II SA/Rz 403/10

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 23.06.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...].03.2010 r., nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych, - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. I. Skarżący Z. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jego wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 403/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Na aktualnym etapie, strona zobowiązana jest do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, należnego z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej. Z. P. zamieszkuje w domu o pow. 72 m². Podstawą jego utrzymania rodziny jest renta w wysokości 743 zł. Strona cierpi na wymagające leczenia schorzenia. W kwietniu 2010 r. Z. P. przebywał w szpitalu. Został poddany operacji, co potwierdza ksero dokumentu ze szpitala. Aktualnie jego stan zdrowia jest zły. Złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej polegającej na uzupełnieniu braków formalnych skargi. Referendarz WSA działając na podstawie art. 255 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej P.p.s.a.), wezwał wnioskującego do: 1) nadesłania wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu strony skarżącej przedstawiających operacje na tych rachunkach za okres maja i czerwca 2010 r., 2) wyjaśnienia czy wraz ze skarżącym zamieszkują inne osoby w tym A. P. Wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni, licząc od dnia jego doręczenia, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Pomimo właściwego doręczenia wezwania, strona nie odpowiedziała, jak również nie wyjaśniała przyczyn swego zaniechania. II. Wniosek Z. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie pełnym ustala art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje, bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym. W orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż ciężar wykazania warunków przyznania prawa pomocy obciąża wyłącznie wnoszącego o prawo pomocy. Inkwizycyjność sądu ogranicza się do wzywania wnioskującego o usunięcie braków formalnych oraz merytorycznych wniosku. Należy dodać, że przedstawiane przez skarżącego oświadczenia i dowody podlegają swobodnej ocenie referendarza sądowego wyznaczonego do rozpoznania wniosku. Zdolność do ponoszenia kosztów postępowania ocenia się na podstawie całokształtu okoliczności istotnych dla kwestii przyznania prawa pomocy. Wyznaczony do rozpoznania wniosku referendarz sądowy nie może uznać za udowodnione takie twierdzenie wnioskującego, którego wiarygodność będą podważać zebrane w sprawie dowody oraz zasady logiki i doświadczenia życiowego. Nie ulega wątpliwości, iż przyznanie prawa pomocy w jakiejkolwiek części na podstawie okoliczności nieodpowiadających prawdzie obiektywnej skutkować będzie nieuzasadnionym pozbawieniem Skarbu Państwa należnych mu dochodów. W niniejszej sprawie nie wykazano ponad wszelką wątpliwość, przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla oceny jego zdolności majątkowych faktów. W szczególności nie dano rozpoznającemu szansy na ustalenie czy ze skarżącym zamieszkuje A. P. Osoba ta według treści zwrotnego odbioru korespondencji odebrała w imieniu strony wnioskującej wezwanie Sądu o nadesłanie odpisów skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Tą okoliczność należało wyjaśnić, skoro w treści wniosku skarżący oświadczył, iż mieszka samotnie. Nie jest też wiadomym czy strona posiada rachunki bankowe i jaki jest ich aktualny stan. W niniejszej sprawie strona nie odpowiadając na wezwanie referendarza, uniemożliwiła przeprowadzenie pełnej oceny swych zdolności majątkowych, a tym samym nie wykazała ustawowych warunków przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Konsekwencją jest nie udowodnienie warunków przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z przedstawionych powyżej powodów, orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.