II SA/Rz 401/08

Sygn. akt II SA/Rz 401/08 28 lipca 2008r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi A. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] lutego 2008r. sygn. [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza R. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji indywidualnej, - postanawia – zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości. A. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Swe żądanie strona doprecyzowała w piśmie z dnia 21 lipca 2007r. Skarga A. K. zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 401/08 dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO). Na mocy zaskarżonej decyzji SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy R. wydanej w sprawie ustalenia warunków zabudowy pod inwestycję indywidualną. Do chwili obecnej postępowanie ze skargi wyżej wymienionej nie zostało zakończone przed WSA. Na obecnym etapie postępowania strona zobowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł., należnego z tytułu wniesienia skargi. Swój żądanie o przyznanie prawa pomocy A. K. uzasadniła bardzo ciężką sytuacją majątkową i osobistą. Strona jest osobą w podeszłym wieku, żyje samotnie i nie ma nikogo na swym utrzymaniu. Cierpi na liczne schorzenia i dolegliwości. Stan zdrowia A. K. wymaga leczenia i zakupu drogich leków. Strona posiada nieruchomość rolną o pow. 2,71 ha, lecz ze względu na swój stan zdrowia oraz wiek nie prowadzi gospodarki rolnej na całej powierzchni tej nieruchomości. Jedyny stały dochód, jaki otrzymuje stanowi emerytura w wysokości 770 zł. Stwierdzono, co następuje. A. K. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości. Aby uzyskać prawo pomocy w takich granicach, strona powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego koniecznego utrzymania. Wiążące sąd i skarżącą przesłanki ustanowienia prawa pomocy ustala treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Zawarte we wniosku PPF oświadczenia A. K. opisujące sytuację majątkową oraz rodzinną nie budzą wątpliwości, co do zgodności z prawdą. Dochody skarżącej mogą wystarczyć wyłącznie na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania (tj. opłat za mieszkanie, żywność, lekarstwa). Uzasadnienie wniosku o prawo pomocy opisuje koszty bieżące życia wnioskodawczyni w następujący sposób: stałe koszty leczenia 150 zł., opłaty za mieszkanie 300 zł., energia elektryczna 40 zł., opłata za zużycie gazu ziemnego 70 zł. Pozostała część emerytury skarżącej jest przeznaczana na zakup żywności. Po odjęciu z kwoty dochodów 770 zł., podanych powyżej stałych wydatków skarżącej pozostaje kwota 210 zł. Złej sytuacji majątkowej strony dowodzi fakt zaciągnięcia kredytu w kwocie 3000 zł. Przedstawione powyżej warunki egzystowania strony skarżącej wypełniają w sposób pozytywny przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Pewną część wydatków związanych z zakupem żywności rekompensuje stronie możliwość czerpania pożytków z posiadanej nieruchomości rolnej o pow. 2,71 ha. Należy sądzić, iż dochody z tego tytułu nie są na tyle wysokie, aby pozwoliły uczestniczyć A. K. w jakimkolwiek stopniu w kosztach sądowych niniejszej sprawy. Posiadanie nieruchomości w sytuacji zdrowotnej strony nie może wpłynąć negatywnie na ocenę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Nieruchomość rolna jest niewątpliwie istotnym składnikiem majątku strony i powinna być brana pod uwagę przy ocenie stanu majątkowego wnioskującej. Jednakże pomimo faktu dysponowania nieruchomością o podanej wyżej powierzchni, można być pewnym, że brak zwolnienia od obowiązku pokrycia kosztów sądowych pozbawiłby A. K. prawa do żądania skontrolowania decyzji SKO. W dotychczasowym orzecznictwie NSA utrwalił się pogląd, w myśl, którego nie można stawiać stronie wymogu, aby w związku z toczącym się postępowaniem wyzbywała się składników majątkowych po to, aby uzyskane w ten sposób środki przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania. To czy strona będąca właścicielem nieruchomości wykazuje przesłanki przyznania prawa pomocy zależy od ustalenia, czy posiada realne możliwości wykorzystania nieruchomości dla zaspokojenia swych podstawowych potrzeb bytowych i czy z tych możliwości w praktyce korzysta. Jeżeli strona nie czerpie z tytułu posiadania nieruchomości jakichkolwiek dochodów czy pożytków, a jest w pełni zdolna do pracy, nie powinna liczyć, przynajmniej w pełnym zakresie, na pomoc publiczną w postaci prawa pomocy. W niniejszej sprawie, strona posiada pewne możliwości związane z czerpaniem pożytków z nieruchomości rolnej, lecz są one znacząco ograniczone. O tym ograniczeniu decyduje przede wszystkim podeszły wiek i stan zdrowia A. K.. Dlatego też pomimo posiadania nieruchomości i przy braku zwolnienia od kosztów sądowych, skarżąca musiałaby zrezygnować z kontynuowania postępowania po to, aby zaspokoić swe podstawowe potrzeby. Aby uchronić A. K. od konieczności dokonywania wyborów tego rodzaju należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie określonym w treści wniosku PPF. Wypada dodać, iż na stwierdzenie spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy wpływa również i to, że skarżąca jest stroną postępowania w sprawie o sygn. II SA/Rz 400/08. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.