II SA/Rz 387/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-09-19
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego ujęcia wody, które powstało przed 1 stycznia 1995 r., jest zgodna z prawem, jeśli teren, na którym się znajduje, nie był i nie jest przeznaczony pod tego typu zabudowę, a jego usytuowanie stanowi zagrożenie dla ludzi lub mienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego ujęcia wody jest zgodna z prawem. Ujęcie zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r. Teren, na którym się znajduje, nie był i nie jest przeznaczony pod tego typu zabudowę, co stanowi przesłankę do rozbiórki zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto, jego usytuowanie narusza przepisy techniczno-budowlane i stanowi zagrożenie dla zdrowia użytkowników, co uzasadnia rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego ujęcia wody i zbiornika prostokątnego. Organy administracji ustaliły, że ujęcie zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r. Strona skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytej staranności i niepełne zebranie dowodów, a także błędne ustalenia faktyczne dotyczące daty budowy i zgodności z prawem. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, oceniając legalność decyzji organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant sekt. sąd. Aleksandra Baczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi A. K., B. K., D. K. i E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika wodnego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej:WINB) z [...] lutego 2017 r. nr [...] wydana w przedmiocie rozbiórki zbiornika wodnego (ujęcia wody) i zbiornika prostokątnego betonowego.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że przed organami nadzoru budowlanego toczyło się postępowania w sprawie legalności budowy ujęcia wody zlokalizowanego na działkach nr 79/8, 222/1 oraz nr 78/8 w miejscowości W.
Pierwszą w sprawie decyzję wydał w dniu [...] listopada 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: PINB w L.) umarzając postępowanie. Drugą nr [...] wydał ten sam organ w dniu [...] lipca 2016 r. nakazując użytkownikom ujęcia wody jego rozbiórkę. Decyzje te w administracyjnym toku instancji zostały uchylone w całości, odpowiednio decyzjami WINB z dnia [...] grudnia 2015 r. ([...]) oraz z dnia [...] września 2016 r. ([...]) a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB w L. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] nakazał S. W., S. W., [...] w R. Oddział w S., A. K., B. K., D. K., A. G., M. W. i E. S. rozbiórkę zbiornika wodnego (ujęcia wody) usytuowanego na dz. nr 79/8 położonej miejscowości W., stanowiącej własność S. i S. W., wykonanego z kręgów betonowych okrągłych o średnicy Ø 150 cm (po zewnętrznej Ø 176 cm) zlokalizowanego w odległości 75 cm od schodów terenowych i w odległości 23,90m mierząc od słupa znajdującego się na dz. nr 78/8 do osi studni, oraz zbiornika prostokątnego betonowego usytuowanego na działkach nr ew. 79/8 stanowiącej własność S. i S. W., na dz. nr 222/1 stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie [...] w R., Oddział w S. oraz na dz. nr 78/8 stanowiącej własność nieżyjącego W. K. o wym. 3,13 x 1,80m i głębokości około 1,5m połączonego funkcjonalnie z w/w zbiornikiem wodnym okrągłym za pomocą rury Ø 32 mm.
Wspólne odwołanie od ww. decyzji złożyli C. K., H. K., G. K., J. K., K. K., A. W., M. K., R. K., A. K., K. K., E. K., J. F., E. K., B. K., D. K., A. G., B. K. i E. S. wnioskując o umorzenie postepowania w tej sprawie, ewentualnie uchylenie decyzji w całości. Zarzucili naruszenie art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak dochowania należytej staranności przy rozpatrywaniu sprawy oraz brak przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej.
Zarzucili, że PINB w L. nie zebrał wyczerpujących danych na temat spadkobierców po nieżyjącym W. K., który zmarł w 2011 r. Na rozprawę administracyjną zwołaną na dzień [...] września 2015 r. wezwał tylko A. K. (żona zmarłego W. K. właściciela działki 78/8). Nie wezwał natomiast jego prawowitych spadkobierców, tj. B. K., D. K., A. G., M. W. oraz E. S.
W ten sposób PINB w L. pozbawił prawowitych spadkobierców możliwości złożenia w tej sprawie wyjaśnień oraz obrony swoich dóbr.
Zarzucili także, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych. Pominął okoliczność, że studnia została wybudowana przed drugą wojną światową,
a przy budowaniu wodociągu udziałowcy tej inwestycji dokonali wszelkiej staranności w 1983 r. o czym świadczą dostarczone przez nich dokumenty. Jako nielogiczne ocenili stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji PINB w L.: "że brak jest podstaw do legalizacji tej inwestycji", skoro organ w tym samym uzasadnieniu twierdzi, że inwestycja została wykonana zgodnie z prawem w latach, gdy powstała.
Podnieśli także, że organ nakazuje rozbiórkę poszczególnych elementów ujęcia, jednocześnie nie przedstawia szczegółowej inwentaryzacji poszczególnych urządzeń należących do ujęcia sporządzonej przez uprawnionego do tej czynności geodetę. PINB wykazuje tylko miary w stosunku do trwałych elementów na gruncie. Jednak nie wykazuje precyzyjnie kto i jaki element tej budowli w granicach swojej własności ma rozebrać. Powyższe narusza art. 77 § 1 K.p.a. Dodatkowo nie przedstawiono żadnego dowodu na fakt, że woda pobierana
z tego wodociągu może być szkodliwa dla użytkowników. Bliskość ujęcia w stosunku do drogi oraz fakt niewłaściwego przykrycia studni, a także głębokość studni, nie stanowi przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2017 r. WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że stanowisko organu I instancji jest zasadne, lecz wymaga uzupełnienia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest ujęcie wody składające się ze zbiornika z kręgów betonowych (studni) o średnicy zewnętrznej 176cm, średnicy wewnętrznej 150cm i głębokości około 2m usytuowanego na działce nr 79/8 w miejscowości W. stanowiącej własność S. i S. W. i zbiornika betonowego prostokątnego o wymiarach 3,13m x 1,80m i głębokości około 1,50m zlokalizowanego na trzech działkach w miejscowości W., tj. na działce nr 79/8 stanowiącej własność S. i S. W., na działce nr 222/1 stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie [...] w R., Oddział w S. oraz na działce nr 78/8 stanowiącej własność A. K., B. K., D. K., A. G., M. W. i E. S. - spadkobierców po zmarłym W.K.
W toku postępowania organ I instancji ustalił, że zbiornik okrągły (studnia) znajduje się w odległości 75 cm od schodów terenowych oraz w odległości 23,90 m (mierząc od osi zbiornika) od słupa typu "AS" usytuowanego na działce 78/8. Schody terenowe prowadzące do ujęcia wody o długości w rzucie poziomym 5,30m usytuowane są w odległości 1,10 m od krawędzi jezdni asfaltowej. Z dokonanych ustaleń wynika, że studnia usytuowana jest w odległości 7,15 m od krawędzi jezdni drogi wewnętrznej usytuowanej na działce nr 272 stanowiącej własność Gminy S. W zbiorniku okrągłym (studni) zamontowana jest rura ssawna PCV Ø 50mm. Zbiornik okrągły połączony jest ze zbiornikiem prostokątnym rurą PCV Ø 32mm. Ze zbiornika prostokątnego wykonany jest odpływ przelewowy w razie nadmiaru wody. Ustalono również, że zbiornik okrągły (studnia) i prostokątny służą jako ujęcie wody źródlanej i są funkcjonalnie połączone ze sobą. W odległości 5,70m od schodów terenowych wykonany jest przepust drogowy o średnicy 80cm, który odprowadza wody opadowe z rowu przydrożnego po drugiej stronie drogi, wody z przepustu wypływają w okolicach ujęcia wody. WINB zaznaczył, że w oparciu o powyższe ustalenia i wykonaniu szkicu sytuacyjnego na kopii mapy zasadniczej w skali 1:500
i naniesieniu w skali zbiornika prostokątnego, organ I instancji ustalił, że zbiornik prostokątny znajduje się na 3 działkach tj. na działce nr 79/8, na działce nr 222/1, oraz na działce nr 78/8.
Nadto w trakcie kontroli w dniu [...] sierpnia 2015 r. S. W. oświadczyła, że przedmiotowe ujęcie zostało wykonane ok. 1980 r. Natomiast
w trakcie rozprawy administracyjnej ([...] września 2015 r.) K. K., G. K., C. K. oświadczyli, że przedmiotowe ujęcie zostało wykonane jesienią 1983 r. oraz, że wodę z przedmiotowego ujęcia wykorzystują do prowadzenia gospodarstw domowych.
Organ zaznaczył, że z uwagi na ustaloną datę budowy przedmiotowego ujęcia wody przed 1 stycznia 1995 r. zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Powołując się na art. 28 ust. 1 P.b. z 1974 r. oraz § 19 i § 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r.
w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) organ wskazał, że budowa ujęcia wody wymagała pozwolenia na budowę. Przedmiotowe ujęcie wybudowano bez takiego pozwolenia.
Rozpoznając sprawę samowolnie wybudowanego ujęcia wody składającego się ze zbiornika z kręgów betonowych (studni) i zbiornika betonowego prostokątnego organ przeanalizował wystąpienie przesłanek o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1
i pkt 2 P.b. z 1974 r., przy czym odnośnie przesłanki z pkt 1 koniecznym jest badanie przeznaczenia terenu, na którym powstał obiekt budowlany od daty jego budowy
(uchwała NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSP 2/13).
Organ dokonując szczegółowej analizy przeznaczenia terenu na którym powstało przedmiotowe ujęcie wody w planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od daty jego budowy wyjaśnił, że do roku 1985 nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. W okresie od 7 sierpnia 1985 r. do 21 marca 1988 r. (uchwała Nr X/39/79) przedmiotowe ujęcie wody znajdowało się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę, natomiast w okresie od 22 marca 1988 r. do 28 grudnia 1994 r. (uchwała nr XXII/84/88) oraz w okresie od 29 grudnia 1994 r. do 31 grudnia 2003 r. (uchwała nr VI/29/94) na terenie na którym obowiązywał zakaz zabudowy. Obecnie teren działek na których usytuowany jest przedmiot postępowania w miejscowości W. nie jest objęty planem zagospodarowania przestrzennego.
WINB wskazał, że bezspornym jest, że teren, na którym posadowiono przedmiotowe ujęcie wody, nie był i nie jest przeznaczony pod zabudowę takiego rodzaju, a więc zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. uzasadniające nakazanie jego rozbiórki.
Analizując zaś występowanie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. organ dokonał oceny stanu faktycznego w odniesieniu do przepisów techniczno - budowlanych, na podstawie obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 poz. 1422).
Podał, że przedmiotowe ujęcie wody, a w szczególności zbiornik z kręgów betonowych (studnia), który jest naniesiony na mapie zasadniczej (karta nr 25)
w skali 1:500 jak wynika z dokonanego pomiaru znajduje się w odległości 7 mm od osi studni do granicy działki, co przy skali 1:500 daje odległość 3,5m do granicy działki. Takie usytuowanie ww. zbiornika z kręgów betonowych (studni) narusza przepisy § 31 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Jak wyjaśnił organ § 31 ust. 2 dopuszcza sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki,
a także studni wspólnej na granicy dwóch działek, pod warunkiem zachowania na obydwu działkach odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5.
Organ podał, że teren na którym usytuowane jest przedmiotowe ujęcie wody posiada spadek w kierunku tego ujęcia, od strony drogi asfaltowej znajduje się stroma skarpa w kierunku ujęcia wody, jak również w bliskiej odległości od studni (ok. 5 - 6 m) znajduje się przepust drogowy o średnicy 80cm, który odprowadza wody opadowe z rowu przydrożnego po drugiej stronie drogi bezpośrednio w kierunku istniejącego ujęcia wody. Takie usytuowanie przedmiotowego ujęcia wody stanowi realne zagrożenie zanieczyszczeniem wody w ujęciu, gdyż wody z drogi asfaltowej jak i przydrożnych rowów bezpośrednio kierowane są na ujęcie wody, a wraz z nią wszystkie szkodliwe substancje które powstają w wyniku eksploatowania drogi (m. in. w wyniku odśnieżania drogi w okresie zimowym). Stanowi to realne zagrożenie zanieczyszczeniem wody w ujęciu dla osób z niego korzystających. Nadto z akt sprawy nie wynika, by woda z tego ujęcia, z którego korzysta wiele osób była monitorowana pod względem jej czystości i zdatności do spożycia.
Powyższe oznacza, że usytuowanie ujęcia wody stanowi niebezpieczeństwo dla ludzi korzystających z niego, a więc zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. uzasadniające nakazanie jego rozbiórki.
Organ podał nadto, że studnia i zbiornik prostokątny nie spełniają także warunków § 32 ust. 1, 2 i 4 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zbiornik okrągły przekryty jest listwami drewnianymi na których ułożona jest folia oraz papa asfaltowa, a zbiornik prostokątny jest całkowicie zagłębiony w gruncie i przekryty jest pokrywą żelbetową z włazem prostokątnym zabezpieczonym elementem metalowym przypominającym grubą blachę trapezową. Teren otaczający studnię nie jest pokryty nawierzchnią utwardzoną. Tymczasem zgodnie z ww. przepisem obudowa studni kopanej, dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, powinna być wykonana z materiałów nieprzepuszczalnych i niewpływających ujemnie na jakość wody, a złącza elementów obudowy powinny być należycie uszczelnione. Część nadziemna studni kopanej, niewyposażonej w urządzenie pompowe, powinna mieć wysokość co najmniej 0,9 m od poziomu terenu oraz być zabezpieczona trwałym i nieprzepuszczalnym przykryciem, ochraniającym wnętrze studni i urządzenia do czerpania wody. Natomiast część nadziemna studni kopanej, wyposażonej w urządzenie pompowe, powinna mieć wysokość co najmniej 0,2 m od poziomu terenu. Przykrycie jej powinno być dopasowane do obudowy i wykonane z materiału nieprzepuszczalnego oraz mieć nośność odpowiednią do przewidywanego obciążenia. Teren otaczający studnię kopaną, w pasie o szerokości co najmniej 1 m, licząc od zewnętrznej obudowy studni, powinien być pokryty nawierzchnią utwardzoną, ze spadkiem 2%
w kierunku zewnętrznym.
Organ stwierdził zatem, że w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. z 1974 r., co uzasadnia nakazanie rozbiórki przedmiotowego ujęcia wody. Stad nie znajduje zastosowania art. 40 tej ustawy. Obowiązek rozbiórki nałożono na osoby władające gruntami na których znajduje się przedmiotowe ujęcie wody wraz ze zbiornikiem prostokątnym betonowym oraz na spadkobierców po nieżyjącym W. K., gdyż osoby korzystające z przedmiotowego ujęcia wody nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego ujęcia wody.
Reasumując organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, czy też przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Końcowo zaznaczył, że nie podzielił twierdzeń odwołujących o błędnym określeniu daty budowy przedmiotowego ujęcia wody. Data ta została ustalona na podstawie oświadczeń osób wymienionych w uzasadnieniu decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyżej opisaną decyzję złożyli A. K., B. K., D. K., E. S., B. K., J. K., K. K., E. K., G. K., H. K., E. K., R. K., A. W., C. K., J. F., K. K. oraz M. K., wnioskując o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w tej sprawie.
Zarzucili naruszenie art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak dochowania należytej staranności przy rozpatrywaniu sprawy oraz brak przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej, brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i brak uwzględnienia udowodnionych przez nich zarzutów. Podtrzymali zarzut braku wyczerpującego zebrania danych na temat spadkobierców po nieżyjącym W.K., czym uniemożliwiono prawowitym spadkobiercom złożenia w tej sprawie wyjaśnień oraz obrony swoich dóbr.
Zarzucili także, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych. Pominął okoliczność, że studnia została wybudowana przed drugą wojną światową,
zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem. Przy budowaniu wodociągu w 1983 r. udziałowcy tej inwestycji dokonali wszelkiej staranności, o czym świadczą dostarczone przez nich dokumenty. Jako nielogiczne ocenili stwierdzenie "że brak jest podstaw do legalizacji tej inwestycji", skoro organ w tym samym uzasadnieniu twierdzi, że inwestycja została wykonana zgodnie z prawem w latach, gdy powstała.
Podnieśli także, że organ nakazuje rozbiórkę poszczególnych elementów ujęcia, bez przedstawienia szczegółowej inwentaryzacji poszczególnych urządzeń należących do ujęcia w stosunku do granic ewidencyjnych (dokonanej przez uprawnionego do tej czynności geodetę). PINB wykazuje tylko miary w stosunku do trwałych elementów na gruncie, bez wskazania precyzyjnie kto i jaki element tej budowli w granicach swojej własności ma rozebrać. Powyższe narusza art. 77 § 1 K.p.a. Dodatkowo nie przedstawiono żadnego dowodu na fakt, że woda pobierana z tego wodociągu może być szkodliwa dla użytkowników. Zakwestionowali ustaloną przez organ odległość ujęcia od drogi, średnicę przepustu oraz ustalony kierunek spływu wody.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie
z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2017 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę B. K., J. K., K. K., E. K., G. K., H. K., E. K., R. K., A. W., C. K., J. F., K. K., M. K., z uwagi na brak uiszczenia przez ww. wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy nie bada zatem celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia (tu decyzja), a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie przedmiotowej decyzji. Przy czym, jak wynika z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a." Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Uwzględnienie skargi następuje zatem tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu, w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 P.p.s.a.
Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż przy jej wydawaniu organ nie naruszył prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu.
Zarzuty skargi zasadniczo koncentrują się na kwestii naruszenia przez organy orzekające w sprawie niniejszej przepisów o postępowaniu administracyjnym, tj. art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. Przypomnieć w związku z tym należy, że naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo też błędnej wykładni tych przepisów. Treść art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W – wa 2004, s. 305).
Postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w cyt. wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 K.p.a. (legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 75 i nast. K.p.a., co pozwoliło organowi na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodną z regułami art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Zarzut o braku odniesienia się organu do zarzutu odwołania – na rozprawę w dniu [...] września 2015 r. organ I instancji nie wezwał wszystkich spadkobierców W. K. – w sytuacji, gdy decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2015 r. została uchylona i kolejne decyzje z dnia [...] lipca 2016 r. i [...] stycznia 2017 r. tego organu wydawane były po ustaleniu (rozszerzeniu) kręgu stron m.in. o spadkobierców W. K. i ich zawiadomieniu o toczącym się postępowaniu oraz uzupełnieniu materiału dowodowego (zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2016 r. i [...] czerwca 2016 r.), nie mógł odnieść spodziewanego skutku. Chybiony jest także zarzut "o braku uwzględnienia udowodnionych przez nich zarzutów". Nie został on w skardze bliżej rozwinięty, nadto do odwołania nie zostały dołączone jakiekolwiek dowody, których ocena mogłaby prowadzić do zakwestionowania ustaleń organu. Na uwzględnienie nie zasługuje, w ocenie Sądu, również zarzut, "iż organy nie przedstawiły żadnego dowodu na fakt, że woda pobierana z tego wodociągu może być szkodliwa dla użytkowników", jak i kwestionowanie ustalonej przez organ odległości ujęcia wody od drogi, średnicy przepustu i ustalonego kierunku spływu wody. Te zarzuty skargi nie zostały wsparte dowodami i dlatego nie jest możliwa ich weryfikacja, a tym samym obalenie ustaleń organów w tym zakresie.
Sąd nie podziela także zarzutu skargi, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 K.p.a., który to przepis formułuje zasadę budzenia zaufania do władzy publicznej. Z przepisu tego wynikają obowiązki organu administracji dotyczące sposobu prowadzenia postępowania – organy te powinny postępować w sposób przejrzysty, uczciwy i sprawiedliwy. Z punktu widzenia realizacji tej zasady znaczącą rolę spełnia uzasadnienie decyzji. Jak podkreśla się w orzecznictwie nie może być ono ogólnikowe i odwoływać się do pozaustawowych twierdzeń (zob. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 2278/99, Lex nr 49948). Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to że przyczyną tego są istotne powody (zob. wyrok SN z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94 – OSNAPiUS, 1994/1/2). Uzasadnienie skarżonej decyzji z dnia 16 lutego 2017 r. w sposób szczegółowy i dostatecznie klarowny wskazuje na motywy, jakimi kierował się organ odwoławczy utrzymując w mocy wydaną w pierwszej instancji decyzję nakazującą rozbiórkę zbiornika wodnego (ujęcia wody) i zbiornika prostokątnego betonowego, spełniając tym samym warunki określone w art. 107 § 3 K.p.a. Nadto podkreślić należy, że zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. nie został w uzasadnieniu skargi w jakikolwiek sposób rozwinięty, w szczególności więc w sposób umożliwiający jego weryfikację przez Sąd, stąd też nie mógł odnieść spodziewanego skutku.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki zbiornika wodnego (ujęcia wody) usytułowanego na działce nr 79/8 oraz zbiornika prostokątnego betonowego usytułowanego na działkach nr 79/8, nr 222/1 i nr 78/8 w miejscowości W., połączonego funkcjonalnie z w/w zbiornikiem wodnym okrągłym za pomocą rury Ø32 mm stanowią przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290). Zastosowanie tych przepisów w sprawie niniejszej jest konsekwencją dokonanych przez organy ustaleń odnośnie daty budowy przedmiotowego ujęcia wody, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Wówczas realizacja takiego przedsięwzięcia wymagała, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a którego w tym konkretnym przypadku brak i jest to okoliczność bezsporna. Szczegółowy opis przedmiotowego ujęcia, objętego nakazem rozbiórki, zawarty jest w decyzjach organów obu instancji, a z uwagi na jego zaprezentowanie przy okazji opisywania stanowiska strony skarżącej i organu brak konieczności jest jego powielania.
Wskazać natomiast należy, że wydanie nakazu rozbiórki z powołaniem się na przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego z 1974 r. możliwe jest wyłącznie po wykazaniu, że zachodzą przesłanki w tych przepisach wymienione. I tak zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy następuje wówczas, gdy znajduje się ona na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1), lub powoduje bądź w razie wybudowanie spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Badanie ewentualnego zaistnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej winno nastąpić przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego w uchwale 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13. Sąd ten uznał, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Przeanalizowane więc zostały obowiązujące na tym terenie miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego (stosowne jego wypisy i wyrysy znajdują się w aktach sprawy), wykazując, że na tym terenie do 1985 r. nie było planu zagospodarowania przestrzennego, w latach 1985 – 1988 przedmiotowe ujęcie wody znajdowało się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę, z kolei w okresie od 22 marca 1988 r. do 28 grudnia 1994 r. i od 29 grudnia 1994 r. do 31 grudnia 2003 r. – na terenie, na którym obowiązywał zakaz zabudowy, a obecnie teren ten nie jest objęty planem zagospodarowania przestrzennego.
Prawidłowo zatem przyjęły organy orzekające, że spełniona została przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., skoro teren, na którym znajduje się przedmiotowe ujęcie wody nie był i nie jest przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju. W takiej sytuacji wydanie nakazu rozbiórki było prawidłowe i nie narusza prawa.
Zdaniem Sądu, zbadanie zaistnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej również dokonane zostało prawidłowo, tj. w aspekcie zgodności z postanowieniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). Wykazano, że usytuowanie przedmiotowego ujęcia wody niezgodne jest z warunkami określonymi w § 32 ust. 1, 2 i 4 tegoż rozporządzenia, co z przywołaniem treści tych postanowień w uzasadnieniu decyzji, szczegółowo przedstawiono.
Kwestionowanie w skardze przyjętych w decyzji organu I instancji z dnia 14 lipca 2016 r. odległości przedmiotowego ujęcia "w stosunku do różnych budowli" nie mogło być skuteczne nie tylko z tego względu, że w/w decyzja została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia 7 września 2016 r., ale również z tej przyczyny, że strona nie przedstawiła żadnego kontrdowodu prowadzącego do wzruszenia ustaleń organów; nie uczyniła tego w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, ani też takich dowodów nie dołączyła do skargi.
Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło