II SA/Rz 384/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-05-14

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba samotnie zamieszkująca, utrzymująca się z emerytury w wysokości 880 zł, posiadająca dom i nieruchomość rolną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, mimo posiadania stałego źródła dochodu i majątku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Pomimo posiadania emerytury i majątku, jego trudna sytuacja materialna, samotne zamieszkiwanie, zły stan zdrowia oraz nieodpowiednie warunki mieszkaniowe wskazują, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Celem prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o skierowaniu go do domu opieki społecznej. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, samotne zamieszkiwanie i dochód z emerytury w wysokości 880 zł, posiadając dom i nieruchomość rolną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministarcyjnym formularzu PPF skarżący J. K. powołując się na trudną sytuację materialną zwrócił się o ustanowienie adwokata. Wg zawartego w tym wniosku oświadczenia, zamieszkuje samotnie, utrzymując się z emerytury w wysokości 880 zł. Jako posiadany majątek wykazał dom o pow. 50 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 4,2 ha. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: W związku z przysługującym skarżącemu ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych (informację o tym przekazano mu już w piśmie z dnia 29 kwietnia 2013 r.), jego wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, co warunkowane jest wykazaniem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena całokształtu sytuacji materialnej i możliwości płatniczych J. K. wskazuje, że przesłanka ta została przez niego spełniona. Niezależnie od posiadania przez niego stałego źródła dochodów z pobieranej emerytury i braku obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych, należy uznać, że nie posiada on wystarczających środków finansowych, aby bez zagrożenia uszczerbkiem dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych mógł we własnym zakresie pokryć wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Wprawdzie kwota 880 zł. przekracza kryterium dochodowe stanowiące punkt odniesienia do udzielenia ewentualnego wsparcia z pomocy społecznej, niemniej nie przesądza to automatycznie o braku potrzeby przyznania osobie wnioskującej prawa pomocy i każdorazowo wymaga dokonania wnikliwej oceny w kontekście konkretnego przypadku. Skarżący wprawdzie nie dokonał kwotowego wyszczególnienia ponoszonych przez siebie wydatków, co pozwoliłoby taki wniosek wyprowadzić tylko na podstawie danych formularza PPF, niemniej posiłkowo wzięto pod uwagę informacje zawarte w aktach administracyjnych sprawy. Wskazują one na podeszły wiek wnioskodawcy (prawie 82 lata), samotne zamieszkiwanie, bardzo złe warunki mieszkaniowe (niewykończony dom, bez dachu, z prowizoryczną instalacją elektryczną i zaadaptowanym na pobyt pomieszczeniem, bez ogrzewania i bieżącej wody, brak podstawowych sprzętów gospodarstwa domowego), a także związany pośrednio z przedmiotem skargi jego zły stan zdrowia, wskazujący na brak możliwości samodzielnego funkcjonowania (zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] października 2012 r. o skierowaniu J. K. do Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle psychicznie chorych w G., u podstaw czego znalazło się postanowienie Sądu Rejonowego [...] – Sądu Rodzinnego z dnia 19 czerwca 2012 r. stwierdzające - w miejsce zgody J. K. - potrzebę jego umieszczenia w domu pomocy społecznej, spowodowaną chorobą psychiczną – zaburzeniami urojeniowymi i osobowości). Powyższe okoliczności w zestawieniu z brakiem posiadania przez skarżącego zasobów finansowych lub innych wartościowych składników majątkowych uzasadniają pozytywne ustosunkowanie się do jego wniosku o ustanowienie adwokata, którego w opisanej sytuacji nie jest w stanie ustanowić własnym staraniem. Pozostaje to w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, zabezpieczeniem jej praw oraz możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło