II SA/Rz 409/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala- II SA/Rz 409/05 Uzasadnienie Przedmiotem skargi J.B. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego – domku letniskowego. Postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w U.D. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dn.[...]. Nr [....] działając na podstawie art.37 ust.1 pkt 1 ustawy z 24.10.1994r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.228 ze zm., zwana dalej "Upb z 1974") nakazał J.B. rozbiórkę domku letniskowego o wymiarach 4,1 m na 5,9 m wybudowanego na dz. nr ewid. 224/32, stanowiącej własność Skarbu Państwa, a będącej w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo B.D. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przeprowadzono kontrolę legalności wybudowania przedmiotowego obiektu na działce położonej w miejscowości T.S., a użytkowanej przez J.B., który swój tytuł prawny do korzystania z działki o pow. 375m² opiera na umowie dzierżawy Nr 32/96 zawartej z Zespołem Elektrowni Wodnych S.-M. w dn.10.09.1996r. na czas nieokreślony. W trakcie tej kontroli J.B. będąc pouczonym o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczył iż przedmiotowy obiekt wybudował po zawarciu umowy dzierżawy działki w 1996r. Organ wskazał, powołując się na ustalenia dokonane w dniu kontroli oraz pomiary wykonane na działce, iż domek letniskowy zlokalizowano w całości na działce nr ewid. 224/32, stanowiącej własność Skarbu Państwa, a zarządzanej przez Lasy Państwowe. Wskazano następnie na konstrukcję tego domku letniskowego, akcentując iż obiekt nie posiada trwałych fundamentów, a posadowiony jest na płytach chodnikowych. Na działce znajduje się ponadto suchy ustęp. PINB w U.D. powołując się na oświadczenia strony złożone do protokołu (k.9 akt I instancji) oraz zeznania świadków przyjął, iż obiekt budowlany wybudowano w 1994r. i wywodził na podstawie informacji uzyskanych od Burmistrza U.D., iż w trakcie budowy obowiązywał plan zagospodarowania terenu przewidujący, iż przedmiotowa działka położona jest w konturze oznaczonym symbolem "O 1R", jako grunty przeznaczone do użytkowania rolniczego. W świetle aktualnych map ewidencyjnych działka ta położona jest w terenie oznaczonym jako "O 2RL", tj. tereny leśne, na których brak jest możliwości zabudowy. Organ I instancji przyjął, że w sprawie ma zastosowanie art.37 ust.1 pkt 1 Upb z 1974 i wywiódł, że z przepisu tego wynika nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Akcesoryjnie wskazano, że z treści samej umowy dzierżawy działki zawartej z ZEW S.-M. S.A. wynika także zakaz jej zabudowy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w terminie ustawowym J.B. domagając się zmiany decyzji w kierunku pozostawienia mu możliwości korzystania z domku letniskowego. W motywach odwołania wskazał, iż zawarł ustną umowę w 1994r. z przedstawicielem ZEW S.-M. S.A. na wydzierżawienie działki, pod warunkiem doprowadzenia jej do porządku – odkrzaczenia i wówczas miano nie kwestionować możliwości wybudowania na niej domku letniskowego. Odwołujący się wskazał na znaczne koszty budowy i prosił o rozważenie dalszego korzystania z tego domku przez niego i jego rodzinę. Zaskarżoną decyzją z[...]. Nr [...] PWINB w R. rozpoznając powyższe odwołanie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art.37 ust.1 pkt 1 Upb z 1974, art.138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) oraz art.103 ust.2 ustawy z 7.07.1994r. – prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz.2016 ze zm., zwana dalej Upb). Organ odwoławczy przytoczył ustalenia faktyczne zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, zwracając uwagę, że w Aktualizacji Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy U.D. zatwierdzonej uchwałą Nr [...] Miejsko-Gminnej Rady Narodowej w U.D. z [...]r., który to plan utracił moc z dniem 31.12.2003r., działka o nr ewid. 224/32, na której zlokalizowany został obiekt odwołującego się, miała przeznaczenie do użytku rolnego, a innego rodzaju zabudowy plan w czasie wznoszenia obiektu nie dopuszczał. Uznano zatem za zasadną decyzję o nakazie rozbiórki. Za nie mające znaczenia uznano wywody J.B. o braku zastrzeżeń odnośnie wzniesienia domku letniskowego ze strony przedstawiciela strony wydzierżawiającej, skoro podmiot ten nie posiadał umocowania do rozstrzygania kwestii z zakresu prawa budowlanego, a ponadto domek zlokalizowano nie na działce nr 1, która miała być w części objęta przedmiotem dzierżawy. Przywołując ustalenia definicyjne zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz.48 ze zm.) organ odwoławczy podał, że przedmiotowy obiekt jako budynek tymczasowy także wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a J.B. takowego nie posiadał. Odrębnym postanowieniem z [....]r. PWINB w R. sprostował oczywistą omyłkę zawartą w uzasadnieniu swej decyzji, a dotyczącą błędnego wskazania utraty ważności planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na decyzję PWINB w R. z [....]r. (błędnie określając jej przedmiot jako postanowienie) wniósł J.B. Skarżący przyznaje, iż nieświadomie naruszył prawo budowlane, przyznając także iż nieświadomie zajął teren leśny. Wywodzi, że wobec przyzwolenia przedstawiciela ZEW S.-M. S.A. kosztem wysiłku rzeczowego i finansowego, biorąc pod uwagę już istniejące w tym terenie domki, wybudował z myślą o potrzebach rekreacyjnych swej rodziny, domek letniskowy. Wskazuje ponadto, że jest członkiem Stowarzyszenia Właścicieli Domków Letniskowych w T.S., który to podmiot prowadzi rozmowy ze stosownymi władzami o przejęcie zajmowanych terenów i przekwalifikowanie ich na cele rekreacyjne. Skarżący nie precyzując kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji zwrócił się o "wnikliwe i ludzkie" rozpatrzenie skargi. Odrębnym postanowieniem z [....]r. działając na wniosek skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie wstrzymał wykonanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Oceniając z tego punktu widzenia legalność wydanych decyzji zdaniem Sądu skargę J.B. ocenić należy jako nieuzasadnioną. Niespornym jest, iż skarżący nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Organy obu instancji za datą powstanie domku letniskowego wzniesionego samowolnie przez J.B. przyjęły rok 1994 opierając się w tym względzie na oświadczeniu skarżącego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (k.9 akt I instancji), uwzględniając także iż taką datę wznoszenia obiektu podawali świadkowie wskazani przez skarżącego (por. k.11 akt I instancji – zeznanie świadka J.D., k.12 akt I instancji – zeznania świadków Z..P.i R.S.). Dodać należy, iż pierwotnie skarżący zeznawał, iż obiekt wybudował w 1996r. (k.7 akt I instancji), ale oświadczenie to zmienił. Odrębną sprawą jest składanie rozbieżnych zeznań przez skarżącego w kwestii daty wzniesienia domku letniskowego, skutki tych rozbieżnych zeznań ocenić może sąd właściwy w sprawach karnych. Zasadnie zatem organy nadzoru budowlanego, kierując się dyspozycją art.103 ust.2 Upb, według którego "Przepisu art.48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe", uznały że sprawa samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego musi być rozstrzygnięta w trybie przepisów Upb z 1974r., albowiem obiekt ten został wzniesiony przed 1.01.1995r., tj. przed datą wejścia w życie Upb. Trafnie także wskazano na prawną kwalifikację obiektu budowlanego, jako domku letniskowego, stanowiącego całość techniczno-użytkową, wyposażonego w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonej mu funkcji (art.2 ust.1 Upb z 1974). Konsekwencją takiego zakwalifikowania obiektu było przyjęcie uzasadnionej konkluzji o nakazie zastosowania normy art.37 Upb z 1974r. do zaistniałej samowoli. Wyjaśniając kwestię treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał dla terenu, na którym wzniesiony sporny obiekt, prawidłowo organy wywiodły, że teren ten nie był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Uprawniało to, a zarazem zobowiązywało do wydania nakazu rozbiórki, jako iż przepis art.37 ust.1 pkt 1 Upb z 1974, który stanowił podstawę wydania decyzji, nie pozostawia w takim przypadku organowi nadzoru budowlanego swobody w zakresie rozstrzygnięcia. Wybudowanie obiektu budowlanego w terenie, dla którego obowiązujący w czasie jego wznoszenia przepis o planowaniu przestrzennym, a taki walor miały powołane przez organy ustalenia obowiązującego w 1994r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie przewidywał tego rodzaju zabudowy, uzasadniał wydanie nakazu przymusowej rozbiórki. Ustalenia faktyczne w sprawie organy poczyniły prawidłowo i w sposób dostatecznie pozwalający na merytorycznie poprawne rozstrzygnięcie sprawy. Uzasadnienia decyzji obu instancji są pełne i przekonywujące. Skarżący w swej skardze w zasadzie nie kwestionuje legalności wydanych decyzji, przyznając iż naruszył prawo, samowolnie zajął działkę, do której nie posiadał tytułu prawnego, a skoncentrował się na aspekcie związanym z chęcią zapewnienia sobie i rodzinie warunków do rekreacji. Poniesienie znacznych nakładów finansowych na wybudowanie domku letniskowego czy też kierowanie się tym, że budowa nie spowodowała reakcji właściciela terenu, nie może stanowić w żadnym stopniu o zasadności skargi. Jak to już wskazano na wstępie uzasadnienia wyroku, sąd administracyjny bada wyłącznie legalność zaskarżonych decyzji, aspekty słusznościowe nie prowadzą do uwzględnienia skargi. Można w tym miejscu wyrazić dezaprobatę dla takich działań skarżącego, który w sposób lekkomyślny ponosi znaczne nakłady finansowe i osobiste, nie troszcząc się w żaden sposób o legalność swych działań. Względy zapewnienia rodzinie rekreacji na godziwym poziomie czy też deklarowany brak świadomości naruszenia prawa (skoro skarżący wzniósł budynek w 1994r., to pojawia się pytanie o legalność jego działania w postaci podpisania umowy dzierżawy z Zespołem Elektrowni Wodnych S.- M. S.A., gdzie do postanowień umowy należał zakaz wnoszenia obiektów kubaturowych), absolutnie nie wskazują na naruszenie prawa przez organy nadzoru, które nakazały rozbiórkę wzniesionego obiektu budowlanego. Z tych przyczyn, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na zasadzie art.151 Ppsa.