II SA/Rz 395/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi A. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. II SA/Rz 395/14 Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. Ś. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (zwane dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] uchylił w całości decyzję własną z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], ustalającą prawo do pomocy finansowej dla niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, na M. K. Organ stwierdził, że powodem uchylenia decyzji jest fakt, że osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem była osobą współsprawującą przy działalności gospodarczej P. Ś. w okresie od 1 marca 2012 r. do 12 maja 2013 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. SKO odmówiło przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Pismem z 30 stycznia 2014 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym przedmiocie. SKO postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, że złożony wniosek jest bezzasadny zaś postawione zarzuty naruszenia prawa chybione. Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Kolegium podkreśliło, że o braku winy można mówić tylko w tym przypadku, gdy strona w celu dochowania terminu zmuszona byłaby do podjęcia nadzwyczajnego wysiłku, przykładowo zagrażającego jej zdrowiu lub życiu albo narażającego ją na poważane straty. W ocenie SKO taka sytuacja, jak wynika to z wniosku oraz materiału dowodowego, nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Skargę na to postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. Ś. domagając się jego zmiany przez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 58, 77 § 1 i 80 k.p.a., mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia w postaci odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z [...] lipca 2013 r. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie Kolegium nie dokonało prawidłowej oceny w zakresie przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i wydając zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, która obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza natomiast nieważność zaskarżonego postanowienia gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Wydanie zaskarżonego postanowienia przez SKO w dniu [...].02.2014 r. nastąpiło na wniosek A. Ś. z dnia 30.01.2014 r. Pismo skarżącej z 30.01.2014 r. stanowiło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez SKO w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...]. Konsekwentnie więc A. Ś. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie jej sprawy w przedmiocie prośby o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...] i przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...]. Oznacza to, że nie złożyła ona kolejnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].07.2013 r. znak [...]. Na powyższe wskazuje treść uzasadnienia pisma z dnia 30.01.2014 r. w którym skarżąca opisuje złożenie przez nią wniosku o przywrócenie terminu w dniu 12.12.2013 r., wadliwe jego rozpoznanie przez SKO postanowieniem z [...].12.2013 r. (str. 4 wniosku), oraz przeprowadzenie następnie analizy okoliczności, których SKO postanowieniem z [...].12.2013 r. nie wzięło pod uwagę. Istotny jest końcowy akapit pisma z dnia 30.01.2014 r., w którym skarżąca wyraźnie stwierdziła, że "w ocenie strony uznać należy, że w niniejszej sprawie organ nie dokonał prawidłowej oceny, w zakresie przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do konieczności ponownego zbadania, czy w sprawie zaistniały przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przy uwzględnieniu okoliczności wskazanych przez skarżącego oraz poszanowaniem przywołanych zasad postępowania administracyjnego". Koronnym argumentem za takim a nie innym potraktowaniem powyższego wniosku jest błędne pouczenie skarżącej przez SKO o przysługujących jej środkach odwoławczych od postanowienia z [...].12.2013 r. [...]. SKO stwierdziło, że jego postanowienie nie jest ostateczne (sic!), gdyż stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do SKO w terminie 7 dni. Konsekwentnie SKO nie pouczyło skarżącej o możliwości i trybie złożenia do WSA w Rzeszowie skargi na powyższe postanowienie. Oznacza to, że wydanie przez SKO postanowienia w dniu [...].02.2014 r. – jak wynika z jego uzasadnienia – na skutek nieistniejącego wniosku o przywrócenie terminu z dnia 30.01.2014 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jak już wspomniano pismo z 30.01.2014 r. stanowiło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na wniosek z 12.12.2013 r., a nie kolejny wniosek o przywrócenie terminu. Wydanie orzeczenia w przedmiocie przywrócenia terminu bez wniosku stanowi o rażącym naruszeniu prawa tj. art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. art. 105 k.p.a., zaś do postanowień na które przysługuje zażalenie stosuje się również art. 145 -152 k.p.a. oraz art. 156-159 k.p.a., z tym, że zamiast decyzji o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. wydaje się postanowienie. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu przysługuje zażalenie na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. Oznacza to, że wzruszenie postanowienia wydanego przez organ odwoławczy o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania może odbywać się wyłącznie w sposób przewidziany w k.p.a. dla decyzji administracyjnych tj. wznowienia postępowania czy też stwierdzenia nieważności. Dopóki postanowienie rozstrzygające w sposób ostateczny kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą od decyzji z [...].07.2013 r. znak [...] funkcjonuje w obrocie prawnym kolejne postanowienie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Niedopuszczalne więc było orzekanie przez SKO w przedmiocie objętym już jego ostatecznym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu. Zaskarżone postanowienie dotknięte jest wiec także wadą rażącego naruszenia prawa tj. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 59 § 2 k.p.a. – w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Błędne pouczenie o braku ostateczności postanowienia z [...].12.2013 r. znak [...] i brak pouczenia o przysługującej od niego skardze do sądu administracyjnego mogą stanowić podstawę do złożenia skargi na to postanowienie do WSA wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak sentencji.