II SA/Rz 393/09

WyrokWSA w Rzeszowie2009-10-27

Skład orzekający: Wojtyna Jolanta Ewa, Wolska Małgorzata, Zarębska-Kobak Maria

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego może być ustalone wstecz od daty orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli wniosek o zasiłek został złożony później?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Oznacza to, że świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku, a nie od daty wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku. Skarżąca posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności od 2007 r., jednak wniosek o zasiłek złożyła dopiero w styczniu 2009 r. Organy administracji uznały, że zasiłek może być przyznany najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, powołując się na trudną sytuację materialną i długotrwałość niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego -skargę oddala- Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] przyznającą zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. w wysokości miesięcznej 153 zł. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osobie w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji; zasiłek ten przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z. K. spełniła te warunki. Ma 66 lat oraz legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], na mocy którego została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności od 26 października 2007 r. do 31 grudnia 2009 r. Nie mogło zostać uwzględnione żądanie strony w zakresie, w jakim domagała się ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres poprzedzający 1 stycznia 2009 r. Pomimo tego, że ustaloną niepełnosprawność Z. K. posiadała już od 26 października 2007 r., to jednak wniosek wraz z niezbędną do przyznania zasiłku dokumentacją złożyła w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej dopiero w dniu 30 stycznia 2009 r. Stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zasiłek nie mógł więc zostać przyznany za okres wsteczny, sprzed miesiąca złożenia podania wraz z załącznikami. Z decyzją tą nie zgodziła się Z. K. składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że znajduje się aktualnie w bardzo trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Uważa, że organy powinny ustalić zasiłek pielęgnacyjny także za okres sprzed złożenia podania kierując się czasem trwania niepełnosprawności, tzn. od dnia 26 października 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowe znaczenie dla wyniku sprawy ma treść art. 24 ust. 2 u.ś.r., gdzie postanowiono, że prawo do świadczeń rodzinnych (w tym także zasiłku pielęgnacyjnego) ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Oznacza to, że decyzje organów właściwych w sprawach świadczeń rodzinnych są decyzjami konstytutywnymi; tworzą prawa ma przyszłość, ze skutkiem ex nunc. Organ może przyznać świadczenie najwcześniej od dnia, w którym zgromadził materiał dowodowy niezbędny do wykazania, że strona spełnia warunki korzystania ze świadczenia. Prawidłowo ustaliły orzekające w badanej sprawie organy, iż wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz z załączonymi dokumentacji złożony został 30 stycznia 2009 r., co wynika z prezentaty widniejącej na podaniu (k. nr 1 akt administracyjnych). Dopiero od stycznia 2009 r. organ dysponował niezbędnym do ustalenia uprawnienia, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie ma zatem znaczenia fakt, iż ustalając niepełnosprawność Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jako początkową datę znacznego stopnia niepełnosprawności wskazał 26 października 2007 r. (orzeczenie z dnia [...] grudnia 2007 r.) Organy prawidłowo ustaliły wysokość zasiłku pielęgnacyjnego oraz okres świadczeniowy, zamykając go datą, do której ustalono stopień niepełnosprawności (31 grudnia 2009 r.). Nie mogły zatem zostać uwzględnione twierdzenia skarżącej dotyczące wyjątkowo trudnej sytuacji materialno-bytowej, gdyż od faktów tego rodzaju ustawodawca nie uzależnił przysługiwania zasiłku pielęgnacyjnego. Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło