II SA/Rz 413/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-07-12
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres e-mail wskazany w pełnomocnictwie szczególnym, który okazał się błędny lub nieistniejący, może skutkować uznaniem pisma za skutecznie doręczone w trybie fikcji doręczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji administracyjnej za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres e-mail wskazany w pełnomocnictwie szczególnym, nawet jeśli okazał się on błędny lub nieistniejący, może być skuteczne, jeśli organ administracji podjął odpowiednie kroki w celu wyjaśnienia wątpliwości i poinformowania strony o konsekwencjach braku odpowiedzi. W sytuacji, gdy pełnomocnik profesjonalny nie zareagował na wezwanie organu do potwierdzenia adresu lub poinformowania o przeszkodach w odbiorze, a organ uzyskał potwierdzenie telefoniczne co do prawidłowości adresu, organ był uprawniony do zastosowania fikcji doręczenia zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka cywilna została ukarana karą pieniężną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego. Decyzja została przesłana drogą elektroniczną na adres e-mail pełnomocnika spółki, adwokata K. B., wskazany w pełnomocnictwie szczególnym. Pełnomocnik wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, twierdząc, że wskazany adres e-mail był błędny i nieistniejący, co uniemożliwiło skuteczne doręczenie decyzji i skutkowało uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Spółka zaskarżyła to postanowienie do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. i P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala-
II SA/Rz 413/17
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi M. W. i P. P. – wspólników spółki cywilnej [...] s.c. P. P., M. W. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej: DIAS) z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Z uzasadnienia i akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia
[...] października 2016 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wymierzył solidarnie M. W. i P. P. – wspólnikom spółki cywilnej [...] s.c. P. P., M. W. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] nr [...] w lokalu Bar [...], ul. [...], S., tj. poza kasynem gry. Decyzja ta została przesłana droga elektroniczną z użyciem platformy e-PUAP na adres elektroniczny profesjonalnego pełnomocnika adwokata K. B., wskazany w pełnomocnictwie szczególnym PPS-1, tj.[...] i uznana za doręczoną w dniu 18 października 2016 r.
Odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wniósł pełnomocnik M. W. i P. W. – adw. K. B.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Dyrektor IC – działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2
w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 144 § 5 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Na mocy powołanej regulacji zasadą jest doręczanie korespondencji profesjonalnemu pełnomocnikowi za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazany adres elektroniczny, a doręczanie korespondencji na tradycyjny adres pocztowy jest możliwe wyłącznie w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
W rozpoznawanej sprawie odwołujący w postępowaniu byli reprezentowani przez adw. K. B., który pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r. zgłosił swój udział w postępowaniu przedkładając uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa szczególnego sporządzonego na formularzu PPS-1. W celu potwierdzenia prawidłowości wskazanego w treści pełnomocnictwa w poz. 44 adresu elektronicznego [...]) organ pismem z 7 września 2016 r. wystąpił do pełnomocnika o wyjaśnienie, czy adres elektroniczny wskazany przez niego
w pełnomocnictwie jest właściwy lub poinformowanie organu o istnieniu przeszkód
w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem platformy e-PUAP. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Prawidłowość tego adresu potwierdziła jednak telefonicznie aplikantka adwokacka z kancelarii pełnomocnika,
z którą skontaktował się pracownik organu I instancji. W konsekwencji powyższego, decyzja tego organu doręczona została drogą elektroniczną z użyciem platformy
e-PUAP na adres elektroniczny wskazany w pełnomocnictwie szczególnym,
tj. [...] Przy doręczeniu decyzji organ zastosował unormowania art. 152a O.p., tj. dwukrotnie (w dniu 4 i 12 października 2016 r.) wysłał przez e-PUAP na wskazany adres elektroniczny zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma, co potwierdza zalegające w aktach sprawy wygenerowane Urzędowe Potwierdzenie Doręczenia. Decyzja nie została odebrana przez adresata w okresie 14 dni od dnia wysłania pierwszego zawiadomienia, stąd zgodnie
z art. 152a § 3 O.p., Naczelnik UC uznał ją za doręczoną w dniu 18 października 2016 r. Zawity, 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania, określony w art. 223 § 1
i § 2 pkt 1 O.p., upłynął w dniu 2 listopada 2016 r. (środa). Odwołanie złożone w dniu 1 grudnia 2016 r. było zatem bezskuteczne. W tej sytuacji organ na podstawie
art. 228 § 1 pkt 2 O.p. zobligowany był stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia.
DIC wyjaśnił, że doręczanie elektroniczne przy wykorzystaniu "zwykłego" adresu poczty elektronicznej podatnika nie jest sprzeczne z ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U.
z 2014 r. poz. 1114) z tym jednak, że nie polega ono na przesyłaniu na taki adres dokumentów, ale przesyłaniu linku, z którego, po odpowiednim uwierzytelnieniu, można pobrać dokument (tu: decyzję podatkową). Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w art. 20a ust. 1 wskazuje na dwa równorzędne sposoby identyfikacji, tj. że identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego ePUAP. Zgodnie natomiast z § 15
i § 16 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz.U. 2015 r., poz. 971), odbiór przez adresata pisma doręczanego elektronicznie przez organ następuje
m.in. "przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym", zaś po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: 1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia; 2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia. W konsekwencji, w świetle powołanych wyżej przepisów, dopuszczalne jest wysyłanie na "zwykły" adres poczty elektronicznej linku aktywowanego przez podatnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym
i w ten sposób udostępniana jest (tj. pobierana zgodnie z w/w § 16 pkt 1) treść decyzji (w formie dokumentu elektronicznego). Posiadanie przez podatnika adresu na platformie e-PUAP nie jest koniecznym warunkiem doręczenia elektronicznego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie Dyrektora IC złożyli M. W. i P. P. reprezentowani przez adw. K. B., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 152a § 3 i 5 w zw. z art. 138c § 1 oraz z art. 144 § 5 O.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że datą skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji był dzień 18 października 2016 r., a tym samym odwołanie złożone w dniu 1 grudnia 2016 r. zostało złożone po terminie, w sytuacji gdy nie nastąpiło skuteczne doręczenie ww. decyzji z uwagi na jej przesłanie przez organ I-instancji na znajdujący się na prywatnym serwerze adres skrzynki poczty elektronicznej (faktycznie nieistniejący do dnia 24 listopada 2016 r.), nie zaś na "adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", co pozwalałoby na przyjęcie zaistnienia tzw. fikcji doręczenia decyzji
w dniu 18 października 2016 r., a w konsekwencji przyjęcie po stronie wnoszącego odwołanie uchybienia terminu do jego złożenia.
W uzasadnieniu podniesiono, że w formularzu PPS-1, w wyniku oczywistej omyłki,
w rubryce nr 44 wskazano błędny i nieistniejący do dnia 24 listopada 2016 r. adres skrzynki e-mailowej pełnomocnika, zamiast adresu elektronicznego na platformie
e-PUAP zdatnego dla celów doręczeń w rozumieniu przepisów O.p. Brak było zatem podstaw do przyjęcia w niniejszej sprawie doręczenia drogą fikcji doręczenia w trybie art. 152a § 3 O.p. tym bardziej, że nie został w odniesieniu do żadnego z pism kierowanych przez organ na skrzynkę pocztową spełniony przewidziany w art. 152a § 5 O.p. wymóg umożliwienia adresatowi pisma dostępu do pisma w formie dokumentu elektronicznego przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone oraz informacji o dacie uznania pisma za doręczone i o datach wysłania zawiadomień. Dla dochowania wymogu z art. 152a § 5 O.p. zasadnicze znaczenie ma przesyłanie przez organ korespondencji elektronicznej na "adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", ponieważ wówczas, w przeciwieństwie do niniejszej sytuacji, nawet przy błędzie w nazwie adresu mailowego przyporządkowanego dla celów powiadomień do konta e-PUAP, pełnomocnik przez cały wymagany prawem okres czasu ma dostęp do plików decyzji, powiadomień i dat doręczeń po zalogowaniu się na swoją skrytkę na platformie e-PUAP, nawet w razie wadliwości adresu mailowego. Ponadto brak "adresu elektronicznego", tj. adresu konta na platformie e-PUAP w dokumencie pełnomocnictwa stanowił brak formalny,
o uzupełnienie którego organ winien był wezwać pełnomocnika. Wobec braku wezwania i braku adresu organ zobligowany był do doręczenia pełnomocnikowi pism w siedzibie organu w alternatywny sposób przewidziany w art. 144 § 5 O.p.
Organ błędnie przyjął także, iż podatnik otrzymał na podany adres skrzynki pocztowej powiadomienie o przesłanym dokumencie i tylko z uwagi na zaniedbanie
i brak jakichkolwiek działań nie uzyskał informacji, iż przedmiotowa decyzja faktycznie została wydana, podczas gdy z uwagi na fakt nieistnienia podanego adresu skrzynki pocztowej podatnika, bezpośrednio pełnomocnik nie otrzymał żadnego powiadomienia o istnieniu dokumentu.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione
w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Odniesienia wymaga także przesłane do Sądu w dniu 10 lipca 2017 r. przez DIAS - skierowane do Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego
w [...] - pismo P. P. z dnia 5 czerwca 2017 r., zatytułowane jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", w którym podniósł zarzut błędu co do osoby będącej stroną we wszystkich postępowaniach dotyczących kar pieniężnych. Wskazał w nim, że wszystkie postępowania w przedmiocie kar pieniężnych prowadzone były przeciwko wspólnikom [...] s.c., podczas gdy 8 grudnia 2016 r. doszło do przekształcenia spółki cywilnej w jawną ([...] sp.j.); stroną postępowania jest więc spółka jawna, a kierowana do niego korespondencja jest korespondencją do niewłaściwego podmiotu.
W tym zakresie należy stwierdzić, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Skarżący – M. W. i P. P. – na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, tak w toku postępowania administracyjnego jak
i sądowego reprezentowani byli przez adw. K. B. i to do niego kierowana była dotycząca ich korespondencja. Jak wynika przy tym z załączników dołączonych do w/w pisma skarżącego z dnia 5 czerwca 2017 r., pismami z dnia
29 grudnia 2016 r. oraz z 2 i 3 stycznia 2017 r. (a więc już po wydaniu decyzji
o nałożeniu kary) o przekształceniach po stronie Spółki informował Naczelnika UC, co miał na uwadze Dyrektor IC, oznaczając w zaskarżonym postanowieniu M. W. i P. P. jako wspólników wspomnianej spółki cywilnej "do dnia 07.12.2016 r." Przekształcenia te nie skutkowały uznaniem
o błędnym przypisaniu im odpowiedzialności z tytułu nałożonej kary czy zmianą podmiotu skarżącego w niniejszej sprawie.
Przechodząc do meritum rozpoznawanej sprawy, Sąd nie stwierdził opisanych wyżej wad i uchybień. Jej przedmiotem jest postanowienie Dyrektora IC
o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymierzeniu skarżącym kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
W postępowaniach zakończonych taką decyzją stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, które stanowią (art. 144 § 1), że organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy
z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (pkt 1), lub za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (pkt 2), przy czym – w myśl § 2 tego artykułu - jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą.
Stosownie zaś do art. 144 § 5 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie przez portal podatkowy, o którym mowa
w art. 144 § 2 O.p., należy rozumieć system teleinformatyczny administracji podatkowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami
i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi,
w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 3 pkt 14 O.p.).
Wg art. 152a § 1 O.p., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma;
3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 2). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie
14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 3). Zawiadomienia
o których mowa powyżej, mogą być tworzone automatycznie i przesyłane przez system teleinformatyczny organu podatkowego, a odbioru tych zawiadomień nie potwierdza się (§ 4).
Stosownie do art. 138c § 1 O.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Zgodnie z art. 138e O.p., pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (§ 1), przy czym pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis. Wzór pełnomocnictwa szczególnego określony został
w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r.
w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.).
W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się pełnomocnictwo szczególne, poświadczone za zgodność z oryginałem przez adwokata K. B. - pełnomocnika skarżących. Dokument ten został załączony do pisma z dnia 19 sierpnia 2016 r. na druku PPS-1, określonym w załączniku nr 1 w/w rozporządzenia, wg wzoru obowiązującego w dniu udzielania pełnomocnictwa.
W poz. 44 druku PPS-1, znajdującej się w części D.1 dotyczącej danych identyfikacyjnych pełnomocnika, jako adres elektroniczny pełnomocnika wpisany został adres: [...].
Reprezentujący skarżących adw. K. B. podniósł, że w/w adres elektroniczny był nieprawidłowy; został wpisany omyłkowo i nie spełniał wymogu adresu elektronicznego w rozumieniu art. 138c § 1 O.p. Ponadto, błędnie podana skrzynka pocztowa, w chwili składania pełnomocnictwa nie istniała, gdyż została utworzona dopiero 24 listopada 2016 r. Dlatego też jako brak formalny pełnomocnictwa powinno to skutkować wezwaniem pełnomocnika będącego adwokatem o uzupełnienie braku złożonego pełnomocnictwa poprzez wskazanie wymaganego przez przepisy prawa podatkowego adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP.
Odnosząc się do powyższego, w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga, że brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania, gdyż tego typu brak w żadnej mierze nie niweczy skuteczności udzielonego pełnomocnictwa. Wymóg wskazania w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa, lecz wiąże się z przewidzianą w art. 144 § 5 O.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Brak takiego adresu nie stanowi zatem naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego,
a w konsekwencji nie podlega konieczności jego wskazania na zasadach usunięcia formalnego braku takiego pełnomocnictwa w trybie art. 169 § 1 O.p.
Takie stanowisko wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 22 marca 2017 r. I GSK 166/17 oraz wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 31 maja 2017 r. III SA/Gd 278/17
i III SA/Gd 253/17, dostępnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem brak wskazania adresu elektronicznego w treści pełnomocnictwa nie stanowi podstaw do uzupełnienia tego braku w trybie art. 169 § 1 O.p., tym bardziej wskazanie omyłkowego adresu poczty elektronicznej nie mogłoby nakładać na organ obowiązku wezwania skarżącego (jego pełnomocnika) do usunięcia tego braku we wskazanym trybie.
Organ I instancji dostrzegając, że fachowy pełnomocnik stron mógł wskazać
w formularzu omyłkowo nieprawidłowy adres poczty elektronicznej, w wyniku zastosowania art. 155 § 1 O.p., pismem z dnia 7 września 2016 r. poinformował pełnomocnika skarżących o treści art. 144 § 1 i 5 O.p. i jednocześnie wniósł
o potwierdzenie właściwego adresu elektronicznego lub poinformowanie organu
o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pouczono też wyraźnie adw. K. B. o tym, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie pisma będą kierowane na adres elektroniczny podany w poz. 44 druku pełnomocnictwa szczególnego. Opisane wezwanie zostało doręczone za pomocą Poczty Polskiej w dniu 12 września 2016 r.
Organ - w ramach realizacji zasady zaufania (art. 121 O.p.) oraz prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) - podjął też dalej idące działania, a mianowicie skontaktował się telefonicznie z Kancelarią Prawną [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sposobu doręczenia korespondencji w sprawach, w których w charakterze pełnomocnika występuje adw. K. B. W toku tej rozmowy pracownik kancelarii wyjaśnił, iż adres elektroniczny wskazany w formularzu pełnomocnictwa, na który należy kierować korespondencję z wykorzystaniem systemu e-PUAP jest prawidłowy. Na tę okoliczność w dniu 27 września 2016 r. sporządzona została adnotacja urzędowa przez pracownika UC w [...].
W świetle tych okoliczności nie można stwierdzić, że organy zaniechały prób wyjaśnienia błędnego wskazania przez adwokata adresu poczty elektronicznej. Strona skarżąca twierdzi, że błędnie podany adres poczty elektronicznej powinien zostać usunięty poprzez wezwanie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych pism. Jak już jednak wyjaśniono, pełnomocnictwo nie jest podaniem
w rozumieniu art. 168 O.p., dlatego też art. 169 § 1 tej ustawy nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten ma zastosowanie, ale do podań, których braki uniemożliwiają nadanie im właściwego biegu, przy czym mogą być to również braki związane z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania. Niewskazanie adresu elektronicznego przez profesjonalnego pełnomocnika w żadnej mierze nie stanowi przeszkody
w doręczaniu takiej osobie pism przez organ podatkowy. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik UC zgodnie z wyrażonym w nim pouczeniem, skutecznie doręczył stronom decyzję o wymierzeniu kary poprzez jej wyekspediowanie na adres podany przez pełnomocnika.
Tym samym Sąd podziela stanowisko, na które powołuje się DIC, wyrażone
w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 maja 2015 r. I SA/Kr 369/15, iż ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
w art. 20a ust. 1 wskazuje na dwa równorzędne sposoby identyfikacji, tj. że identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych
w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130,
poz. 1450 ze zm.), lub profilu zaufanego ePUAP. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania
i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów
i kopii dokumentów elektronicznych wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 w/w ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (rozporządzenie weszło w życie 30 października 2011 r. bez przepisów przejściowych dotyczących rozpatrywanej sprawy), odbiór przez adresata pisma doręczanego elektronicznie przez organ następuje "przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego
w sposób określony w art. 20a ust. 1 lub 2 ustawy" o informatyzacji (...). Z kolei § 16 tegoż rozporządzenia stanowi, że po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:
1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz
z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia;
2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.
W konsekwencji, w świetle powołanych przepisów, należy podzielić pogląd organu, iż dopuszczalne jest wysyłanie na "zwykły" adres poczty elektronicznej linku, aktywowanego przez podatnika podpisem elektronicznym i udostępnienia w ten sposób treści decyzji (w formie dokumentu elektronicznego).
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd stwierdza że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] rozpoczął swój bieg 18 października 2016 r. (dzień doręczenia pierwszego zawiadomienia – 4 października 2016 r.), a w konsekwencji ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był 2 listopada 2016 r. Odwołanie skarżących zostało natomiast nadane w urzędzie pocztowym dopiero 1 grudnia 2016 r., czyli z naruszeniem terminu o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
Stan taki obligował Dyrektora IC do wydania postanowienia w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Tego rodzaju rozstrzygnięcie należy zatem uznać za zgodne z prawem.
Z wywiedzionych przyczyn zarzuty skargi nie mogły zyskać akceptacji Sądu,
w związku z czym na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło