II SA/Rz 408/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-11-07
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Maria Piórkowska, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę po 1 kwietnia 2004 r., może zostać wydana, jeśli inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów do legalizacji w wyznaczonym terminie, pomimo trwających postępowań dotyczących warunków zabudowy lub środowiskowych uwarunkowań?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo wydał decyzję o nakazie rozbiórki, ponieważ inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie. Trwające postępowania dotyczące warunków zabudowy lub środowiskowych uwarunkowań nie stanowiły przeszkody do wydania decyzji o rozbiórce, zwłaszcza gdy obiekt został wybudowany po 1 kwietnia 2004 r. i nie przedstawiono kompletnej dokumentacji legalizacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę budynku zaplecza socjalnego. Obiekt został wybudowany po 1 kwietnia 2004 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pomimo nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów do legalizacji, inwestorzy nie spełnili tego wymogu. Inwestorzy zarzucali organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przedwczesne wydanie decyzji o rozbiórce i brak zawieszenia postępowania w związku z toczącymi się postępowaniami dotyczącymi warunków zabudowy i środowiskowych uwarunkowań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala-
II SA/Rz 408/12
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lutego 2012r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany w dalszej części uzasadnienia także WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (zwanego w dalszej części uzasadnienia także PINB) z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...] nakazującą M. i W. K. rozbiórkę obiektu budowlanego nr "5" (wg oznaczenia w protokole rozprawy z dnia 18 czerwca 2009r.) - budynku zaplecza socjalnego budynku magazynowo – handlowego branży budowlanej, o długości 23, 47 m i max. szerokości 8, 30 m zlokalizowanego na działkach nr 43, 44 obr. 211 położonych w R. przy ul. [...], wykonanego od strony zachodniej budynku magazynowego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1992r., nr [...].
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ II instancji powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a.", art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 ze zm..), zwanej dalej "P.b".
Z akt administracyjnych sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w ramach w trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie legalności obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach nr 42,43 i 44 obr. 211 przy ul. [...] w R., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wśród obiektów znajdujących się w zwartej zabudowie wyodrębnił 5 obiektów o różnym charakterze, parametrach i funkcji. Obiekty te oznaczono dla potrzeb postępowania w protokóle z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 18 czerwca 2009r. symbolami i numerami od 1 do 5. Przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek oznaczony nr "5", murowany, posiadający ściany z pustaków betonu komórkowego, strop ceramiczny (w części widocznej - nieotynkowanej), o wymiarach w rzucie poziomym 23,47 x 8,30 m, pełniący funkcję zaplecza socjalnego. Ustalono, że ww. budynek został wybudowany po 1 kwietnia 2004r., bez pozwolenia na budowę, wobec czego przyjęto do rozpatrzenia sprawy przepis art. 48 P.b. W ramach procedury legalizacyjnej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009r., znak [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nałożył na inwestorów M. i W. K. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 września 2010r. dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego. W wyznaczonym terminie zobowiązani nie wykonali obowiązku, w następstwie czego decyzją z dnia [...] października 2010r., znak [...], wydaną w oparciu o art. 48 ust. 1 P.b. PINB nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
W związku z przedłożeniem przez inwestorów, w trakcie postępowania odwoławczego dokumentacji projektowej, powyższa decyzja została uchylona decyzją WINB z dnia [...] stycznia 2010r. znak: [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rozpatrując sprawę ponownie PINB wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. nakazał M. i W. K. rozbiórkę spornego obiektu budowlanego. Powyższe rozstrzygnięcie było następstwem nieprzedłożenia przez inwestorów czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Organ uznał, że przedłożone opracowanie nie jest projektem budowlanym budowy budynku zaplecza socjalnego, lecz stanowi projekt remontu i przebudowy istniejących obiektów budowlanych. Ponadto organ stwierdził braki i nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej w stosunku do wymogów dotyczących projektu budowlanego, a także brak niezbędnych uzgodnień rzeczoznawców do spraw sanitarno-higienicznych oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, brak zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy przedmiotowego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
M. i W. K. reprezentowani przez pełnomocnika - adwokata B. K. złożyli odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zawieszenie postępowania do chwili zakończenia postępowania mającego na celu uzyskanie warunków zabudowy.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 48 ust 1 i ust. 2 P.b., poprzez przedwczesne nakazanie rozbiórki obiektów, które podlegają procedurze legalizacji i w sytuacji kiedy toczy się postępowanie przed Prezydentem Miasta [...] w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której uzyskanie jest podstawą wydania decyzji o warunkach zabudowy;
art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, kiedy zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia będących w toku postępowań mających na celu uzyskanie warunków zabudowy dla konkretnej inwestycji;
art. 35 ust. 3 ustawy P.b. poprzez nie wezwanie do uzupełnienia i poprawienia nieprawidłowości w dostarczonej dokumentacji;
art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 P.b. poprzez próbę ograniczenia odwołującym prawa do zabudowy własnej działki;
- art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego związanego z okresem powstania przedmiotowego obiektu i błąd w ustaleniach dotyczących daty wzniesienia budynku, nie wyjaśnienie czy przedmiotowy obiekt jest oddzielną budowlą czy stanowi rozbudowę obiektów powstałych wcześniej, pominięcie słusznego interesu stron i interesu społecznego z powodu przewidywanej utraty pracy przez pracowników zatrudnionych w obiekcie, nakazanie rozbiórki obiektu w stosunku do którego właściciel zwrócił się o jego zalegalizowanie;
art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nie poinformowanie pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem rozstrzygnięcia.
Odwołujący podnieśli, że obiekt budowlany, co do którego orzeczono rozbiórkę, stanowi integralną całość i jest gospodarczo związany z pozostałymi budynkami znajdującymi się na ich nieruchomości. Podali, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2007r., nr [...] ustalająca warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: budynek magazynowo-handlowy branży budowlanej z częścią socjalną, rozbudowa istniejących budynków magazynowych wraz z niezbędnymi urządzeniami technicznymi, potwierdza zgodność przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu gospodarowaniu przestrzennym.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2012r. WINB utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] kwietnia 2011r. Zdaniem organu II instancji zebrany w postępowaniu materiał dowodowy i ustalenia dokonane przez organ I instancji w istotnych dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy kwestiach, czyli daty realizacji robót budowlanych związanych z budową obiektu objętego postępowaniem oraz charakteru wykonanych robót, potwierdzają słuszność przyjętych przez organ I instancji przepisów, stanowiących podstawę prawną do wydania decyzji. Z pisemnej informacji oraz mapy uzyskanej z Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008r. znak: [...] wynika, że budynek murowany oznaczony na załączniku graficznym został wybudowany przed 1980r., natomiast budynek drewniany został pomierzony i naniesiony na mapę [...] kwietnia 2004r. Brak jest w tej dacie na mapie budynku objętego niniejszym postępowaniem, co oznacza, że budynek oznaczony numerem "5" został wykonany po 1 kwietnia 2004r. Powyższe ustalenie potwierdza również treść księgi wieczystej prowadzonej dla działki o nr 54/3 (obecnie 44) oraz treść aktów notarialnych z dnia [...] października 2000r., Rep. [...] oraz z dnia [...] grudnia 2003r., Rep. [...]. W tej sytuacji organ II instancji stwierdził brak podstaw do kwestionowania ustaleń organu I instancji dotyczących daty budowy przedmiotowego obiektu, a zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące tej kwestii należy uznać za bezzasadne. Bezsporne jest, że obiekt, będący przedmiotem postępowania powstał w okresie obowiązywania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994r. (tj. po 1 stycznia 1995r.), a do obiektów wybudowanych samowolnie w powyższym okresie czasu do rozstrzygnięcia sprawy służy ta sama podstawa prawna.
Oceniając przedmiotową sprawę pod względem merytorycznym w świetle obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. organ II instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek jest "obiektem budowlanym" w rozumieniu przepisów zawartych w art. 3 pkt 1 P.b., a roboty budowlane związane z wykonaniem tego obiektu mieszczą się pod ogólnym pojęciem "budowy", której definicję ujęto w art. 3 pkt 6 powyższej ustawy. W związku z tym wykonanie robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego lub jego części wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego w niniejszym przypadku inwestor nie posiada. Do oceny tego rodzaju samowoli budowlanej ustawodawca przewidział zastosowanie przepisów zawartych w art. 48 P.b. Przepis art. 48 ust. 2 tej ustawy stanowi, że jeżeli budowa spełnia jeden z warunków wymienionych w pkt 1a) lub 1b), dotyczących zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz warunki podane w pkt 2, czyli nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ jest uprawniony, do wstrzymania postanowieniem robót budowlanych, przy czym w postanowieniu tym nakłada się obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ww. przepisów, wymaganych przy legalizacji samowoli budowlane.
W rozpatrywanej sprawie wdrożono wskazaną wyżej procedurę legalizacyjną, a brak wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 3 P.b. uniemożliwił podjęcie dalszych czynności legalizacyjnych tzn. ustalenie opłaty legalizacyjnej. W rozpatrywanej sprawie nałożony obowiązek nie został wykonany, a wymagane dokumenty nie zostały przedstawione. M. i W. K. przedłożyli 2 egzemplarze opracowania p.n. "Projekt remontu i przebudowy istniejących hal handlowo-magazynowo-produkcyjnych wraz z pomieszczeniami biurowymi, służbowymi i socjalnymi", na działkach nr 42, 43 i 44 obr. 211, ul. [...] w R. Zarówno strona tytułowa jak i zawartość projektu, tj. jego część opisowa i graficzna dowodzą, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany dotyczy obiektów i robót budowlanych o innym charakterze i innym zakresie, niż dotyczy przedmiotowe postępowanie, czyli przebudowy i remontu istniejących obiektów, a nie budowy obiektu, który jest przedmiotem postępowania. Ponadto przedłożona dokumentacja projektowa, o której mowa wyżej, zawierała też nieprawidłowości i braki. Wobec powyższego organ był zobligowany do podjęcia decyzji o rozbiórce obiektu stanowiącego przedmiot postępowania w oparciu o art. 48 ust. 1 - zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 P.b.
Zarzut naruszenie art. 35 ust. 3 P.b., poprzez nie wezwanie do uzupełnienia i poprawienia nieprawidłowości w dostarczonej dokumentacji, organ uznał za bezzasadny, gdyż wskazany wyżej przepis nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku. W postępowaniach legalizacyjnych prowadzonych w trybie art. 48 P.b. organ nadzoru budowlanego może wzywać do usunięcia nieprawidłowości w trybie art. 49 ust. 3 P.b., jeżeli inwestor przedłoży inne dokumenty wymagane do legalizacji, a występują braki w zakresie samego projektu budowlanego. Organ nie był zobligowany do wzywania do uzupełnienia projektu czy usunięcia nieprawidłowości, jeżeli przedłożony projekt nie dotyczył robót stanowiących przedmiot postępowania, a ponadto jeżeli nie przedłożono wszystkich pozostałych dokumentów, niezbędnych do legalizacji.
Za bezzasadny uznał także organ zarzut wskazujący na naruszenie art. 48 ust. 1 i ust. 2 P.b. poprzez przedwczesne nakazanie rozbiórki obiektów, które podlegają procedurze legalizacji, w sytuacji kiedy toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podobnie jak zarzut naruszenia art. 97 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji, kiedy - zdaniem skarżących - zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania mającego na celu uzyskanie warunków zabudowy. Przeprowadzone bowiem przez organ odwoławczy dodatkowe postępowanie wyjaśniające jednoznacznie wykazało, że w dacie orzekania nie toczy się postępowanie administracyjne przed innym organem, tj. Prezydentem Miasta [...] w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji dotyczącej budowy obiektów na terenie działek nr 42, 43, 44 obr. 211, położonych w R. przy ul. [...]. Okoliczności wskazujące na podjęcie przez inwestora czynności zmierzających do pozyskania dokumentów potrzebnych do wystąpienia z wnioskiem w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla planowanych przez inwestora dalszych inwestycji, nie stanowią przeszkody do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i nie mają wpływu na ostateczne jej rozstrzygnięcie.
Przedłożona w okresie późniejszym decyzja Prezydenta Miasta [...] - Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa z dnia [...] listopada 2011r. o uwarunkowaniach środowiskowych, wskazuje, że podjęte przez inwestora działania zmierzające do złożenia wniosku o wydanie warunków zabudowy dotyczą innego zakresu robót zamierzonych do wykonania w przyszłości, a nie tych robót i tego obiektu, który stanowi przedmiot postępowania. Ponadto w rozpatrywanej sprawie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na którą powołują się odwołujący, nie było konieczne do ewentualnej legalizacji tego obiektu, nie zachodziła też konieczność uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego obiektu, gdyż inwestor dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2007r., znak [...] na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą "Budynek magazynowo-handlowy branży budowlanej z częścią socjalną - rozbudowa istniejących budynków magazynowych wraz z niezbędnymi urządzeniami technicznymi" na działkach 42, 43, 44 obr.211 położonych w R. przy ulicy [...]. Powyższa decyzja obejmuje i przewiduje możliwość zabudowy na w.w. działkach budynku o charakterze magazynowym, handlowym, oraz części pełniącej funkcję zaplecza socjalnego przy tego rodzaju obiektach. Inwestor mógł więc skorzystać z możliwości legalizacji budynków o takiej funkcji i przeznaczeniu, jaką przewidywała ww. decyzja, w tym budynku o charakterze socjalnym poprzez przedłożenie kompletu dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b., a następnie uiszczenie wymaganej opłaty legalizacyjnej.
Ponadto organ wskazał, że przedmiotowy obiekt został dobudowany przy istniejącym wcześniej budynku magazynowym, a jego rozbiórka jest technicznie możliwa bez ingerencji w konstrukcję pozostałych części obiektu. Organ dodał, że istniejący wcześniej obiekt magazynowy, przy którym usytuowany jest przedmiotowy budynek socjalny został wybudowany na podstawie pozwolenia z 1992 r., które dotyczyło budowy tymczasowej wiaty magazynowej na składowanie materiałów budowlanych na okres 3 lat i w chwili obecnej jego istnienie i funkcjonowanie, nie można uznać i traktować jako legalne, a podjęcie działań prawnych w zakresie wyegzekwowania jego rozbiórki leży w kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej, wydającego pozwolenie na budowę .
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 i art. 3 pkt 11 P.b. organ wskazał, że prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej oraz prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zwalnia właściciela czy inwestora z obowiązku przestrzegania przepisów Prawa budowlanego, w tym m.in. z uzyskania pozwolenia na budowę obiektów budowlanych.
Za nieuzasadnione uznał organ II instancji zarzuty naruszenie art. 10 K.p.a.
W. K. reprezentowany przez radcę prawnego T. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję WINB z dnia [...] lutego 2012r. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2011 r., zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego wg norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. przez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału zebranego w sprawie oraz rozpoznanie sprawy w sposób wyłączający zaufanie do organu administracji, zmierzający do arbitralnej oceny okoliczności sprawy ukierunkowanej na usankcjonowanie rozbiórki obiektów budowlanych, bez oceny zdarzeń prawnych związanych z legalizacją obiektu budowlanego i czynnościami podejmowanym przez stronę w tym zakresie, a w szczególności działań zmierzających do legalizacji obiektów budowlanych podjętych przez strony w latach 1994 r. do 2007 r.., wniosku stron o zmianę terminu czynności legalizacyjnych zakreślonych postanowieniem PINB z dnia [...] września 2009 r. nr [...] oraz dowolną ocenę projektów budowlanych przedłożonych przez inwestora w czterech egzemplarzach, zaniechanie wyjaśnienia, czy przedmiotowy obiekt jest oddzielną budowlą czy też stanowi modernizację obiektów powstałych wcześniej, co ma znaczenie przy trybie i zasadach jego legalizacji;
art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez zaniechanie zawieszenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektów budowlanych pomimo istnienia obligatoryjnej przesłanki do zawieszenia postępowania wobec trwania postępowania o charakterze prejudycjalnym - postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta [...] w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011r., nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, która poprzedza starania stron o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla legalizowanego przedsięwzięcia,
art. 104 § 2 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. przez wydanie decyzji częściowej w stosunku do całego obiektu budowlanego, kiedy takie rozwiązania jest sprzeczne pod względem logicznym, gdyż może doprowadzić do usunięcia części obiektu budowlanego, kiedy inna cześć nie zostanie rozebrana z uwagi na odmienne rozstrzygnięcie zapadłe w odrębnej sprawie - okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie nie są podzielne i nie nadają się do samodzielnego wyodrębnienia; nadto protokół z dnia [...] czerwca 2009r. nie stanowi integralnej części decyzji, a budynek nie został zinwentaryzowany w sposób umożliwiający jednoznaczne oddzielenie jego części - zatem decyzja jest niewykonalna, a jej niewykonalność ma charakter trwały; nadto podstawa prawna w zakresie ewentualnego częściowego zakończenia sprawy nie została wyartykułowana w komparycji decyzji, a wydane zostały inne decyzji w sprawie rozbiórki tego obiektu budowlanego m. in. decyzja WINB z dnia [...] lutego 2012r., nr [...] - co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, która była niewykonalna w chwili jej wydania w sposób trwały i faktycznie wydana bez podstawy prawnej w zakresie ustaleń co do rozstrzygnięcia sprawy w całości, czy też części co do istoty;
art. 48 ust. 4 w związku z art. 49 ust. 4a P.b. przez brak kontynuacji przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego pomimo podjęcia przez stronę działań zmierzających do uzyskania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jako niezbędnego elementu do wydania decyzji o warunkach zabudowy;
art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - przez ich niezastosowanie w zakresie bezwzględnego obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań przed uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i podjęcie postępowania w sprawie rozbiórki, kiedy strony rzetelnie realizowały przewidziane prawem tryby postępowania, a opóźnienia wynikły z przyjętych procedur postępowania;
art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - przez pominięcie w zakresie procesu kształtowania legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego przez strony oraz błędną wykładnię decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przez ustalenie, że nie będzie mogła mieć zastosowania w procesie legalizacji;
§ 3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573) w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 397) przez zmarginalizowanie ich postanowień i dowolną wykładnię odbiegającą od standardów zapewnienia warunków do ochrony środowiska w związku z realizacją przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U., Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie podnieść należy, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1984 r. -Prawo budowlane /Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm./. Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sytuacji gdy w/w budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /pkt 1 lit. a/ albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /pkt 1 lit. b/ i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robot budowlanych /ust. 2/. W wydanym w/w postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie; zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego /ust. 3 pkt 1/, dokumentów , o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3 /ust. 3 pkt 2/. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych w/w postanowieniem obowiązków , stosuje się przepis ust. 1, a więc właściwy organ nakazuje w drodze decyzji , rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zezwolenia /ust. 4/.
Mając na uwadze powyższe uregulowania wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że skarżący wznieśli na działkach 43 i 44 obr. 211 położonych w R. przy ul. [...], budynek zaplecza socjalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Bezspornym również między stronami jest, że postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia w terminie do 30 września 2010 r.;
1/ zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności budowy obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2/ czterech egzemplarzy projektu budowlanego obiektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz z zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności, aktualnym na dzień opracowania, autora projektu oraz osoby, która dokonała sprawdzenia projektu
3/ oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przedmiotowe postanowienie zostało skarżącym skutecznie doręczone w dniu [...] października 2009 r. W wyznaczonym, prawie rocznym terminie skarżący nie przedłożyli wymaganych w/w postanowieniem dokumentów, a więc prawidłowo orzekający w sprawie organ orzekł rozbiórkę tego obiektu. Brzmienie bowiem zastosowanego przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego tym bardziej, że żaden z przepisów tej ustawy nie przewiduje możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.
Wbrew twierdzeniom skarżących, orzekający w sprawie organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania określonych art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., a polegającym na niewyjaśnieniu okoliczności sprawy - działań zmierzających do legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu w latach 1994 - 2007. Jak wynika bowiem z akt sprawy i dokonanych przez organ ustaleń, przedmiotowy obiekt budowlany wzniesiony został po 1 kwietnia 2004 r., co wynika między innymi z zapisów księgi wieczystej i wskazuje na to, że działka, na której budynek ten jest posadowiony nie była zabudowana, a okoliczność tę potwierdza mapa sporządzona na dzień [...] kwietnia 2004 r. oraz zeznania świadków.
W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżących o zbyt krótkim terminie wyznaczonym postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Postanowieniem tym organ wyznaczył roczny termin do przedstawienia stosownych dokumentów, a w jego biegu skarżący nie składali wniosku o przedłużenie uznając tym samym, że jest on adekwatny do wykonania nakazanych obowiązków.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż jak to wynika z akt sprawy wniosku o zawieszenie toczącego się postępowania skarżący nie składali. Natomiast, wbrew twierdzeniom skarżących, z ustaleń organu wynika, że toczące się postępowanie przed Prezydentem Miasta [...], zakończone decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych nie dotyczy spornego obiektu budowlanego, dla którego takich wymagań nie było, jak też takie postępowanie nie toczyło się. Stąd bezprzedmiotowe są zarzuty w przedmiocie naruszenia przez organ przepisów art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko polegające na błędnej interpretacji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia § 3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ślad za organem i dokonanymi przez niego ustaleniami wskazać należy, że roczny termin wyznaczony postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2009 r. był w ocenie Sądu optymalny i dawał możliwość wykonania nałożonych tym postanowieniem obowiązków zważywszy, że w tym okresie skarżący dysponowali ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, wydaną przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] września 2007 r., znak [...], a która przewidywała możliwość budowy na działkach nr 42, 43 i 44 budynku o charakterze magazynowym, handlowym oraz części pełniącej funkcję zaplecza socjalnego przy tego rodzajach obiektach.
Sąd nie podzielił zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia przez orzekający organ przepisów art. 104 § 2 i art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. polegających na wydaniu decyzji cząstkowej. Ponownie wskazać należy jednoznaczne brzmienie treści art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane dające organowi możliwość orzeczenia rozbiórki całości lub części obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W realiach rozpoznawanej sprawy nie można orzekającym organom w tym zakresie zarzucić dowolności skoro uzasadniają swoje stanowisko tym, że sporny budynek został dobudowany do istniejącego wcześniej budynku magazynowego i jego rozbiórka jest możliwa bez ingerencji w konstrukcję pozostałej części obiektu, w stosunku do których prowadzone jest inne postępowanie w innym stanie faktycznym i prawnym.
Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.
Ustosunkowując się do wniosku skarżących o połączenie rozpoznawanej sprawy ze sprawą zarejestrowaną pod numerem II SA/Rz 417/12 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przyjąć należy, że wniosek taki nie może zostać uwzględniony. Z treści art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Takiego wniosku skarżący nie formułuje, a w sprawach tych składał odrębne skargi w części z odrębną argumentacją. Z kolei przepis art. 111 § 2 przywołanej wyżej ustawy P.p.s.a. stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają ze sobą w związku. W literaturze przedmiotu jak i w orzecznictwie podkreśla się, że choć instytucja prawa łączenia spraw ma charakter techniczny to jednak warunek związku między roszczeniami powinien być rozumiany tak jak w art. 204 k.p.c. /tak post. SN z dnia 4 maja 1978 r., IV PR 95/78, OSNC 1979 nr 2, poz. 35, J. Bodio, T. Demendecki, A. Jakubecki, O. Marcewicz, P. Telenga M.P. Wójcik Kodeks postępowania cywilnego, Kraków 2005 s. 309/. Oznacza to, że roszczenia będą pozostawać w związku, gdy wynikać będą z tego samego stosunku prawnego lub będą mieć tę samą podstawę faktyczną i prawną /wyrok SN z dnia 9 sierpnia 2005 r., sygn. akt IV CK 79/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 108, wyrok SN z dnia 23 października 2003 r., sygn. akt V CK 387/02 OSNC 2004, nr 12, poz. 196/. Skoro na pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to oznacza, że w związku - w rozumieniu art. 111 § 2 P.p.s.a. pozostają sprawy, których cechy podmiotowe i przedmiotowe byłyby podobne lub identyczne /tak uchwala NSA siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., I FPS 3/06 ONSAiWSA 2007/1/1/. Skarżący składając wniosek o połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przywołanych wyżej spraw argumentowali, że pozostają one w związku i przemawiają za tym zasady ekonomiki procesu oraz konieczność utrzymania jednolitości orzecznictwa w każdej z tych spraw. W świetle naprowadzonych wyżej uwag takie stanowisko jest nieuprawnione. Zauważyć bowiem należy, że przedmioty tych spraw są różne, zaskarżone decyzje dotyczą innych obiektów budowlanych o rożnym przeznaczeniu implikującym różne procedury prawne w różnych stanach faktycznych. Skutkuje to zatem odrębnym rozpoznaniem spraw, przejawiającym się choćby odmiennymi w tych sprawach rozstrzygnięciami Sądu, gdyż w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 417/12 wyrokiem z dnia 25 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administrac6yjny w Rzeszowie skargę uwzględnił i uchylił zaskarżone rozstrzygniecie. Zauważyć należy, że skoro sprawy mogą być ze sobą w związku faktycznym lub prawnym, to odmienność materiału dowodowego w tych sprawach oraz podstawy prawne rozstrzygnięcia wskazują na brak związku między tymi sprawami, a w konsekwencji - brak podstaw do zastosowania przepisu art. 111 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło