II SA/Rz 398/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-12-22
Skład orzekający: Robert Sawuła, Magdalena Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, gdy istnieje spór sądowy dotyczący ustanowienia służebności drogowej, która jest niezbędna do zapewnienia dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, ponieważ nie uwzględniły wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na wynik postępowania, w tym sporu sądowego dotyczącego służebności drogowej. Brak dostępu do drogi publicznej jest przesłanką odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, a zatem istnienie sporu w tym zakresie może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tego względu zaskarżone postanowienie zostało uchylone.Stan faktyczny
Skarżąca R.B. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i zjazdu indywidualnego. Wójt Gminy odmówił zawieszenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że przed sądem powszechnym toczą się sprawy dotyczące nieważności aktu notarialnego ustanawiającego służebność przejazdu przez jej działkę, która jest niezbędna dla inwestycji. Twierdziła, że brak rozstrzygnięcia tych spraw uniemożliwia prawidłowe ustalenie warunków zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie na rzecz adwokata Marka K. kwotę 309,80 zł /słownie: trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy/ tytułem zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy oraz uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
II SA/Rz 398/09
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] Wójt Gminy po rozpatrzeniu wniosku R. B. o zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą budowa budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną i zbiornika bezodpływowego na ścieki na działce nr 14 położonej w miejscowości H., budowa zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej nr ew. 159 na działkach nr 159, 26/2 do działki nr 14 odmówił zawieszenia postępowania. W podstawie prawnej organ powołał art. 101 § 1 i 3 w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.).
W zażaleniu na to postanowienie R. B. stwierdziła, że organ pierwszej instancji złamał prawo procesowe i materialne, gdyż naruszył prawo własności poświadczając nieprawdę, że nie ingeruje w stosunki własnościowe i nadużywa władzy, czym uchybił art. 271 § 1 k.k. art. 231 § 1 k.k. i art. 140 k.c. Sprawa wymaga wyjaśnienia procesowego przed sądem powszechnym w przedmiocie fikcyjnych zapisów w akcie notarialnym. Przed sądem powszechnym prowadzone są sprawy o sygn. [...] i sygn. [...]. Podkreśliła, że nie istnieje planowany zjazd o szerokości 5m, a realizacja wniosku L. J. naruszyłaby własność skarżącej. Wniosek L. J. nie powinien być rozpatrywany do czasu zakończenia spraw przed sądem powszechnym.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) utrzymało w mocy wymienione na wstępie postanowienie Wójta Gminy. W uzasadnieniu organ podał, że materiał dowodowy sprawy wskazuje jednoznacznie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 97 § 1 k.p.a., do obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy z przyczyn wskazanych przez skarżącą we wniosku o zawieszenie postępowania. SKO wyjaśniło, że zagadnienie wstępne istnieje, gdy od jego uprzedniego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy administracyjnej i wydanie decyzji.
SKO wskazało na literaturę przedmiotu oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne i stwierdziło, że prowadzenie postępowania sądowego przed sądami powszechnymi nie ma żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe wynika również z faktu, że zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. nr 80, poz. 717 ze zm.) decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Ponadto ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest dopuszczalne również na nieruchomości niestanowiącej własności wnioskodawcy, gdyż na tym etapie procesu inwestycyjnego przepisy nie nakładają obowiązku wykazania się tytułem prawnym do działek objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.
W skardze do Sądu skarżąca uznała za błędne stanowisko Kolegium, że nie istnieje zagadnienie wstępne w zakresie opisanym we wniosku o zawieszenie postępowania. Wyjaśnienie sprawy służebności będzie miało wpływ na wynik sprawy o ustalenie warunków zabudowy, bowiem w decyzji należy wskazać rzeczywistą planowaną budowę zjazdu. SKO naruszyło art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż decyzja o warunkach zabudowy nie może być wydana, bo nie są spełnione łącznie określone w tym przepisie warunki. Działka L. J. jest działką rolną i nie ma dostępu do drogi publicznej, oddziela ją od drogi działka nr 26/a i działka nr 13. Zaznaczyła, że Wójt Gminy winien być wyłączony od prowadzenia niniejszej sprawy z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa. W dalszej części skargi powtórzyła zarzuty zażalenia. Końcowo wniosła o cofnięcie i anulowanie decyzji (postanowienia) SKO z [...] marca 2009r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach prawa.
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania.
Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd za prawidłowe uznaje poglądy Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie przesłanki wymienionej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podziela również pogląd, wynikający z art. 63 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U nr 80, poz. 717 ze zm. zwana dalej ustawą Pzp), że ustalenie warunków zabudowy dopuszczalne jest na nieruchomości niebędącej własnością wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie kwestionuje własności nieruchomości nr 14, na której ma być realizowana przez L. J. inwestycja, ale kwestionuje ustanowienie służebności przejazdu przez jej działkę nr 26/2 położoną w H. W piśmie procesowym z dnia 13 marca 2009r. (karta akt admin. II inst. nr 17) inwestorka L. J. podała, że sprawa o sygn. akt [...] prowadzona przed Sądem Rejonowym w R. dotyczy stwierdzenie nieważności aktu notarialnego sporządzonego z udziałem R. B., która nie została prawomocnie rozstrzygnięta.
Przepis art. 61 ust. 1 Pzp określa warunki uzależniające wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy dla przedsięwzięć niebędących inwestycją celu publicznego. Jednym z warunków ustalenia warunków zabudowy według tego przepisu jest dostęp do drogi publicznej ( ust. 1 pkt 2 Pzp). Definicję dostępu do drogi publicznej ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 14 Pzp. Zgodnie z tym przepisem przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi, albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że ustawodawca uznał za możliwy dwojakiego rodzaju pośredni dostęp do drogi publicznej, a to poprzez ustanowienie służebności drogowej albo poprzez drogę wewnętrzną, przy której położona jest nieruchomość planowana pod zabudowę.
W rozpoznawanej sprawie pośredni dostęp do drogi publicznej nieruchomości planowanej pod zabudowę nr 14 położonej w H. jest zapewniony poprzez służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr 26/2 o pow. 1,06 ha położoną w miejscowości H. gmina H. przez nieruchomość nr 26/2 (własność R. B.) istniejącym szlakiem drogowym o szerokości 5m biegnącym zachodnią stroną tej działki ustanowioną aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2007r. Rep. A nr [...].
Skoro przesłanką ustalenia warunków zabudowy jest bezpośredni lub pośredni dostęp nieruchomości do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 Pzp), a brak dostępu nieruchomości do drogi publicznej skutkuje odmową ustalenia warunków zabudowy, to w przypadku, gdy skarżąca wystąpiła o unieważnienia aktu notarialnego ustanawiającego służebność przejazdu, rzeczą organu było dokonanie oceny, czy zachodzi konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organy nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego sprawy, poprzez nieuwzględnienie okoliczności, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a przedmiotem oceny uczyniły okoliczności, które istotnie nie stanowiły podstawy do zawieszenia postępowania.
W przedstawionym stanie sprawy Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, bowiem nie uwzględnił wszystkich jego elementów, które wynikały ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, czym naruszył art. 7 i art. 77k.p.a. Stwierdzenie tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Orzeczenie o wynagrodzeniu pełnomocnika za nieopłaconą przez skarżącą pomoc prawną przyznaną z urzędu, znajduje uzasadnienie w art. 250 p.p.s.a. Na kwotę wynagrodzenia składa się stawka 240 zł wraz z 22 % podatku VAT (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz 17 zł uiszczonej od pełnomocnictwa opłaty skarbowej.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ mając na uwadze wskazówki Sądu ustali stan faktyczny sprawy i dokona oceny istnienia przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło