II SA/Rz 410/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-05-08
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niskie i obciążone dodatkowymi wydatkami (np. na leczenie, egzekucję komorniczą), może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, niskie dochody skarżącego, obciążone dodatkowymi wydatkami na leczenie i spłatę zadłużenia, uzasadniały przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący E. I. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazał na niskie dochody z renty (758 zł), z których utrzymuje siebie i żonę, potrącenia komornicze oraz wydatki na leczenie choroby nowotworowej. Pomimo braku wypełnienia wszystkich rubryk we wniosku PPF, sąd uznał, że sprawa jest wystarczająco zidentyfikowana.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. I. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych.
E. I. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu wskazał, że wraz z żoną utrzymuje się z pobieranej przez siebie renty w wysokości 758 zł. Opłaca z niej żonie składki ubezpieczeniowe
w KRUS, świadczenie to obciążone jest także potrąceniami komorniczymi na spłatę zaciągniętej przez niego "na życie" pożyczki. Jest chory na raka /potwierdzają to załączone do skargi kserokopie kart leczenia szpitalnego/, w związku z czym ponosi także wydatki na leczenie (dojazd do szpitala i zakup leków). Z uwagi na chorobę, posiadane gospodarstwo wraz z domem przekazał synowi (obecnie zajmuje w nim tylko jeden pokój).
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Mimo braku wypełnienia przez wnioskodawcę we wniosku PPF rubryk nr 3.1 – 3.6 obejmujących informacje o przedmiocie zaskarżenia nie zakwalifikowano tego jako braku formalnego skutkującego wezwaniem do jego usunięcia; spowodowane to zostało wskazaniem przez niego w rubryce nr 1 sygnatury sprawy, co nie powoduje żadnych wątpliwości, w jakiej sprawie wniosek ten został złożony.
Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a.
Stosownie do powyższego, o przyznaniu w tym zakresie prawa pomocy decyduje przede wszystkim ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana
z uwzględnieniem sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków jej oraz pozostałych osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Mając na uwadze deklarowaną wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawcę
i jego żonę dochodów oraz ponoszone przez nich wydatki należy stwierdzić obiektywny brak możliwości chociażby częściowego wywiązania się przez niego
z ustanowionego w art. 199 P.p.s.a. obowiązku ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Pobierane przez skarżącego świadczenie rentowe
w wysokości 758 zł. należy uznać w tym zakresie za niewystarczające, zwłaszcza że stanowi podstawę utrzymania 2 osób i nawet "w normalnych" okolicznościach, a więc bez wydatków na leczenie kwalifikowałoby go do uzyskania wsparcia w tym zakresie.
W takiej sytuacji nie budzi wątpliwości, że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania E. I. nie będzie w stanie opłacić związanego z wniesieniem skargi wpisu (jego uiszczenie warunkuje nadanie jej dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie) oraz pozostałych kosztów sądowych, które ewentualnie mogą go obciążyć w tej sprawie w przyszłości.
Brak jest przy tym uzasadnionych przesłanek mogących świadczyć o tym, że
w bliskiej perspektywie czasowej sytuacja finansowa skarżącego może ulec znaczącej poprawie (co mogłoby przemawiać za wyłącznie częściowym uwzględnieniem złożonego przez niego wniosku), lub że może on liczyć na pomoc innych osób, w tym członków rodziny (pośrednio znajduje to potwierdzenie
w prowadzonej już względem niego egzekucji komorniczej oraz sygnalizowanym
w skardze brakiem możliwości poddania się płatnym badaniom lekarskim
w przedmiocie stwierdzenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi z powodu braku środków finansowych).
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3
i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło