II SA/Rz 401/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-05-30
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna wykazała niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący i jednoznaczny swojej sytuacji materialno-bytowej, która uniemożliwiałaby jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Deklarowane wydatki przewyższały dochody, brakowało wyjaśnień dotyczących niektórych wpłat i świadczeń, a część wydatków (np. na telefony) nie była niezbędna, co podważało twierdzenie o ubóstwie.Stan faktyczny
Skarżąca G. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata/radcy prawnego z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek został poprzedzony odmową referendarza sądowego i sprzeciwem skarżącej. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z emerytury i renty matki oraz wysokie wydatki, w tym związane z leczeniem matki. Sąd analizował przedstawione przez nią dane finansowe i dokumenty.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Rz 401/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 30 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
II SA/Rz 401/14
U Z A S A D N I E N I E
Zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. wezwano G. P. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].
Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła sprzeciw.
Z informacji uzyskanych od G. P. wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z matką M. P. Skarżąca posiada dom o powierzchni 96 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 48 m2. Na comiesięczny dochód rodziny składa się emerytura skarżącej w wysokości 2105 zł oraz renta jej matki w wysokości 2360 zł. Na comiesięczne wydatki rodziny składają się następujące kwoty: 630 zł (czynsz za mieszkanie), 130 zł (rachunek za gaz, 260 zł co dwa miesiące), 210 zł (energia elektryczna, 420 zł co dwa miesiące), 100 zł (podatek od nieruchomości), 160 zł (rachunki za telefony), 68 zł (koszt miesięcznego utrzymania samochodu), 300 zł (koszty leczenia skarżącej) oraz 3 000 zł (koszty leczenia M. P.), łącznie 4598 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skarżąca ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że wykazanie zaistnienia takiej okoliczności, tj. niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, leży po stronie wnioskodawcy. Osoba wnioskująca jest zobligowana do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i bytowo – materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawczynię.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialno – bytową w sposób co najmniej wątpliwy, a miejscami sprzeczny. Analiza wniosku nie pozwala zatem na przyjęcie, że wykazała ona niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, z przyczyn o których mowa w dalszej części uzasadnienia.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że deklarowane comiesięczne wydatki w kwocie 4598 zł przewyższają deklarowane dochody w kwocie 4465 zł, co budzi uzasadnione wątpliwości po stronie Sądu. Zwłaszcza, że w deklarowanym zestawieniu wydatków skarżąca nie zawarła kwot przeznaczanych na wyżywienie skarżącej, zakup ubrań oraz zakup środków higieniczno – sanitarnych. Analiza przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych również budzi uzasadnione wątpliwości, co do faktycznych możliwości finansowych skarżącej. Poza deklarowanymi przychodami (renta i emerytura), skarżąca w przeciągu ostatnich miesięcy kilkakrotnie dokonywała wpłat gotówki w zróżnicowanej wysokości (od 40 zł do 800 zł). W złożonym wniosku nie wyszczególniła zarówno samego faktu tych wpłat jak i ich źródła. Ponadto skarżąca nie wyszczególniła, że w dniu 15 kwietnia 2014 r. na jej rachunek bankowy wpłynęła kwota 370 zł od Zespołu Szkół [...] tytułem "świadczenia socjalnego". Braku wyjaśnień złożonych na powyższą okoliczność budzi uzasadnione wątpliwości, co do charakteru powyższego świadczenia oraz ustalenia czy jest to świadczenie okresowe, czy też jednorazowe.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że część deklarowanych przez G. P. miesięcznych wydatków tj. opłaty za trzy telefony, trudno uznać za takie, których nieponiesienie mogłoby powodować powstanie uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżąca ponosi również comiesięczny wydatek w kwocie 20 zł związany ze składką na Spółdzielcza Kasę Oszczędności, co świadczy, że pomimo złożonej deklaracji faktycznie posiada pewne oszczędności.
Wnioskodawczyni w złożonym sprzeciwie podnosi, że na miesięczne wydatki w kwocie 3 000 zł związane z leczeniem złamanej nogi M. P. składają się koszty opieki obejmujące rehabilitację, opiekę osoby trzeciej, koszty specjalnego odżywiania i lekarstwa. Jednakże w złożonym wniosku, poza fakturami za lekarstwa, brak jakichkolwiek dokumentów związanych z płatnościami za rehabilitację lub "specjalnym odżywianiem" matki skarżącej. Ponadto ponoszenie opłat za "opiekę osoby trzeciej" przeczy deklarowanemu ubóstwu i niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozpatrując wniosek G. P. należy wskazać dodatkowo, że posiada ona dwie nieruchomości (dom oraz mieszkanie) i powyższy fakt świadczy o w miarę dobrej sytuacji materialno – bytowej skarżącej. Tym samym nie pozwala na zaliczenie jej do osób ubogich, dla których przeznaczona jest instytucja prawa pomocy.
W ocenie Sądu zebrany w toku postępowania materiał nie pozwalał na stwierdzenie, że skarżąca wykazała niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło