II SA/Rz 387/14

z dnia 28 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi Z. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł Z. D. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie jej z tego obowiązku. Postanowieniem z 23 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu od orzeczenia tego skarżąca wniosła sprzeciw. Ze złożonych oświadczeń wynika, że wnioskodawczyni jest studentką czwartego roku studiów dziennych Architektury Krajobrazu na Uniwersytecie [...]. Nie pracuje, nie ma żadnych dochodów ani oszczędności. Przez pewien okres mieszkała na stancji w R., jednak ostatnio z braku środków finansowych dojeżdża na zajęcia, często autostopem z różnych miejsc noclegu od znajomych, dalszej rodziny i z domu rodzinnego, gdzie jest formalnie zameldowana. Poniesienie wydatku na wpis przekraczać ma zatem jej możliwości finansowe i zamykać drogę sądową. Nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego, którzy dodatkowo nie akceptują wielu jej wyborów życiowych, w tym kontynuowanej nauki. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżącą wezwano do wskazania osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadanego przez nie majątku oraz uzyskiwanych dochodów, wskazania źródeł pokrycia wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem oraz w czasie zamieszkiwania na stancji, wskazania średniej wysokości miesięcznych wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie i utrzymanie pozostałych osób wspólnie gospodarujących, także związane ze studiowaniem, posiadanych pojazdów mechanicznych, jak również źródeł pokrycia wydatków związanych z planowaną inwestycją, dla której ubiega się o ustalenie warunków zabudowy, tj. budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego. Polecono też wyjaśnienie, czy korzysta ze wsparcia pomocy społecznej i przedłożenia wyciągów z posiadanych przez siebie i osoby wspólnie gospodarujące rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. W udzielonej odpowiedzi z 17 kwietnia 2014 r. strona ponowiła argumentację jak we wniosku o przyznanie prawa pomocy z 3 kwietnia 2014 r. Dodatkowo podała, że nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego, a uważają oni, że powinna utrzymywać się samodzielnie. Nie posiada pojazdów, wartościowych przedmiotów, oszczędności i nie korzysta z pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej zwana "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może odbyć się bez analizy kosztów postępowania, jakie mogą wiązać się z danym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Z uwagi na zakres zgłoszonego żądania koszty te ograniczyć należy do wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawczyni Sąd uznał, że nie ziściły się przesłanki do uwzględniania wniosku. Zasadą wynikającą z art. 199 Ppsa jest to, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy, jednak musi wykazać zaistnienie okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Nie może przy tym ograniczyć się do złożenia oświadczeń, jakie uznaje za stosowne, ale musi współdziałać z Sądem w wyjaśnieniu jej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej. Rozpoznając wniosek Z. D. Sąd uznał, że skarżąca z powyższych obowiązków się nie wywiązała. Wprawdzie oświadczyła, że nie może ponieść wydatku związanego z wpisem, jednak nie wyjaśniła szeregu okoliczności jej dotyczących. Informowała, że podczas studiów mieszkała przez pewien czas na stancji, jednak nie ujawniła źródeł pokrywania związanych z tym wydatków. Nie podaje też, w jaki sposób – przy rzekomym braku środków, utrzymuje się aktualnie, chociaż nie korzysta z pomocy społecznej, i jakie są jej średnie miesięczne wydatki na utrzymanie (np. zakup żywności, odzieży, środków czystości, czy też przesyłki pocztowe), jak również związane ze studiowaniem. Wszak na podanym kierunku (architektura krajobrazu) wydaje się wręcz niezbędne posiadanie określonych pomocy naukowych. Nie odniosła się w ogóle do posiadanych rachunków bankowych. Nie wyjaśniła ponadto, z jakich źródeł zamierza sfinansować planowaną inwestycję, która ma mieć – analizując treść sprzeciwu, dla niej niebagatelne znaczenie, i którą chciałaby zrealizować w nieodległej przyszłości. W końcu jedynie ogólnie podaje, że mieszka o różnych osób, a w domu rodzinnym jest jedynie formalnie zameldowana, choć nie podaje żadnych konkretnych informacji z tym związanych. Znamienne jest jednak to, że poleciła kierowanie do niej korespondencji na ten właśnie adres domowy. O braku rzekomego konfliktu z rodzicami może świadczyć też to, że planowana inwestycja ma być realizowana na nieruchomościach należących do M. i E. D, co poddaje w wątpliwość wiarygodność stanowiska skarżącej. Wprawdzie decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu (por. art. 63 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), to jednak przy braku środków finansowych całkowicie niecelowe wydaje się dążenie do określenia sposobu zagospodarowania tych działek z jej inicjatywny i może zostać wręcz ocenione w kategoriach niegospodarności z jej strony. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, aby poniesienie wydatku 100 zł mogło odbyć się z uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania. Dlatego odmówił uwzględnienia wniosku w żądanym zakresie, o czym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 Ppsa orzeczono w sentencji postanowienia.