. i przyznało L. B. (dalej: "Skarżącej") na czas określony świadczenie pielęgnacyjne od 1 grudnia 2022 r. w związku z opieką nad matką E. B. w wysokości 2.119 zł miesięcznie z uwzględnieniem corocznej waloryzacji. Wskazało równocześnie, że świadczenie pielęgnacyjne zostaje przyznane do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W podstawie prawnej Organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." i art. 17 oraz 24 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.), zwanej następnie "u.ś.r." Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 22 lutego 2022 r. Skarżąca zwróciła się do organu o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką E. B., która legitymuje się orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [....] Nr [...] z 5 lutego 2020 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie wydane zostało do 31 stycznia 2022 r. i wskazano w nim, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Wójt zaznaczył jednak, że wydłużenie ważności powyższego orzeczenia nastąpiło z mocy samego prawa tj. na podstawie przepisów ustawy z 31 marca 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020, poz. 568) do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Decyzją z 2 maja 2022 r. Wójt Gminy [....] odmówił Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mając na uwadze, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. by niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25.roku życia. Organ wskazał też, że Skarżąca ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie decyzji Wójta Gminy [....] z 26 października 2021 r., które pobiera od 15 stycznia 2020 r. To zaś stanowi przesłankę negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją SKO w Rzeszowie z 23 czerwca 2022 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Kierując się wytycznymi zawartymi w tej decyzji Wójt ustalił, że E. B. oprócz Skarżącej posiada jeszcze dwoje dzieci tj. synów: K. B. oraz J. B. K. B. mieszka w jednym domu z matką, własną rodziną oraz ze Skarżącą. Ma na utrzymaniu troje dzieci. Prowadzi działalność gospodarczą - firmę transportową, często jest nieobecny w domu. Jego średni miesięczny dochód wynosi 4 000 zł. Jego żona prowadzi gospodarstwo rolne, a miesięczna wysokość dochodu z tego tytułu wynosi 600,68 zł. Wymieniony nie wspiera matki ani poprzez osobiste starania ani finansowo. Z kolei, J. B. mieszka w sąsiedniej miejscowości. Wraz z żoną pracuje zawodowo. Posiadają na utrzymaniu dwoje dzieci. Jego średnie miesięczne wynagrodzenie wynosi 2 600 z, zaś wynagrodzenie małżonki to 3 200 zł. Nie udzielał żadnej pomocy matce, ani w formie finansowej, ani w formie rzeczowej, ani w formie opieki nad matką. Ma z nią jedynie kontakt telefoniczny. Organ ustalił, że opiekę nad matką sprawuje Skarżąca, która przygotowuje i podaje posiłki matce, dba o jej higienę i pielęgnację, podaje lekarstwa, dba o wizyty kontrolne, o porządek w domu, robi zakupy, pranie. E. B. nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować nawet przez parę godzin dziennie. Jej stan zdrowia uległ pogorszeniu i nie jest ona już w stanie sama się poruszać. Zdaniem Organu I instancji, K. B. i J. B. posiadają środki finansowe i mają możliwość uczestniczyć w kosztach zapewnienia prawidłowej opieki swojej niepełnosprawnej matce E. B., mogą także skorzystać z doraźnej pomocy swoich pełnoletnich synów, nie pozostających w zatrudnieniu. Tym samym, chociaż dowody zgromadzone w niniejszej sprawie poświadczają związek pomiędzy rezygnacją z podejmowania aktywności zawodowej a koniecznością zapewnienia matce stałej, całodobowej opieki przez Skarżącą, to skoro do realizacji obowiązku alimentacyjnego zobowiązani są także jej bracia, to brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Wójt zauważył też, że Skarżąca ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowanej opieki nad matką na okres od listopada 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. Wójt zwrócił uwagę, że ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w pierwszej kolejności powinien uchylić decyzję przyznającą Wnioskodawczyni specjalny zasiłek opiekuńczy, by wyeliminować z obiegu prawnego prawomocną decyzję i usunąć jedną z negatywnych przesłanek - art. 17 pkt 1 lit. b u.ś.r. Skarżąca przed wydaniem decyzji przyznającej Jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie wyraziła jednak zgody na wcześniejsze uchylenie Jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z tych przyczyn Wójt Gminy [...] odmówił przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając: - naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, - błędne zastosowanie art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r., polegające na pominięciu celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez Nią specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, - niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i przez to, nieuwzględnienie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, jak wynika z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. SKO w Rzeszowie, wskazaną wyżej decyzją z 30 grudnia 2022 r., uchyliło zakwestionowaną decyzję w całości i przyznało na czas określony świadczenie pielęgnacyjne od 1 grudnia 2022 r. w związku z opieką nad matką E. B. w wysokości 2.119 zł. miesięcznie z uwzględnieniem corocznej waloryzacji, wskazując jednocześnie, że świadczenie pielęgnacyjne zostaje przyznane do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Kolegium podniosło, że Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przełożyło się na ukształtowanie nowego stanu prawnego. Konsekwencją powyższego jest to, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż mowa w tym przepisie, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Dalej SKO wskazało, że w konsekwencji złożenia oświadczenia o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego dokonało pozytywnej oceny złożonego przez Skarżącą wniosku, co skutkowało reformatoryjnym rozstrzygnięciem i przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 grudnia 2022 r. Złożenie świadczenia o rezygnacji determinuje wydanie decyzji o uchyleniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem 1 grudnia 2022 r. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustalono jako terminowe - stosownie do postanowień art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. L. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Kolegium w części, w jakiej nie przyznano Jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lutego 2022 r. do 30 listopada 2022 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego, - prawa materialnego tj. art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, o czym mowa w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Kontrolę tę wykonują stosując kryterium zgodności z prawem procesowym i materialnym, do czego zobowiązuje ich brzmienie art. 1 ust. 2 pierwszej z powołanych ustaw. Stwierdzenie w działaniu organów określonych uchybień przepisom prawnym obliguje sąd do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności bądź uchylenie. I tak, w myśl art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji w razie stwierdzenia przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Natomiast w sytuacji zaistnienia: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy sąd uchyla skarżoną decyzję w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). L. B. zakwestionowała w złożonej skardze decyzję SKO w Rzeszowie, którą uchylona została w całości decyzja Wójta Gminy [...] z 24 października 2022 r. i przyznane zostało Jej od dnia 1 grudnia 2022 r. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką E. B. w wysokości 2.119 zł miesięcznie z uwzględnieniem corocznej waloryzacji - na czas określony tzn. do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W sprawie nie jest kwestionowane, że Skarżąca mieści się w grupie podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a wymienionych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jest bowiem córką swojej podopiecznej E. B., a zatem osobą wymienioną w pkt 4 wskazanego przepisu. Nie jest także sporna kwestia tego, że E. B. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wprawdzie wynika, że nie da się ustalić daty powstania tej niepełnosprawności, lecz ta ostatnia kwestia nie ma znaczenia do ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia, a to wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). W orzeczeniu tym Trybunał uznał, że art. 17 ust. 1b uś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Oznacza to, że stosując właściwą wykładnię powołanego przepisu należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później niż mowa w tym przepisie, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Na powyższe zwróciło uwagę Kolegium w swojej decyzji z 23 czerwca 2022 r. uchylającej wcześniejszą decyzję Organu I instancji tj. z 2 maja 2022 r. Nie jest wreszcie podważany fakt istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem zatrudnienia Skarżącej a wykonywaniem przez Nią potrzebnych czynności opiekuńczych względem matki. Jak ustalił Wójt Gminy [...], Skarżąca, przygotowuje i podaje matce posiłki, dba o jej higienę i pielęgnację, systematycznie podaje lekarstwa, dba o wizyty kontrolne, o porządek w domu, robi zakupy, pranie. E. B. nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować nawet przez parę godzin dziennie. Jej stan zdrowia uległ pogorszeniu i nie jest ona już w stanie sama się poruszać. Pomocy w tym zakresie udziela jej Skarżąca. Istota sporu sprowadza się natomiast do daty początkowej, od której możliwe jest przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Strona uważa, że powinno to nastąpić od miesiąca złożenia przez Nią wniosku, czyli lutego 2022 r., a to z uwagi na brzmienie art. 27 ust. 5 u.ś.r., dającego Jej prawo wyboru świadczenia, którego to wyboru dokonała wraz z wnioskiem. Natomiast SKO w Rzeszowie uznało, że przyznanie świadczenia jest możliwe dopiero od 1 grudnia 2022 r., chociaż nie przedstawiło jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska Organu, uznając je za prawidłowe z przyczyn niżej podanych. W pierwszej kolejności należy wskazać na obowiązujące w istotnym dla sprawy zakresie regulacje prawne. I tak, według art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m. in. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W myśl z kolei art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Mając na uwadze powołane unormowania prawne należy stwierdzić, że celem ustawodawcy było zapobieżenie sytuacji, kiedy dany podmiot pobiera równolegle dwa świadczenia pozostające w zbiegu, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Za tożsamy okres czasu stronie winno więc przysługiwać tylko jedno z tych świadczeń. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest zatem brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy, aby świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. specjalny zasiłek opiekuńczy, osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie. Stanowisko powyższe zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyrokach: z 6 września 2023 r. (I OSK 1696/22) oraz z 3 sierpnia 2022r. (I OSK 211/21). Sąd ten zauważył, że zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia. W sytuacji zatem, gdy w momencie wydawania decyzji jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić taką okoliczność. Oczywistym jest bowiem, że określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie warunki będą spełnione. Skoro zaś - jak wyżej wskazano - nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika (adwokata) wystąpiła do Wójta Gminy [...] z wnioskiem z 18 lutego 2022 r. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zawierając następującej treści żądanie: "w przypadku wydania decyzji przyznającej w/w świadczenie pielęgnacyjne z dniem jej wydania wnoszę o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego". Prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało przyznane Skarżącej decyzją Wójta Gminy [...] z 26 października 2021 r. na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. Rozstrzygnięcie to zostało w dalszej kolejności zmienione decyzją tego Organu z 11 lutego 2022 r. w ten sposób, że przyznano Skarżącej prawo do powyższego świadczenia od 1 lutego 2022 r. do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności oraz nie dłużej niż do końca okresu zasiłkowego 2021/2022 tj. do 31 października 2022 r. W tym miejscu należy podkreślić, że to strona jest dysponentem składanego wniosku, a zatem ona decyduje w pełni o jego treści. Jak już zauważono, we wniosku z 18 lutego 2022 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem wydania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślić przy tym trzeba, że uchylenie decyzji następuje z mocą ex nunc tj. na przyszłość, a nie z mocą wsteczną. W warunkach rozpoznawanej sprawy, w dniu wydawania decyzji przyznającej Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne (30 grudnia 2022 r.) nie przysługiwało Jej już prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem ustało ono z dniem 31 października 2022 r. Przesądzająca o tym decyzja z 11 lutego 2022 r. jest zaś ostateczna i prawomocna, bowiem brak w aktach sprawy śladu tego, by była ona kwestionowana. Miała zatem charakter wiążący dla Organów, jak i Sądu. W takiej zaś sytuacji nie było podstaw do tego by uchylić ten akt. W miesiącu wydawania przez Kolegium decyzji nie istniała już bowiem przeszkoda w ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego "wyczerpało się" z dniem 31 października 2022 r., dlatego orzeczono o jego przyznaniu od 1 grudnia 2022 r. Ustalenie daty początkowej przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lutego 2022 r. tj. od daty złożenia wniosku nie było prawnie możliwe, bowiem od tego dnia aż do 31 października 2022 r. Skarżąca była uprawniona do pobierania konkurencyjnego świadczenia tzn. specjalnego zasiłku opiekuńczego. To zaś wykluczało korzystanie przez Nią z dwóch tych świadczeń jednocześnie. Dopiero ustanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego otworzyło drogę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z opisanych wyżej przyczyn Sąd oddalił złożoną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło