II SA/Rz 41/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...]. II SA/Rz 41/17 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi U.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium" z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego wydana w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2016 r., [...], Prezydent Miasta [...] odmówił wnioskodawczyni U.K. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko K.K. ur. 9 marca 2000 r. na okres zasiłkowy 2016/2017. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że analiza zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wykazała, że miesięczny dochód rodziny wynosi 4 137,82 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 827,56 zł i powoduje przekroczenie kryterium dochodowego wynoszącego 800 zł/osobę. Z tych też względów nie została spełniona przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko – K.K. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła U.K. kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie dochodu rodziny. Kolegium opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej "k.p.a.") oraz art. 4, art. 5 ust. 3, ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195, dalej "ustawa") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podzieliło w całości ustalenia organu I instancji i ich ocenę. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Przysługuje ono wymienionym powyżej osobom w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. W stosunku do drugiego i każdego kolejnego dziecka ustawa nie przewiduje kryterium dochodowego, od którego spełnienia uzależnia się możliwość przyznania tego świadczenia. Natomiast w odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko ustawa wskazuje, że przysługuje ono osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200,00 zł. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Z kolei pod pojęciem dochodu zgodnie z art. 3 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. 2015 r., poz. 114 ze zm.) rozumie się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. W myśl art. 2 pkt 2 ustawy dochodem rodziny branym pod uwagę przy badaniu uprawnienia do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecku jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Korekty tego dochodu wynikające ze zmiany sytuacji dochodowej rodziny następują poprzez zastosowanie pojęć utraty i uzyskania dochodu. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, po pełnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Z ustaleń organu wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem P.K. posiadają troje dzieci: córkę K.K. ur. 8 czerwca 1994 r., córkę D.K. ur. 25 czerwca 1996 r. oraz syna K.K. ur. 9 marca 2000 r. K.K. jest "pierwszym dzieckiem" wnioskodawczyni, a przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uwzględnić należy kryterium dochodowe. Rokiem kalendarzowym, z którego dochody brane były pod uwagę przy ustaleniu dochodu rodziny był rok 2014. Na dochód ten złożył się dochód P.K. pomniejszony o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w wysokości 30 904,05 zł, dochód U.K. pomniejszony o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w wysokości 16 709,76 zł, a także dochód K.K. z tytułu stypendium socjalnego w wysokości 2 040 zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł zatem 4 137,82 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 827,56 zł. Dochód ten przekracza kwotę kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy. Odpowiadając na sformułowane w środku odwoławczym zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia wysokości dochodów poszczególnych członków rodziny wnioskodawczyni organ wyjaśnił, że nie są one uzasadnione. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw prawnych, by od dochodu poszczególnych członków rodziny wnioskodawczyni, ustalonego na podstawie informacji uzyskanych z systemów informatycznych Ministerstwa Finansów oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odliczyć wskazywaną w odwołaniu "ulgę na dzieci". Ponadto decyzja w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko ma charakter decyzji związanej. Przekroczenie kryterium dochodowego obliguje organ do odmowy przyznania świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie U.K. nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją uznając ją za krzywdzącą i bezzasadną. Podała, że od 3 lat jej córka K.K. pobierała stypendium socjalne na Politechnice [...]. Na potrzeby jego udzielenia w 2014 r. dochód na osobę w rodzinie został ustalony na kwotę 736 zł. Obecnie kontynuuje studia na Uniwersytecie [...] we [...] gdzie także dochód na osobę w rodzinie został ustalony na kwotę 772 zł. Druga córka także studiuje we W., zatem koszty ich utrzymania w porównaniu z wysokością dochodu w rodzinie są ogromne, a przecież celem świadczenia wychowawczego, na co wskazał zresztą wprost organ II instancji jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka. Dochód rodziny został przez organy wyliczony nieprawidłowo. Z ustawy wynika, że obliczając dochód na członka rodziny odlicza się podatek należny, składkę na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Brak jest podstaw aby do dochodu rodziny doliczać ulgę rodzinną na dzieci. Wedle jej wyliczeń dokonanych w oparciu o zeznania podatkowe dochód skarżącej w 2014 r. pomniejszony o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wyniósł 15 721, 68 zł. Dochód jej wyniósł zaś 28 440, 3 zł, dochód córki K.K. wyniósł 2 040 zł, zaś córka D.K. nie osiągnęła dochodu. Dochód rodziny wyniósł zatem 46 201, 98 zł, co po podzieleniu na 12 miesięcy daje kwotę 3 850, 16 zł, a w przeliczeniu na osobę 770, 03 zł. Dochód ten nie przekracza zatem kryterium dochodowego wynoszącego 800 zł, wobec czego przysługuje im wnioskowane świadczenie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd rozpoznając skargę bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa. Może uwzględnić skargę tylko wówczas, gdy dopatrzy się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu określonym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną art. 134 cyt. ustawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca złożyła wniosek o uzasadnienie prawa do świadczenia wychowawczego na syna K. Wnioskodawczyni wraz z mężem posiadają troje dzieci: córkę K. ur. 1994 r., córkę D. ur. 1996 r. oraz syna K. ur. 2000 r. Pierwsze dziecko w rodzinie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195) oznacza jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. Świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł lub 1200 zł, jeżeli w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne (art. 5 ust 3 i 4 ustawy). Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy dochód należy rozumieć w zgodzie z przepisami o świadczeniach rodzinnych. Są to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30 b, 30 c, 30 e i 30 f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie budzą zastrzeżeń rodziny oraz fakt, że K. w rozumieniu przepisów ustawy jest pierwszym dzieckiem. Do wyliczenia dochodu należy brać pod uwagę dochody uzyskiwane w 2014 roku. Zastrzeżenia skarżącej dotyczą wadliwego ustalenia wysokości dochodów członków rodziny. Nie budzi wątpliwości, że do jego wyliczenia organy przyjęły informację uzyskaną z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów oraz ZUS – u. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z 19 sierpnia 2016 r., w którym Prezydent Miasta zwraca się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadesłanie informacji o dochodach uzyskiwanych przez K.K. Zdaniem Sądu znajdujące się w aktach informacje nie znajdują oparcia we właściwych dokumentach potwierdzających uzyskiwane przez rodzinę dochody. Strona musi mieć prawo, a zarazem możliwość kontroli przyjętych przez organ danych dotyczących uzyskiwanych dochodów. Skarżąca w odwołaniu kwestionuje wysokość dochodów przyjętych do obliczeń, lecz brak odniesienia się do stanowiska strony oraz informacji przedstawionej przez nią. Wobec tego naruszenie zasad postępowania dowodowego musiało skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji. Organ prowadząc ponownie postępowanie zwróci się do Urzędu Skarbowego o nadesłanie informacji o dochodach członków rodziny, następnie w sposób wyczerpujący odniesie się do zarzutów odwołania w tym zakresie. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. Sąd uwzględnił skargę.