II SA/Rz 411/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego -postanawia- skargę odrzucić. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] - aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego skarżącej J. R., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W decyzji tej Wójt Gminy zawarł jednocześnie pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia od niej odwołania za jego pośrednictwem do [...] Kuratora Oświaty w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Odwołanie takie zostało przez skarżącą wniesione, jednak w wyniku jego załatwienia i Kurator Oświaty pismem z dnia 21 marca 2005 r. Nr [...] skierowanym do Wójta Gminy stwierdził, iż w/w decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie, a strona powinna zostać pouczona o prawie wniesienia na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Mając na uwadze zajęte w sprawie przez Kuratora Oświaty stanowisko, Wójt Gminy w skierowanym do skarżącej piśmie z dnia 31 marca 2005 r. Nr [...] poinformował ją o prawie zaskarżenia wydanej przez siebie decyzji do WSA w Rzeszowie, pouczając o równoczesnym złożeniu wraz ze skargą wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia z uwagi na zawarty w tym zakresie w decyzji błąd. Stosownie do powyższego J. R. złożyła skargę na powołaną decyzję Wójta Gminy bezpośrednio do WSA w Rzeszowie. W skardze tej wnioskując o przywrócenie terminu do jej wniesienia zawarła m.in. zarzut naruszenia art. 16 § 1 i art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja jest ostateczna, podlega wykonaniu i nie przysługuje od niej odwołanie. Rozpatrując wniesioną skargę Sąd zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie stopień nauczyciela kontraktowego został nadany skarżącej na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 118 poz. 1112 ze zm.) oraz art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.) przez Dyrektora Gimnazjum w O. Zgodnie zaś z art. 9b ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela organami wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach, o których mowa w ust. 4 pkt 1-3 oraz ust. 6 tego artykułu są odpowiednio. 1) w stosunku do dyrektora szkoły - organ prowadzący szkołę; 2) w stosunku do organu prowadzącego szkołę - organ sprawujący nadzór pedagogiczny; 3) w stosunku do organu sprawującego nadzór pedagogiczny - właściwy minister. Postępowanie toczące się w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem odrębnym i nie stanowi kontynuacji postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Oznacza to, że od decyzji wydanej w takim trybie przysługuje środek odwoławczy w postaci odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Wójta Gminy jest zatem decyzją w nowej sprawie, a więc wydaną w I instancji, i służy od niej odwołanie do organu wyższego stopnia (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 1981 r., SA 472/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 21: "Decyzja organu administracji państwowej wymienionego w art. 157 k.p.a. -stwierdzającego nieważność innej decyzji administracyjnej z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jest decyzją organu I instancji wydaną w trybie nadzoru i przysługuje od niej odwołanie w postępowaniu instancyjnym."; podobnie postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 584/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 55: "Organ administracji II stopnia, stwierdzający nieważność decyzji organu I stopnia na podstawie art. 156 k.p.a., działa jako organ nadzoru, a nie jako organ odwoławczy, co skutkuje, że od takiej decyzji stwierdzającej nieważność przysługuje odwołanie w postępowaniu instancyjnym, a nie skarga do NSA."). W świetle powyższego należy stwierdzić, iż od będącej przedmiotem zaskarżenia decyzji Wójta Gminy jako organu prowadzącego szkołę przysługuje skarżącej odwołanie do organu II instancji sprawującego nadzór pedagogiczny, którym w tej sprawie jest Kurator Oświaty. Skarżąca zastosowała się wprawdzie do błędnego pouczenia o prawie zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego, wobec czego to błędne pouczenie nie może wywierać negatywnych dla niej skutków prawnych (art. 112 Kpa). Przepis ten nie ma jednak zastosowania w postępowaniu sądowo-administracyjnym i nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania przez sąd skargi wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych (tak NSA w wyroku z 27 lutego 1988 r. sygn. IV SA792/96). Błędne pouczenie nie może skutecznie konwalidować obowiązku wyczerpania ustawowego trybu do wniesienia skargi, gdyż nie został spełniony formalny warunek jej wniesienia do sądu. Skoro zatem J. R. zaskarżyła do Sądu decyzję organu I instancji a nie decyzję organu odwoławczego, to tym samym nie wyczerpała toku instancji, o którym mowa w § 1 i 2 art. 52 P.p.s.a. Wniesienie skargi bez wyczerpania środków odwoławczych stanowi naruszenie obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności; skutkuje to niedopuszczalnością skargi i jej odrzuceniem (ubocznie należy zauważyć, iż samo pouczenie niezależnie od swojej merytorycznej wadliwości nastąpiło także z naruszeniem przepisu art. 113 Kpa, bowiem organ wydający decyzję uznając jego pierwotną wadliwość powinien wydać w tym zakresie postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki i doręczyć je stronom z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia, a nie jak to uczynił pismem z dnia 31 marca 2005 r.). Celem skutecznego wniesienia skargi skarżąca powinna zatem najpierw wykorzystać przysługujący jej tryb odwoławczy do organu wyższego stopnia - Kuratora Oświaty, który powinien rozpoznać prawidłowo do niego skierowane, a zalegające w aktach administracyjnych sprawy odwołanie skarżącej od decyzji Wójta Gminy, jako organu I instancji. Dopiero decyzja zapadła w rezultacie rozpatrzenia odwołania może stać się ewentualnie przedmiotem zaskarżenia do Sądu. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.