II SA/Rz 407/09

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C., o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie o sygn. II SA/Rz 407/09 dotyczącej skargi J. C., na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...], wydaną w sprawie wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości z mocy prawa pod pas drogowy drogi publicznej, -postanawia- 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. Sygn. II SA/Rz 407/09 Uzasadnienie J. C. w treści wniosku PPF załączonego do skargi na decyzję administracyjną Wojewody, zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek, o którym mowa został złożony do sprawy o sygn. II SA/Rz 407/09. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona do chwili obecnej przez sądem pierwszej instancji. Na stronie skarżącej ciąży obowiązek uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Ponadto J. C. może zostać w przyszłości zobowiązany do pokrycia wpisów sądowych należnych z tytułu wnoszonych środków zaskarżenia oraz wynagrodzenia radcowsko – adwokackiego. Wniesienie skargi kasacyjnej od orzeczenia kończącego postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA) związane jest z tzw. przymusem adwokackim. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został uzasadniony niskimi dochodami skarżącego oraz jego żony M. Łączne dochody rodziny C. zostały podane na kwotę 1650 zł brutto. Dochód netto rodziny stanowi kwotę 1300 zł (pismo z dnia 1 maja 2009 r. karta akt sądowych nr 16). Na ten dochód składa się renta J.C., renta rolnicza M.C. oraz zasiłki opiekuńcze. Strona wraz ze swą małżonką zamieszkuje w domu stanowiącym własność ich córki. J. C. oraz jego małżonka są osobami w podeszłym wieku. Skarżący jest inwalidą pierwszej grupy. Wydatki konieczne rodziny C. zostały opisane w piśmie z dnia 1 maja 2009 r. (pismo z dnia 1 maja 2009 r., karta akt sądowych nr 16). Skarżący zmuszony był zaciągnąć kredyt na zakup opału na zimę w kwocie 1000 zł. W wydziale II WSA nie był dotychczas rozpoznawany w sposób merytoryczny wniosek J. C. o przyznanie prawa pomocy (informacja z systemu obsługi spraw orzekanych WSA na dzień 16 lipca 2009 r.). Stwierdzono, co następuje: Żądanie strony zasługuje na uwzględnienie w całości. Wniosek strony skarżącej decyzję dotyczy instytucji zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak szeroko zakreślone granice wniosku, J.C. powinien udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych, wynagrodzenia adwokackiego), nie jest możliwe gdyż spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystowania poniżej poziomu utrzymania koniecznego. Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wnioskujący, koszty te obejmują wpis sądowy. Oprócz tego ciężaru J.C. może zostać w przyszłości zobowiązany do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA. Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak zdolności pokrycia wiążących się z procesem ciężarów fiskalnych. Dochód J.C. podany w wysokości netto 1300 zł., a także pozostałe składniki majątku przedstawionego we wniosku nie pozwoliłyby skarżącemu na poniesienie zarówno obecnych jak i przyszłych ciężarów kosztów i wydatków a także wynagrodzenia pobieranego przez fachowego pełnomocnika. Wnioskujący dysponuje lokalem mieszkalnym, jednak jego dochody, chociaż w stałej wysokości, uniemożliwiają nawet częściowe uczestniczenie w kosztach niniejszej sprawy. Wydatki poniesione w związku z udziałem strony skarżącej w postępowaniu sądowym właściwie uniemożliwiałoby dokonanie zakupu podstawowych dla jego sytuacji życiowej usług i dóbr o charakterze medycznym. Wnioskodawca jest inwalidą pierwszej grupy. Liczy 83 lata. W zbliżonym wieku znajduje się jego małżonka M. C.. Wiek skarżącego oraz żony wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów leczenia. Powszechnie wiadomo, iż koszty tego rodzaju pomimo bezpłatnej służby zdrowia należą do bardzo wysokich. Trudną sytuację materialną potwierdza zaciągnięcie przez skarżącego pożyczki na zakup opału potrzebnego rodzinie w okresie zimy. Z przedstawionych powodów pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania pozbawiłoby wnioskującego środków pieniężnych, jakie zmuszony jest przeznaczyć na utrzymanie swej rodziny. Dochody skarżącego wobec ponoszonych wydatków są stanowczo zbyt niskie; pozwalają wyłącznie na zakup podstawowej żywności oraz środków czystości. Trudno przypuszczać, aby z kwoty 1300 zł po pokryciu wydatków o znaczeniu niezbędnym dla życia, J. C. był w stanie wygospodarować środki na inne wydatki, nie wspominając od kosztach postępowań sądowych. Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą decydować posiadane przez obywatela zasoby majątkowe, skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie tej instytucji. Z tych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w pełnych granicach w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.