II SA/Rz 389/05
PostanowienieWSA w Rzeszowie2005-06-30
Skład orzekający: Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania wniosku o ustalenie stosunku prawnego i prawa, który nie dotyczy zaskarżenia decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a także czy taki wniosek spełnia wymogi formalne skargi administracyjnej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o ustalenie stosunku prawnego i prawa, który nie stanowi skargi na decyzję, postanowienie lub inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Ponadto, pismo skarżącego nie spełnia wymogów formalnych skargi określonych w P.p.s.a., w szczególności nie wskazuje zaskarżonej decyzji ani nie dowodzi wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
M. M. ZPU T.C. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o ustalenie, czy Zarząd Miasta Z. był uprawniony do naliczania należności za zajęcie pasa drogowego na podstawie umowy z 1996 r., oraz czy umowa ta ma charakter cywilnoprawny. Organ administracji (Prezydent Miasta Z.) wskazał, że pismo nie jest skargą administracyjną i nie podlega rozpoznaniu przez WSA. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia AWSA Jolanta Ewa Wojtyna po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. ZPU [....] T.C. w przedmiocie "wniosku o ustalenie stosunku prawnego i prawa" postanawia odrzucić skargę
II SA/Rz 389/05
U Z A S A D N I E N I E
Wnioskiem z dnia 22 marca 2005 r. /data wpływu 24.03.2005/ Dyrektor Generalny Zakładu Przemysłowo-Usługowego "...." – T. C. z siedzibą –S., ul. M. 11/19 M. M. wniósł o ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, czy w oparciu o umowę zawartą w dniu 29 grudnia 1996 r. Zarząd Miasta Z. był uprawniony naliczać wnioskodawcy należności za zajęcie pasa drogowego. Wnioskodawca wniósł również o ustalenie, czy umowę należy zaliczyć do umów cywilnoprawnych, czy też w oparciu o jej postanowienia należy uznać, że jest ona zawarta, a strony umowy obowiązują przepisy o drogach publicznych. Wniósł też o obciążenie stron kosztami postępowania.
Przedmiotem załączonej do wniosku umowy nr 195/96 zawartej w dniu 29 grudnia 1996 r. pomiędzy Zarządem Miasta Z. reprezentowanym przez dwoje Zastępców Prezydenta Miasta I. L. i J. L. a Zakładem Przemysłowo-Usługowym "..." – T. C. reprezentowanym przez Dyrektora Generalnego M. M.a, jest umieszczenie na terenie Miasta Z. w rejonie narożników i skrzyżowań ulic modułów informacyjnych z podświetlonymi nazwami ulic i powierzchnią informacyjną, których właścicielem jest Z.P.U. "..." – T.C.
W odpowiedzi na wniosek, określony jako "odpowiedź na skargę" Prezydenta Miasta Z. podniósł, że pismo ZPU "..." w N. S. nie podlega rozpoznaniu przez WSA w Rzeszowie, gdyż nie jest to skarga administracyjna. Ustosunkowując się do meritum sprawy organ wskazał, że na firmie "...." ciążył i nadal ciąży obowiązek uzyskiwania od zarządu drogi zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim reklamy, wynikający z § 6 ust. 1 lit. f).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ Prawo o ustroju sądów administracyjnych /zwanej dalej P.s.a., sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.
Właściwość sądów administracyjnych określa przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie /§ 1/.
Stosownie do § 2 tego przepisu kontrola działalności publicznej przez sądy administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1/ decyzje administracyjne;
2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Stosownie do § 3 – sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z przepisem art. 50 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest też inny podmiot, jeżeli ustawy przyznają mu takie prawo.
Wymogi formalne skargi określa art. 57 § 1 P.p.s.a., który stanowi, ze skarga powina czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności /pkt 1/, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy /pkt 2/, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego /pkt 3/.
Nadto przepis art. 52 tej ustawy stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich /§ 1/. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawy /§ 2/.
W rozpatrywanej sprawie skarżący domaga się ustalenia stosunku prawnego i prawa. Takie żądanie nie mieści się w wymienionym wyżej katalogu spraw wymienionych przez przepis art. 3 P.p.s.a., w których właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny. Również pismo skarżącego nie spełnia wymogów formalnych skargi stawianych przez wymieniony wyżej przepis art. 57 § 1 P.p.s.a., w szczególności nie wskazuje zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Naruszony też został przepis art. 52 § 1 tej ustawy, bowiem skarżący nie wnosił żadnych środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z przepisem art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia.
Reasumując – Sąd stwierdził, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na marginesie należy wskazać, że umowa, na którą powołuje się skarżący, dołączona do skargi wyraźnie stanowi w § 14, że wszelkie spory mogące z niej wynikać strony będą się starać rozwiązywać polubownie, jeżeli nie będzie to możliwe, rozpatrywane będą przez sąd właściwy dla siedziby Zarządu Miasta.
Wskazując na powyższe Sąd postanowił, jak w sentencji, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1, 2 i 3, art. 50 § 1, 2, art. 52 § 1, 2, i art. 57 § 1 P.p.s.a., oraz art. 1 P.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło