II SA/Rz 394/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie W składzie następującym: Przewodniczacy: sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. i A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 roku, znak [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku znak [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. B. i A. J. kwotę 740 złotych (siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił A. Z. J. oraz R. B. pozwolenia na użytkowanie stałe garażu dwustanowiskowego położonego w D. przy ulicy G. [...], na działce nr ewid. 1214. Tłumacząc motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wniosek A. J. oraz R. B. zaopatrzony był we wszystkie wymagane prawem dokumenty, a będący przedmiotem postępowania garaż dwustanowiskowy zgodny jest z MPO Gminy Miasta [...] obowiązującym w okresie realizacji obiektu oraz z warunkami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 13 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 z późn. zmianami). Oceniając materiał zgromadzony w sprawie przez pryzmat przepisu art. 42 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974 roku ( Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z dnia 14.11.2000r.- tekst jednolity ) organ stwierdził, iż spełniony jest również warunek zdatności wykonanego obiektu do użytkowania. W dniu 22 czerwca 2004 roku odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł J. K. Zarzucał, iż garaż w swej obecnej lokalizacji uniemożliwia mu dogodny dojazd do działek oznaczonych nr. ewidencyjnymi 1314 i 1315. Zgodnie z twierdzeniami odwołującego dojazd taki został mii zagwarantowany w umowie kupna-sprzedaży działek. Urządzenie dojazdu przy obecnym położeniu garażu wiązałoby się zaś z koniecznością dodatkowego zbrojenia terenu. Wskazując na powyższe okoliczności oraz fakt, iż o budowie garażu nie został poinformowany przez żadne władze budowlane wnosił o usunięcie garażu i doprowadzenie dojazdu do stanu zgodnego z prawem. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż jak wynika z akt sprawy decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] sierpnia 1973 roku, znak [...] udzielono pozwolenia na budowę garażu na samochody osobowe na nieruchomości stanowiącej własność M. B. oraz A. B., położonej w D. przy ulicy G. [...], z użytkowaniem na okres 3 lat. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 1977 roku, znak: [...] Naczelnik Miasta postanowił przedłużyć okres użytkowania garażu do dnia 30 grudnia 1980 roku. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zastosowanie przez organ I instancji procedury legalizacyjnej było prawnie niedopuszczalne. Wydanie decyzji w sytuacji gdy sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją ostateczną stanowi rażące naruszenie prawa. W dniu 25 marca 2005 roku - mieszcząc się w ustawowym terminie – R. B.oraz A. J. zaskarżyli decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 roku. Zaskarżonej decyzji zarzucali: - rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności obrazę przepisów art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. 2000r., nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami, dalej jako k.p.a.) przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej i braku uzasadnienia prawnego rozstrzygnięcia, - rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów art. 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane ( Dz. U. 2003, Nr 207, poz. 2016 z późn. zmianami), które miało wpływ na wynik sprawy, - niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności brak rozwinięcia zagadnienia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną - naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a., - niekonsekwentne stosowanie przepisów postępowania, a w szczególności art. 156 § 1 pkt.2 i 3 k.p.a.. Opierając się na wskazanych zarzutach skarżący wnosili o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przypisanych, w tym o kosztach zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wymienione. Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071), powoływanej dalej jako k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I oraz II instancji orzeczenia swoje adresowały do wnioskujących – A. J. i R. B. - oraz do władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania. Wśród tych osób znajdował się również P. M. W konsekwencji uznania go za stronę postępowania kierowano do niego całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje I i II instancyjne. Dopiero przy próbie doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2005 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzyskał informację, iż będący stroną postępowania P. M. nie żyje. Ustalając krąg spadkobierców w/w organ doręczył im swoją decyzję uzasadniając, iż jako następcy prawni zmarłego uzyskali status strony postępowania. W toku postępowania sądowego Sąd ustalił, iż P. M. zmarł w 2003 roku. Okoliczność ta znalazła potwierdzenie w nadesłanym przez Urząd Stanu Cywilnego w D. skróconym odpisie aktu zgonu P. M., z którego wynika, iż datą jego śmierci był dzień 30 czerwca 2003 roku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organami I i II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. skutkującą nieważnością decyzji. Decyzje wydane w sprawie skierowane zostały do osoby nieżyjącej, a w myśl art. 29 i 30 § 1 k.p,a. osoba taka nie może uzyskać statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Tym samym organ rozstrzygnął o sytuacji prawnej podmiotu, który w świetle norm prawa materialnego nie miał ani interesu prawnego, ani obowiązku w przedmiotowej sprawie administracyjnej. Wzmiankowanego uchybienia nie sanuje fakt, iż organ II instancji już po wydaniu decyzji, w której jako strona figuruje osoba nieżyjąca, ustalił jej następców prawnych i dokonał jej prawidłowego doręczenia. Całe postępowanie administracyjne począwszy od jego zainicjowania wnioskiem aż do wydania decyzji przez organ II instancji toczyło się "z udziałem" osoby zmarłej jeszcze przed jego wszczęciem. Brak jest jakichkolwiek przesłanek normatywnych pozwalających na konwalidację tego uchybienia wyłącznie poprzez przesłanie decyzji organu II instancji jej następcom prawnym. W reasumpcji należy więc ponownie stwierdzić, iż decyzje I i II instancyjne zostały skierowane do osoby nieżyjącej, która nie mogła być stroną postępowania. Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą nieważności stanowiło podstawę do skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a.. Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd stwierdził nieważność; zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku znak [...], w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji powoduje, że zbędnym jest odnoszenie się do treści i zarzutów skargi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących uiszczony w sprawie wpis oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone w oparciu o treść § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawię opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2002r, Nr 163, poz. 1349).