II SA/Rz 406/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia - p o s t a n a w i a - I. Odrzucić skargę. II. Zwrócić skarżącej J. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu od skargi. II SA/Rz 406/10 U Z S A D N I E N I E J. S. w dniu 8 lutego 2010 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) wniosła skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (określanego dalej jako Dyrektor) z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] odmawiające uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz ekologicznej oczyszczalni ścieków wraz z infrastrukturą, budowie studni kopalnej na działce o nr ewid. [...] w miejscowości S., gmina C., zlokalizowanego w granicach wyznaczonego obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Bieszczady" (PLC180001) i obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty "B." (PLC180001). Postanowienie to zawiera pouczenie, że stronie nie służy na nie zażalenie. Skarga J. S. wniesiona bezpośrednio do WSA w Rzeszowie została przesłana Dyrektorowi, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako P.p.s.a.). Pismem z dnia 16 lutego 2010 r. skarżąca wniosła do Sądu pismo za pośrednictwem organu wnosząc o "anulowanie skargi". W odpowiedzi na skargę Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odczytał powyższe pismo skarżącej jako wniosek o cofnięcie skargi i wniósł o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 60 P.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie to wiąże sąd. Jedynie w przypadku, gdyby cofnięcie skargi zmierzało do obejścia prawa lub powodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności, Sąd jest zobligowany do uznania tej czynności za niedopuszczalną. Wyjaśnić jednak należy, że zanim Sąd będzie badał sprawę w zakresie cofnięcia skargi i w konsekwencji umorzy postępowanie sądowe, winien w pierwszej kolejności zweryfikować kwestię dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Na podstawie § 3 tego artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że kontrola sądowo-administracyjna, co do zasady, rozciąga się wyłącznie na tę aktywność administracji publicznej, która podejmowana jest w formach wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Działania administracji, których nie da się sklasyfikować, jako jednej z form wskazanych w powołanym przepisie nie podlegają kontroli sądowej, a próby jej zainicjowania poprzez wniesienie skargi nie będą skuteczne. Przy czym na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podobnie sąd administracyjny nie jest związany poglądem organu odnośnie dopuszczalności skargi. W niniejszym postępowaniu skarżąca J. S. pierwotnie domagała się zweryfikowania legalności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie dotyczącej uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Zwrócić należy uwagę, że postępowanie w tej sprawie zostało rozpoczęte wnioskiem Wójta Gminy z dnia 26 stycznia 2009 r., nr [...] skierowanym do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia inwestycyjnego w miejscowości S., Gmina C. Wyjaśnienia wymaga, że ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) weszła w życie z dniem 15 listopada 2008 r. (art. 174 tej ustawy). Bezsporne jest zatem, że postępowanie w niniejsze sprawie zostało wszczęte po wejściu w życie wyżej opisanej ustawy. Zgodnie art. 153 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 w.w. ustawy do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1 tej ustawy, przepisy dotychczasowe, z tym że na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane przez: wojewodów, marszałków województw, organy inspekcji sanitarnej, dyrektorów urzędów morskich oraz starostów - nie przysługuje zażalenie. W związku z tym nasuwa się jednoznaczny wniosek, że w sprawie objętej skargą J. S. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku... . Wyjaśnić należy, że rozwiązania prawne zawarte w w.w. ustawie zastąpiły z dniem 15 listopada 2008 r. unormowania wynikające z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Regulacja obowiązująca do 15 listopada 2008 r., w zakresie wydania tzw. decyzji środowiskowej, zamiast procedury w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przewidywała tzw. postępowanie w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Przy czym procedura dotycząca wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została określona przepisami art. 48 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (w tym przypadku Wójt Gminy). Art. 48 ust. 2 w.w. przepisu stanowi natomiast, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ ten uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z innym właściwym organem, w zależności od sytuacji, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (art. 48 ust. 2 pkt 3 lit b ustawy Prawo ochrony środowiska, w zw. z art. 153 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku...). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie lub postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Zostało ono wydane w postępowaniu "wpadkowym" w zakresie uzgodnienia warunków środowiskowych realizacji przedsięwzięcia, dlatego na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie służy zażalenie. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku... w art. 77 ust. 7 wskazuje, że do uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). Przepis art. 106 § 5 k.p.a. stanowi, że na postanowienie organu obowiązanego do zajęcia stanowiska służy zażalenie. Skoro tego przepisu w niniejszej sprawie stosować nie można, a inne przepisy nie wskazują, że taki środek zaskarżenia przysługuje na akt objęty skargą, w związku z tym nasuwa się jednoznaczny wniosek, że na zaskarżone postanowienie zażalenie nie służy. Na marginesie wypada zauważyć, że gdyby w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowej regulacji prawnej tj. przed datą 15 listopada 2008 r., to i tak postanowienie uzgodnieniowe Dyrektora nie podlegałoby zażaleniu. Na mocy bowiem art. 153 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku... do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy o ochronie środowiska, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1 tej ustawy, przepisy dotychczasowe, z tym że na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane przez: wojewodów, marszałków województw, organy inspekcji sanitarnej, dyrektorów urzędów morskich oraz starostów - nie przysługuje zażalenie. W wyniku dokonanej wykładni systemowej powołanego art. 153 ust. 2 pkt 2 w.w. ustawy można dojść do wniosku, że postanowienie wydane na podstawie art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska są niezaskarżalne. Reasumując: zaskarżone postanowienie w sprawie uzgodnienia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia wydawane na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska nie jest żadnym z postanowień, o którym mowa w treści art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., nie przysługuje od niego zażalenie, a także jako rozstrzygnięcie incydentalne wydawane w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, nie kończy postępowania w sprawie jak i nie rozstrzyga jej co do istoty. W związku z tym na postanowienie to nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stąd na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 P.p.s.a podlega ona odrzuceniu jako niedopuszczalna. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.