II SA/Rz 404/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata. L. E. w terminie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionej przez siebie skargi, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF (oraz załączonym do niego pismem przewodnim) wniosła o przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powołała się w nich na swój wiek (72 lata), zły stan zdrowia (orzeczona niepełnosprawność w stopniu znacznym, poruszanie się o kuli łokciowej, stan po złamaniu kręgosłupa i wymianie stawów biodrowych, schorzenia układu krążenia – w tym wada serca, osteoporoza, przepuklina i in.) oraz niskie dochody (emerytura w wysokości 938 zł. brutto /803 zł. netto) wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym 153 zł., które z trudem wystarczają jej na pokrycie wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem (zakup żywności, opłaty za mieszkanie) oraz leczeniem (zakup leków, środków opatrunkowych, przejazdy do lekarzy). Wg zawartego we wniosku PPF oświadczenia, prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, zajmując część domu, tj. dolną kondygnację o pow. 42 m² (z powierzchnią mieszkalną 20,5 m²); górną kondygnację zajmuje jej syn z rodziną. Jest także współwłaścicielką 16 działek rolnych o pow. łącznej 22,34 arów oraz budynku mieszkalno – gospodarczego o pow. 34,5 m ² (zajmowanego przez córkę). Jako ponoszone w ujęciu miesięcznym wydatki wykazała opłaty za wywóz śmieci, wodę i kanalizację, energię elektr., gaz, podatek od nieruchomości, telefon, telewizję /razem 344 zł./ i zakup lekarstw /ok. 206 zł./; łącznie 550 zł. Pozostałą część /ok. 253 zł./ przeznacza głównie na zakup żywności oraz środków czystości; nie pozwala ona już na wygospodarowanie niezbędnych środków na zakup odzieży, obuwia i innych rzeczy, a tym bardziej na opłacenie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Dochodzone przez L. E. prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym, czego warunkiem w przypadku osoby fizycznej jest wykazanie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. Jedynym wyznacznikiem możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) jest więc sytuacja materialna osoby wnioskującej związana z uzyskiwanymi przez nią oraz osoby wspólnie gospodarujące (o ile takie są) dochodami, ponoszonymi wydatkami oraz posiadanymi wartościowymi składnikami majątkowymi. Dokonana w kontekście powyższych regulacji analiza wniosku L. E. przemawia za jego uwzględnieniem w całości. Skarżąca zamieszkuje samotnie prowadząc 1-osobowe gospodarstwo domowe. Mimo że w tym samym budynku mieszka także jej syn ze swoją rodziną, brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że może ona liczyć na jakikolwiek jego wsparcie (lub innych osób). Wnioskodawczyni nie posiada też żadnych wartościowych składników majątkowych, które poprzez przynoszony dochód lub w wyniku ewentualnego zbycia mogłyby stanowić źródło opłacenia kosztów postępowania. Pobierana przez nią emerytura jest przy tym na tyle niska, że bez wątpienia pozwala jej na zaspokojenie tylko najważniejszych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem siebie i domu, wyłączając po jej stronie – zgodnie ze złożonym oświadczeniem - zdolność do poczynienia jakichkolwiek oszczędności (abstrahując od kosztów leczenia, rodzaj i wysokość tych wydatków odnoszonych do kosztów utrzymania jednej osoby nie budzi wątpliwości). W sytuacji zatem ograniczonych możliwości zaspokojenia przez skarżącą wszystkich swoich niezbędnych potrzeb życiowych, braku jakichkolwiek oszczędności oraz możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych należy uznać, że sytuacja materialna bez wątpienia nie pozwala jej na opłacenie związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy prawnego z wyboru. Brak jest przy tym uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że możliwości płatnicze skarżącej mogą ulec w najbliższym okresie jakiejś poprawie, co mogłoby uzasadniać przyznanie jej jedynie częściowego prawa pomocy (zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowić zastępcę prawnego). Przesądza to o uznaniu zasadności jej wniosku w całości, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.