II SA/Rz 390/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-07-08
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, powinien zostać zwolniony od tych kosztów i czy w takiej sytuacji należy mu ustanowić radcę prawnego?Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w częściowym zakresie, ponieważ jego dochody i sytuacja rodzinna uniemożliwiają mu pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Jednakże, z uwagi na posiadany majątek (dom, nieruchomość rolna) oraz regularne dochody z emerytury, odmówiono mu ustanowienia radcy prawnego, gdyż nie wykazał braku możliwości partycypowania w kosztach postępowania, nawet w części.Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Sprawa dotyczy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w przedmiocie prawa własności do nieruchomości. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną swojej trzyosobowej rodziny, wskazując na niskie dochody i konieczność ponoszenia kosztów leczenia żony. Posiada jednak dom i nieruchomość rolną oraz otrzymuje emeryturę.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Odmówiono ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Rz 390/08 8 lipca 2008r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, J. W., o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi J. W. na decyzję, Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wydaną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego, - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego.
Wnioskiem złożonym w dniu 1 lipca 2008 r., (data wpływu do Sądu) J.W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Sprawa ze skargi wyżej wymienionego zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 390/08 dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjętej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego wydanej w sprawie przyznania prawa własności do nieruchomości. Sprawa ze skargi J. W. nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministarcyjnego skarżący jest zobowiązany do poniesienia wpisu od skargi w wysokości 200 zł.
Stwierdzono co następuje :
wniosek skarżącego J. W. dotyczy dwóch instytucji składających się na prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia radcy prawnego. Oznacza to, że J. W. powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Oświadczenie J. W. zawarte we wniosku nie może budzić wątpliwości. Dlatego też istnieją podstawy do rozpoznania jego żądania wyłącznie w oparciu o wniosek PPF, bez konieczności podejmowania postępowania uzupełniającego (art. 252 P.p.s.a.).
Odnosząc się do żądań J. W., wypada uznać, iż wskazane przez skarżącego składniki majątku jak również uzyskiwane kwoty świadczeń pieniężnych nie pozwolą ponieść kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Uiszczenie kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego czy opłat kancelaryjnych spowodowałoby, iż wnioskodawca oraz jego rodzina z posiadanych środków nie byliby w stanie podołać ciężarom utrzymania koniecznego. Kwota 1890 zł., stanowiąca łączny dochód trzyosobowej rodziny nie może wystarczyć na pokrycie niezbędnych wydatków w postaci zakupu żywności i lekarstw jak również kosztów sądowych niniejszego postępowania. Koszty sądowe, jakie mogą wystąpić w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 390/08 nie będą najwyższe, jednak dla rodziny J. W. stanowią barierę nie do pokonania. Należy uwzględnić, że skarżący musi ponosić koszty związane leczeniem swej żony (pkt 5 wniosku PPF). Syn J. W. pozostaje obecnie bez pracy, jego utrzymanie pokrywane jest z zasiłku dla osób bezrobotnych. Dlatego brak zwolnienia od kosztów sądowych, mógłby zamknąć skarżącemu drogę do skontrolowania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. J.W. wybierając pomiędzy kosztami sądowymi a niezbędnymi potrzebami utrzymania rodziny mógłby zdecydować się na cofnięcie skargi. Instytucja prawa pomocy, mocno związana z zasadą prawa do sądu, pozwala zwolnić skarżących od konieczności dokonywania takich wyborów. Reasumując, skarżący wykazał zaistnienie przesłanek wyszczególnionych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Rozpatrując wniosek o ustanowienie radcy prawnego należy wskazać, że skarżący posiada dom o pow. 80m², a także nieruchomość rolną o pow. 0,66 ha. Wnioskodawca otrzymuje regularne dochody z tytułu emerytury. Jeżeli wskazane składniki majątku wnioskodawcy zobowiązują do zwolnienia od kosztów sądowych, to uzyskiwanie dochodów czy posiadanie domu i nieruchomości wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nakłada na wnioskodawcę ciężar udowodnienia braku wszelkich możliwości uczestniczenia w kosztach wszczętego postępowania. Innymi słowy, strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby to miało nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i rodziny (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008r., s. 586). Opisane we wniosku składniki majątku nie uprawniają do uznania, że skarżący nie będzie w stanie ponieść przynajmniej części kosztów związanych z realizacją jego praw przed sądem administracyjnym. Treść skargi oraz pozostałych pism procesowych skarżącego może świadczyć o posiadaniu znakomitego rozeznania skarżącego o przysługujących mu prawach i obowiązkach. Konieczność występowania w postępowaniu sądowoadministarcyjnym poprzez tzw. fachowego pełnomocnika wiąże się z przymusem radcowsko - adwokackim. Koszty sporządzenia skargi kasacyjnej nie są na tyle wysokie, aby skarżący nie mógł ich ponieść z posiadanych zasobów majątkowych. Warto też dodać, że na mocy niniejszego postanowienia, skarżący został zwolniony od kosztów sądowych. Tym samym środki, które planował przeznaczyć na pokrycie tych kosztów mogą zostać użyte na wynagrodzenie dla adwokata lub radcy prawnego.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i 2, a także art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło