II SA/Rz 386/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-07-09
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wiata o powierzchni zabudowy do 50 m², służąca celom gospodarczym (składowym/magazynowym), podlega przepisom rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności w zakresie usytuowania względem granicy działki i wymagań przeciwpożarowych, nawet jeśli nie jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wiadomo, że wiata o powierzchni zabudowy do 50 m², służąca celom gospodarczym (składowym/magazynowym), podlega przepisom rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wymagań przeciwpożarowych i usytuowania względem granicy działki, nawet jeśli nie jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie, nie badając tych kwestii, co narusza przepisy postępowania i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Właścicielka L.B. posiadała wiatę o powierzchni 17,86 m², która według Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wymagała rozbiórki, ponieważ została uznana za nowy obiekt budowlany niespełniający przepisów techniczno-budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB) uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie, uznając, że wiata nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i nie pełni funkcji budynku, a zatem przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych nie mają zastosowania. Skarżąca K.M. zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że wiata pełni funkcje magazynowe i powinna podlegać przepisom prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi K.M. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwany PWINB) z dnia [...] lutego 2019 r., numer [...], wydana w sprawie legalności budowy wiaty położonej w miejscowości R. 24, R.
Organ, wydając zaskarżoną decyzję ustalił następujące okoliczności faktyczne; Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) podczas kontroli przeprowadzonej dnia 29 sierpnia 2018 r., ustalił, że na działce o nr 339 w miejscowości R. 24, R. istnieje wiata o wymiarach 2,35 m x 7,60 m i wysokości 1,90 m – 1,80 z dachem jednospadowym, krytym blachą trapezową ocynkowaną ze spadkiem w kierunku działki własnej. Obiekt posadowiony jest na słupach drewnianych wkopanych w ziemię, wsparty jest na ogrodzeniu z działką sąsiednią w postaci muru pełnego o wysokości 1,80 m. W czasie kontroli L.B. wyjaśniła, że wiata powstała około 50 lat temu, ale z uwagi na zły stan techniczny w miesiącu lipcu 2018 roku wykonano jej remont, wymieniając spróchniałe słupy drewniane na nowe oraz pokrycie dachu. L.B. nie przedłożyła żadnych dokumentów dotyczących budowy powyższej wiaty. Dnia 23 października 2018 roku, PINB przeprowadził oględziny opisanego obiektu podczas, których ustalił, że z wiaty usunięto drewno i pełni ona obecnie funkcję gospodarczą. Zdaniem organu I instancji wymiana elementów konstrukcyjnych i pokrycia wiaty, spowodowało powstanie w roku 2018 nowego obiektu w miejsce wcześniej istniejącego.
Decyzją z dnia 19 listopada 2018 r., PINB nakazał L.B. rozbiórkę przedmiotowej wiaty. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że wiata nie jest budynkiem i wprawdzie nie wymaga żadnej czynności prawnej lecz spełnia funkcję użytkową budynku, dlatego powinna być wykonana zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Ponieważ nie spełnia żadnego z warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065; zwane dalej rozporządzeniem), tym samym jej rozbiórka jest nieunikniona.
Od decyzji PINB odwołanie do PWINB wniosła właścicielka wiaty L. B.. Podniesiono w odwołaniu, że wiata jest jej niezbędna dla celów gospodarczych, a została zbudowana wg. norm i nie zagraża bezpieczeństwu.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania L.B. zaskarżoną do Sądu decyzją uchylił decyzję organu I instancji jednocześnie umorzył postępowanie tego Organu w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że powierzchnia zabudowy wiaty wynosi 17,86 m². Jest ona usytuowana na działce o nr. 339, na której znajdują się budynki gospodarcze, bezpośrednio przylegające do działki o nr 340, na której usytuowany jest budynek mieszkalny należący do L.B.. Na działce o nr 339 nie ma innych wiat. Działki o nr 339 i 340 tworzą wspólną działkę budowlaną należącą do L. B.. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.; pr.bud.), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać 2 na każde 1000 m². Zgodnie z art. 30 pr.bud. na realizację przedmiotowej wiaty nie jest wymagane dokonanie zgłoszenia w organie administracji architektoniczno - budowanej. W ocenie Organu odwoławczego PINB w sposób dowolny przesądził, że wiata została wybudowana od początku. Jak wynika z oświadczenia L. B. wiata w tym miejscu została wybudowana 50 lat temu, natomiast w 2018 roku wykonano jej remont, niemniej jednak na tle obowiązujących przepisów na budowę przedmiotowej wiaty o powierzchni zabudowy 17,86 m², czyli o powierzchni nieprzekraczającej 50 m², nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, czyli stanowisko organu I instancji o powstaniu nowego obiektu budowlanego w miejscu wcześniej nieistniejącego, nie ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. PINB błędnie przyjął, że przepis § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ma zastosowanie do wiat. Będąca przedmiotem postępowania wiata nie posiada tych cech, które pozwalają scharakteryzować ją jako budynek. Brak ścian powoduje uznanie przedmiotu postępowania jako wiaty i prowadzi do konkluzji, że należy ona do kategorii budowli, a nie budynków. Nie ma podstaw, aby przepisy rozporządzenia rozszerzać na innego rodzaju obiekty budowlane, a w szczególności budowle, które nie spełniają funkcji użytkowych budynków. Z materiału dowodowego oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, na jakiej podstawie organ I instancji uznał, że przedmiotowa wiata pełni funkcję użytkową budynku. Zawarte w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych rozszerzenie zakresu stosowania przepisów w stosunku do budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków nie dotyczy przedmiotowej wiaty, gdyż nie spełnia ona wskazanych funkcji. PWINB stwierdził również, iż do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 pr.bud., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa wart 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 ustawy pr.bud. Z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowy obiekt został wybudowany w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone organ może rozstrzygnąć sprawę na podstawie art. 51 ust. 7 pr.bud., w którym ustawodawca zezwala na zastosowanie przepisów wyrażonych wart 51 ust. 1 pkt 1 i 2 pr.bud. Wydanie decyzji w oparciu o ten przepis będzie uzasadnione tylko wówczas, gdy organ stwierdzi, że zachodzą okoliczności określone w art. 50 ust. 1 pkt 2 pr.bud., to znaczy wykonanie robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub art. 50 ust. 1 pkt 4 pr.bud. w zakresie istotnego odstępstwa od warunków określonych w przepisach. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do administracyjnej interwencji na bazie przepisów pr.bud. Wobec tego kontynuowane postępowanie stało się bezprzedmiotowe w świetle art. 105 § 1 K.p.a.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła:
1) Naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a, art. 77 K.p.a. polegające na braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia, czy rzeczywiście przedmiotowa wiata nie została postawiona w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, oparcie się tylko na tym, iż w ocenie organu akta sprawy nie zawierają informacji o takim zagrożeniu, podczas gdy istniała możliwość oceny zagrożenia związanego z posadowieniem przedmiotowej konstrukcji i jej bliskością do budynku mieszkalnego posadowionego na sąsiedniej działce, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało brakiem wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i niesłusznym wydaniem decyzji uchylającej decyzję, organu o nakazaniu rozbiórki wiaty.
2) Naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zasadnym jest umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego.
3) Naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy tj. §2 ust. 1 w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 poz. 1422 z późn zm.) poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie że w/w przepisów nie stosuje się do wiat a także, że przedmiotowa wiata nie spełnia funkcji użytkowych, podczas gdy w rzeczywistości pełni ona funkcje magazynowe.
Na podstawie art 145 §1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W ocenie skarżącej obiekt budowlany posadowiony na działce należącej do L. B. dla swojej legalności powinien zostać posadowiony w odległości minimum 3 metrów od granicy. Obecnie wybudowany obiekt budowlany nie spełnia tych wymagań, dlatego też winien zostać rozebrany zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W ocenie skarżącej przedmiotowa wiata powinna spełniać również wymogi rozporządzenia ponieważ spełnia funkcję użytkową budynku, o czym świadczy jej przeznaczenie. Powołując się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. IV SA/Po 628/14, wskazała, że spełniać funkcję budynku będzie wiata o przeznaczeniu innym niż rekreacyjno-wypoczynkowe, czyli wiaty składowe, garażowe, magazynowe. W przedmiotowej sprawie wiata spełnia funkcje składowe gdyż właścicielka nieruchomości przechowuje tam narzędzia i maszyny rolnicze. W związku z tym organ II instancji niesłusznie umorzył postępowanie uznając, że nie mają tu zastosowania przepisy prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem swej skargi K. M. uczyniła decyzje PWINB wydaną w przedmiocie umorzenia postepowania administracyjnego prowadzonego w sprawie nakazu rozbiórki wiaty skierowanego przez PINB do L. B.. O uwzględnieniu skargi zadecydowało naruszenie przez Organ odwoławczy przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W niniejszej sprawie nie stanowi sporu, iż obiekt budowlany względem którego skierowano nakaz rozbiórki, nie jest budynkiem, a jest wiatą. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał Organowi odwoławczemu podstawę do przyjętej w uzasadnieniu decyzji konkluzji, iż będąca przedmiotem postępowania wiata nie posiada wszystkich cech, które charakteryzują budynek. Brak ścian, jak pisze PWINB w zaskarżonej decyzji, nakazywał uznanie obiektu za wiatę. Orzecznictwo sądowoadministracyjne w oparciu o rozumienie tego pojęcia w języku potocznym przyjmuje, że wiatą jest budowla składająca się z konstrukcji dachowej wsparta na słupkach. Innymi słowy, jest to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. W judykaturze, z uwagi na brak legalnej definicji wiaty, za jej podstawowe cechy uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Natomiast częściowe wyposażenie w ściany (tak jak w niniejszej sprawie) nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, a nie ściany (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. II OSK 1481/14, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 października 2017 r., sygn. II SA/Sz 784/17).
Znajdujące się w aktach postępowania zdjęcia wiaty wykonane przez pracowników PINB w czasie jej oględzin nie pozostawiają wątpliwości, co do poprawności przyjętej kwalifikacji bowiem budowla L. B. składa się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach i murowanej ścianie znajdującej się w granicy działki o nr. 339 (działka L.B.) oraz działki nr 338 (działka K.M.). Wiata posiada powierzchnię zabudowy 17,86 m², co oznacza, że jej powierzchnia nie przekracza 50 m². Tym samym nie jest wymagane pozwolenie na budowę jak również zgłoszenie, co jasno wynika przytoczonych przez Organ drugiej instancji przepisów pr.bud. to jest art 29 ust. 1 pkt 2c i art. 30 ww. ustawy. Trafnie podkreśla Organ odwoławczy, że inwestorka L.B.nie dopuściła się naruszenia przepisów wymagających uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. W aktualnym stanie prawnym budowa wiat o parametrach ustalonych w postępowaniu wyjaśniającym nie jest objęta obowiązkiem uzyskania zgody właściwego organu, dlatego nie można stawiać uczestniczce postępowania sądowego zarzutu popełnienia czynu samowoli budowlanej z art. 48 pr.bud.
Nie można jednak zapomnieć, że kwestia legalności obiektu budowlanego nie zamyka się w obszarze przepisów przewidujących obowiązek uzyskania zgody na przeprowadzenie robót budowlanych. Regulacje pr.bud. przewidują bowiem możliwość wydania decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę w sytuacji, gdy obiekt narusza obowiązujące przepisy prawa. Mowa tu o unormowaniach tzw. postępowania naprawczego wyrażonych w art. 50 do art. 51 pr.bud. Słusznie PWINB odwołuje się w uzasadnieniu swej decyzji do uchwały podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 3 października 2016r., o sygn. II OPS 1/16, (LEX). Sąd w powołanym orzeczeniu przyjął, iż do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine pr.bud., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Chodzi tu o przypadki wykonywania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Niewątpliwie przepisami prawa, do których odsyła art. 50 ust. 1 pkt 4 pr.bud., są przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia jego przepisy stosuje się w zakresie budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków. Zdaniem organu odwoławczego z materiału dowodowego i treści uzasadnienia decyzji PINB nie wynika na jakiej podstawie Organ ten uznał, że przedmiotowa wiata pełni funkcję użytkową budynku. Jednocześnie organ II instancji nie przekonuje do tego, że wiata nie spełnia funkcji użytkowych budynku. PWINB zajmuje kategoryczne stanowisko o tym, że wiata nie pełni funkcji budynku a ponieważ przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania do tego rodzaju wiat, to postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 104 § 1 K.p.a. Stanowisko to zostało podtrzymane przez Organ odwoławczy również w odpowiedzi na skargę Kazimiery Motyki.
Zdaniem Sądu, decyzja PWINB narusza przepisy art. 7, 77, 80 i art. 107 § 3 K.p.a w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia. Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z 19 lutego 2016 r., sygn. II OSK 2503/15, LEX, WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. IV SA/Po 628/14, LEX, jak również wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. VII SA/Wa 628/17, LEX, że o tym czy wiata pełni funkcję użytkową budynku decyduje przede wszystkim jej przeznaczenie. Zdaniem WSA, będzie wypełniać funkcję budynku wiata o przeznaczeniu innym niż rekreacyjno-wypoczynkowe, to jest wiata składowa lub magazynowa służąca potrzebom działalności rolniczej czy gospodarczej. Jeżeli wiata ze względu na swe parametry konstrukcyjne i użytkowe, zapewniające składowanie materiałów, narzędzi, urządzeń, służy celom prowadzonej przez inwestora gospodarki, to znaczy że jej przeznaczenie jest takie same jak budynku gospodarczego. Za taki budynek § 3 pkt 8 rozporządzenia uznaje budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Zatem zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, do wiat służących przechowywaniu materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych będą miały zastosowanie jego regulacje, jednakże z wyłączeniem przepisu § 12, jako przepisu odnoszącego się wyłącznie do budynków, a nie budowli wypełniających jedynie funkcje budynku.
Ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów dotyczących przedmiotowej wiaty wynika, iż pełni ona funkcje budynku gospodarczego, albowiem jest wykorzystywana do ochrony przed warunkami atmosferycznymi narzędzi, urządzeń rolniczych, drewna. Ze zdjęć wykonanych z dnia 29 sierpnia 2018 r., wynika niezbicie, iż w wiacie składowane było drewno. Z kolei zdjęcia wykonane w trakcie oględzin 23 października 2018 r., potwierdzają, iż w tym dniu pod wiatą znajdowały się urządzenia przeznaczone do gospodarki rolnej. Także oględziny obiektu wykonane na zlecenie Organu odwoławczego dnia 23 stycznia 2019 r., dowodzą składowania pod wiatą maszyn przeznaczonych do użytku gospodarczego. W toku rozprawy przed WSA właścicielka wiaty L.B. przyznała, że obiekt jest jej potrzebny do prowadzenia prawidłowej gospodarki rolnej.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zdjęć, a także opis przedmiotowej wiaty, oświadczenie strony skarżącej i właścicielki wiaty potwierdza, iż obiekt nie pełni funkcji rekreacyjno-wypoczynkowych, lecz składowe i magazynowe dla potrzeb prowadzonego gospodarstwa rolnego - § 3 pkt 8 rozporządzenia. Zatem uprawnione jest stanowisko skarżącej o pełnieniu przez wiatę funkcji budynku. Organ odwoławczy niesłusznie zarzuca PINB, że nie wykazał, iż przedmiotowa wiata nie pełni funkcji użytkowych budynku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyjmuje bowiem, że wiata pełni funkcję gospodarczą, a ustalenie to jest spójne ze zgromadzonym materiałem dowodowym w postaci protokołu z oględzin i zdjęć przedmiotowej budowli. To więc Organ odwoławczy nie zdołał wykazać, iż przedmiotowy obiekt nie pełni funkcji obiektu budynku gospodarczego - budynku przeznaczonego do prowadzenia działań gospodarczych w rolnictwie. Analizując stan faktyczny sprawy oraz właściwe regulacje prawne, pominięto niestety znaczenie definicji budynku gospodarczego wyrażoną w powołanym wyżej § 3 pkt 8 rozporządzenia. Tym samym, za co najmniej przedwczesne uznać należało ustalenie Organu odwoławczego o niespełnieniu przez przedmiotową wiatę funkcji użytkowych budynku. Organ odwoławczy nie wykluczył w sposób nie pozostawiający cienia wątpliwości konieczności stosowania względem budowli regulacji rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z tych powodów zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego została wydana z naruszeniem art. 104 § 1 K.p.a.
Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia w niniejszej sprawie przez organ § 12 rozporządzenia, a więc przepisu wyznaczającego minimalne odległości budynków względem granic działek budowlanych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym słusznie zwraca się uwagę, że powołany przepis rozporządzenia odnosi się wyłącznie do budynków, a więc nie do budowli. Obiekty spełniające funkcje budynków są poddane reżimowi warunków technicznych, ale tylko w takim zakresie, w jakim przepisy nie odnoszą się w sposób wyłączny do budynków i ich parametrów. NSA w wyrokach z 8 stycznia 2013 r., II OSK 1642/11, oraz z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. II OSK 2503/15, LEX, przyjął, że hipoteza § 12 rozporządzenia obejmuje tylko budynki, zawężając zakres regulacji w nim zawartej do parametrów posiadanych przez budynki. Z tego względu nie ma podstaw do stosowania w niniejszej sprawie § 12 rozporządzenia (por. również wyrok WSA w Gliwicach, II SA/Gl 406/15). Odmienne stanowisko przyjął WSA w Lublinie w wyroku z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Lu 680/18, CBOSA.
Ponieważ wiata nie jest budynkiem, to nie mają do niej zastosowania przepisy § 12 rozporządzenia. Nie można jednak w związku z tym przyjąć poglądu, że wiatę (pełniącą funkcję użytkową budynku) można dowolnie sytuować, w każdym miejscu na działce w tym przede wszystkim w granicy nieruchomości. Nie sposób tu pominąć, iż sytuowanie budowli nadziemnej pełniącej funkcje użytkowe, musi być zgodne z § 13, § 60 rozporządzenia oraz z przepisami określającymi wymagania przeciwpożarowe - § 270 i następne rozporządzenia (por. wyrok NSA z 19 lutego 2016 r., II OSK 2503/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. VII SA/Wa 628/17, LEX). PWINB prowadząc postępowanie odwoławcze nie wyjaśnił tego czy ustalone usytuowanie wiaty narusza powyższe regulacje rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a tym samym nie wykluczył ewentualności zastosowania przepisów o postępowaniu naprawczym wyrażonych m.in. w art. 51 ust. 7 pr.bud. W konsekwencji jego decyzja o umorzeniu postępowania narusza powołane wyżej przepisy prawa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Z uwagi na brak koniecznych ustaleń uchylenie decyzji PINB i umorzenie postępowania w sprawie w całości nastąpiło przedwcześnie, bo bez wyjaśnienia czy roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od przepisów rozporządzenia dotyczących m.in. wymagań przeciwpożarowych. Dlatego też decyzja PWINB narusza art. 7, 77, 80, 107 § 2, 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 7 pr.bud. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla ustalonego ostatecznie wyniku sprawy.
Ponownie prowadząc postępowanie Organ odwoławczy zobowiązany będzie do zbadania czy przedmiotowa budowla narusza przepisy rozporządzenia dotyczące przede wszystkim wymagań przeciwpożarowych wiążących się z usytuowaniem w granicy nieruchomości i w zależności od tych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie, kierując się wykładnią przepisów przyjętą w niniejszym wyroku. W aktualnym stanie nie sposób bowiem zupełnie wykluczyć, że usytuowanie wiaty o przeznaczeniu gospodarczym względem sąsiedniego budynku znajdującego się na działce o nr 338, pozostaje w kolizji z unormowaniami rozporządzenia dotyczącymi wymagań bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Przedstawione motywy zadecydowały o uwzględnieniu skargi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach postepowania nie orzekano ze względu na fakt zwolnienia skarżącej od wpisu należnego od skargi na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. II SPP/Rz 105/19.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło