II SA/Rz 415/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych postanawia odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Admistracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 415/10 odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. J. M. wezwana do opłacenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. od wniesionej przez nią skargi, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym formularzu PPF zwróciła się o przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych. W jego załatwieniu, Referendarz sądowy WSA w Rzeszowie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r. odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie nim objętym wskazując, że ocena jej sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych nie wykazuje związanego z opłaceniem kosztów sądowych uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodów z pobieranej renty w wysokości 1450 zł. oraz w pełni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przy równoczesnym braku innych osób na swoim utrzymaniu. Możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych dają skarżącej także posiadane przez nią papiery wartościowe (akcje), których nominalna kwota wynosi prawie 50 tys. zł. W tej sytuacji na przeszkodzie do poniesienia przez nią kosztów sądowych nie stoi dokonywana przez nią spłata zobowiązań finansowych (świadczy to o jej zdolności do spłaty kredytu /pożyczki mimo normalnie ponoszonych wydatków), czy ujemne saldo rachunku bankowego (2399 zł. na dzień 21 stycznia 2010 r.). Niezależnie od powyższego w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2010 r. podkreślono niezupełność, wzajemną niespójność oraz sprzeczność informacji udzielonych przez skarżącą we wniosku PPF, złożonym przez nią w wyniku wezwania dodatkowym oświadczeniu, a także wynikających z wcześniejszych toczących się z jej udziałem przed WSA w Rzeszowie postępowań. Dotyczyły one: - zawyżenia deklarowanych miesięcznych wydatków (1650 zł.), bądź zaniżenia uzyskiwanych dochodów (1450 zł.) lub niewykazania wszystkich ich źródeł, - braku jakiegokolwiek udokumentowania pożyczki zaciągniętej u osób prywatnych, mimo powoływania się na taką okoliczność, - braku ustosunkowania się do wezwania o wyjaśnienie, czy aktualnie nadal finansowo wspomaga swoją córkę, którą to okoliczność deklarowała w sprawie II SA/Rz 809/09 (powiększałoby to dodatkowo dysproporcję między jej dochodami a wydatkami), - braku dokładnego wyjaśnienia na jaki cel został przeznaczony zaciągnięty kredyt oraz nieprzedłożenia umowy kredytowej wraz harmonogramem spłaty rat i ich wysokością (deklarowane przeznaczenie kredytu było zbieżne z jego przeznaczeniem deklarowanym wcześniej w sprawie II SA/Rz 545/07, tj. wykończenie domu - remont, gdzie termin spłaty ostatniej z rat przypadał na 10 marca 2009 r.), - rozbieżności między oświadczeniem zawartym w piśmie przewodnim do wniosku PPF, wg którego jej mąż poza domem i działką na której jest usytuowany nie posiadał innego majątku, a wykazanym następnie posiadaniem akcji P. S.A. oraz współwłasności nieruchomości rolnej, - nieprzedłożenia pomimo wezwania aktualnego wyciągu z rachunku bankowego (na wezwanie z dnia 31 maja 2010 r. skarżąca ponownie nadesłała kserokopię potwierdzenia salda rachunku z dnia 21 stycznia 2010 r.), - udzielania sprzecznych informacji co do majątku spadkowego po zmarłym mężu; w złożonym dodatkowym oświadczeniu skarżąca zaprzeczyła dokonanemu przez siebie na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. w sprawie II SA/RZ 809/09 potwierdzeniu, że wraz z innymi osobami jako spadkobiercami nabyła po nim kilka działek budowlanych. Od postanowienia z dnia 29 czerwca 2010 r. J. M. nie złożyła sprzeciwu, co skutkowało ponownym jej wezwaniem do opłacenia wpisu od skargi we wzmiankowanej powyżej wysokości. W przewidzianym do tego terminie powtórnie wystąpiła jednak o przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych, składając wniosek na formularzu PPF i przytaczając argumenty zbieżne z zawartymi w pierwotnym wniosku (ma 63 lata, zamieszkuje samotnie, z uwagi na zły stan zdrowia pozostaje pod stałą opieka lekarską, wyłączne źródło jej utrzymania stanowi renta w wysokości 1450 zł. z której pomaga niepracującej córce z dwojgiem dzieci, spłaca zaciągnięty przez nieżyjącego męża kredyt w banku i zadłużenie na linii kredytowej). W obecnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wykazała posiadania żadnych składników majątkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek J. M. dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czego przesłanką jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a. Jak wynika z powyższego, obowiązek wykazania powyższej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Obecny wniosek skarżącej swym zakresem odpowiada wcześniej wnioskowanemu przez nią do przyznania prawu pomocy. Jak już zaznaczono, pierwotny wniosek w niniejszej sprawie został rozstrzygnięty odmownym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 czerwca 2010 r. W tej sytuacji Sąd uznał, iż ponowiony wniosek stanowi w istocie żądanie zmiany tego orzeczenia, gdyż zgodnie z treścią art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (stosownie do art. 259 § 3 tej ustawy, jeżeli nie wniesiono sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu). Przesłanką zmiany bądź uchylenia zapadłego wcześniej orzeczenia jest zaistnienie zmian w okolicznościach sprawy mających związek z przedmiotem wniosku, które uzasadniają modyfikację dotychczasowego rozstrzygnięcia danej kwestii (wyraźnego podkreślenia w związku z tym wymaga, że J. M. mimo stosownego pouczenia nie wniosła sprzeciwu od postanowienia z dnia 29 czerwca 2010 r.). W niniejszej sprawie okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów skarżącej nie uległy żadnej zmianie i zostały w całości wzięte pod uwagę przy załatwianiu pierwotnego jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Nie wnoszą one nic nowego do sprawy. Zwrócenia uwagi wymaga zwłaszcza to, że skarżąca w uzasadnieniu obecnie złożonego wniosku i w zawartym w nim oświadczeniu nadal nie wyjaśnia wszystkich okoliczności, które były objęte skierowanym do niej uprzednio wezwaniem do złożenia dodatkowego oświadczenia w trybie art. 255 P.p.s.a. i które zadecydowały o odmowie zwolnienia jej od kosztów sądowych. Dotyczy to zwłaszcza dokładnych danych nt. posiadanego przez nią zadłużenia i jego spłaty oraz udzielania finansowej pomocy córce (mimo przyznania tego faktu, nie określiła ona w jakiej wysokości wspomaga córkę i skąd na to czerpie fundusze, skoro nawet bez tego deklarowane przez nią wcześniej wydatki przekraczały jej dochody). W kontekście wykazanego wcześniej majątku skarżącej nie mniej istotny jest także aktualnie deklarowany przez nią całkowity brak jakichkolwiek składników majątkowych połączony z zupełnym brakiem wyjaśnień tego stanu rzeczy. Powyższe okoliczności i związane z nimi wątpliwości nie mogą być interpretowane na korzyść wnioskodawczyni, a tym samym nie mogą uzasadniać zmiany dotychczasowego orzeczenia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Dlatego też działając na podstawie art. 165 w/z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.