II SA/Rz 386/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego -skargę oddala- Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza decyzją z dnia [...] listopada 2007 znak: [...] postanowił przyznać M. Z. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego na niepełnosprawne dziecko – P. Z., w kwocie 153 zł miesięcznie , na okres od 1 listopada 2007 roku do 31 pażdziernika 2008 roku. Podstawę prawną decyzji stanowi: art. 16 ust.1, ust.2 pkt.1, art. 20 ust.3, art. 24 ust.4, art. 26 ust.1, art. 48 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105 poz. 881) a także § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 lipca 2006 roku w sprawie wysokości dochodów rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych ( Dz. U. Nr 130 poz. 903), art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 – kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz zarządzenia Nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta z [...] kwietnia 2004 w sprawie upoważnienia pracownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do prowadzenia postępowania i wydawania decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych oraz w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy . Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że po rozpatrzeniu wniosku M. Z. z dnia 2 listopada 2007 roku stwierdzono, że spełniła ona przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Do wniosku M. Z. dołączyła orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności Nr [...] z dnia 30 pażdziernika 2007 roku uchylające w całości orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 2 sierpnia 2007 roku. Orzeczenie z 30 pażdziernika 2007 roku zalicza P. Z. do osób niepełnosprawnych od 2006 roku do 31 pażdziernika 2008 roku. Powyższa decyzja doręczona została w dniu 21 listopada 2007 roku M. Z., która następnego dnia zawiadomiła organ o wniesieniu odwołania. Decyzją z [...] kwietnia 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z [...] listopada 2007 roku, wskazując w podstawie prawnej przepis art. 138 par. 1 pkt.1 k.p.a. w związku z art. 2, 16 ust.1 i 2, art. 24 ust.2, 3a, 3b ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że warunki nabywania świadczeń rodzinnych określa ustawa z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, która w art. 2 stanowi, że świadczeniami rodzinnymi są m.in. 1/zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego oraz 2/ świadczenia opiekuńcze : zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. Zgodnie z art. 16 ust.1 i 2 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje : niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i osobie, która ukończyła 75 lat. Przytaczając treść przepisu art. 23 ust.1,3 i 4 organ wskazał, że ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata nie jest dopuszczalna bez wniosku złożonego przez uprawniony podmiot, zawierającego informacje oraz dokumenty , o których mowa w przepisie art. 23 ust.4. Zgodnie z art. 24 ust.2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Decydujące znaczenie dla ustalenia terminu przyznania świadczenia ma więc data wpływu wniosku do właściwego organu realizującego świadczenie. Wyjątek stanowią przepisy 24 ust. 3a i 3b ustawy przewidujące wyjątek od powyższego uregulowania. Dotyczą przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności , a następnie uzyskania ponownego orzeczenia, stanowiącego kontynuację poprzedniego. Wtedy prawo do świadczeń ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak, niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Organ dodał , że wnosząc w dniu 2 listopada 2007 roku o ustalenie prawa do zasiłku M. Z. nie wniosła o kontynuację świadczenia. Nadto postępowanie o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest odrębnym postępowaniem niż postępowanie o świadczenie rodzinne. Złożenie wniosku przed organami orzekającymi o niepełnosprawności nie powoduje automatycznie uruchomienia postępowania o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego , chociaż są to postępowania prowadzone zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, ale na podstawie odrębnych przepisów administracyjnego prawa materialnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. Z. domaga się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego za lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2007 roku twierdząc, że nie wiedziała i nie została poinformowana o konieczności powiadomienia MGOPS o złożeniu odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności i jest stratna za cztery miesiące zasiłku, bez swojej winy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a odpowiadając na zarzuty skargi wskazał, że M. Z. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 2 listopada 2007 roku zgodnie z uregulowaniami prawa, w oparciu o które organ I instancji przyznał świadczenie od dnia 1 listopada 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z 2002 r/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 r. / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Warunki nabywania uprawnień do świadczeń rodzinnych ustala ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 139 poz. 992 z 2006 roku ze zm./ zwana dalej ustawą. Zgodnie z przepisem art. 2 w/w ustawy , świadczeniami rodzinnymi są 1. Zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, 2. świadczenia opiekuńcze, którymi są zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne, 3.zapomoga wypłacana przez gminy oraz 4. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka. Zasiłek pielęgnacyjny , którego przyznanie jest przedmiotem rozpatrywanej sprawy, ustalany jest na podstawie przepisu art. 16 ust.1 ustawy w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji . Zasiłek taki przysługuje m.in. niepełnosprawnemu dziecku. Stosownie do przepisu art. 23 ust.1 ustawy ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek (....) jednego z rodziców wraz z danymi określonymi w ust. 3 i dokumentami wymienionymi szczegółowo w ust.4. Prawo do świadczeń ustala się na okres zasiłkowy / art. 24 ust.1 / , począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami , do końca okresu zasiłkowego / art. 24 ust.2 /. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia / art. 24 ust.3 /. W przedmiotowej sprawie M. Z., w dniu 2 listopada 2007 roku złożyła w Miejsko – Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla syna – P. Z. urodzonego 28.03.1996 roku. Do wniosku dołączyła orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 31 października 2007 roku wydane przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z którego wynika, że syn wnioskodawczyni został zaliczony do osób niepełnosprawnych od 2006 roku . Orzeczenie wydano do 31 października 2008 roku . Organ, po stwierdzeniu, że wnioskodawczyni spełnia warunki ustalone w ustawie , przyznał wnioskowane świadczenie od 1 listopada 2007 do 31 października 2008 roku, a organ odwoławczy decyzję tę utrzymał w mocy. Mimo pozytywnej dla siebie decyzji, skarżąca zaskarżyła ją zarzucając, że decyzja nie obejmuje okresu czterech miesięcy – od lipca do października 2007 roku. W tym miejscu należy wskazać, że decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza odmówił M. Z. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca do 31 października 2007 . Decyzja ta stanowi odrębne rozstrzygnięcie , które nie jest przedmiotem rozpoznania przez sąd w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca odwołała się od ostatnio wymienionej decyzji w dniu 26 lutego 2008 roku, nie wynika natomiast, czy organ odwoławczy odwołanie rozpatrzył. Zarzuty skargi nie mogą być przez sąd uwzględnione, bowiem zaskarżona decyzja przyznająca zasiłek pielęgnacyjny nie narusza prawa i jest wydana zgodnie z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia. Odrębnym postępowaniem jest objęty okres zasiłku pielęgnacyjnego od lipca do października 2007 roku. Wskazując na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i ją oddalił na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.