II SA/Rz 415/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosków T. W. i J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcom prawa pomocy. W sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego T. W. i J. W. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosków stron, jak też z odpowiedzi na wezwanie do podania bardziej szczegółowych informacji wynika, że majątek wymienionych to: lokal mieszkalny o pow. 76 m.kw. (udział 1/2), grunt orny o pow. 0,35 ha (udział 1/2), działka budowlana zabudowana dwumieszkaniowym budynkiem mieszkalnym (pow. 0,16 ha, udział 1/3). Wymienieni nie posiadają samochodu, a korzystają ze środków komunikacji publicznej. Ich wydatki comiesięczne są następujące: wyżywienie – 1000 zł, opał (ogrzewanie) – 375 zł, gaz – 92 zł, kanalizacja i woda – 79 zł, energia elektryczna – 108 zł, wywóz śmieci – 12 zł, ubezpieczenie mieszkania – 59 zł, telewizja cyfrowa – 40 zł, telefon stacjonarny i komórkowy – 68 zł, Internet – 55 zł, ubrania i środki czystości – od 460 do 600 zł, przejazdy środkami komunikacji publicznej – 240 zł. Skarżący zaznaczyli, że posiadanie nieruchomości nie przynoszą żadnego dochodu, a podatek od nieruchomości i podatek rolny wynoszą miesięcznie łącznie 35 zł. Rozpoznając wnioski zważono, co następuje: Prawo pomocy, które stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." zasady ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony przeznaczone jest dla osób ubogich. Chodzi tutaj o osoby, które własnym wysiłkiem z obiektywnych przyczyn nie są w stanie uzyskać środków, które wystarczą nie tylko na pokrycie kosztów utrzymania własnego i najbliższej rodziny, ale także kosztów inicjowanego przez nie postępowania sądowego. Podmioty te muszą przy tym wykazać, że faktycznie nie stać ich na samodzielne sfinansowanie swojego udziału w sprawie. Obowiązek w tym zakresie wynika z wyraźnego brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, częściowe prawo pomocy (a więc zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata) przyznawane jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotne jest więc, by osoba, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy nie tylko oświadczyła, że jej sytuacja jest trudna, lecz udowodniła przez przedstawienie stosownych danych i odpowiednich dokumentów, że tak jest w rzeczywistości. Zdaniem rozpoznającego niniejsze wnioski, składający je nie zdołali wykazać powyższego. Wprawdzie całość zadeklarowanych przez nich dochodów przeznaczana jest na zaspokojenie potrzeb skarżących, jednak części z tych ostatnich trudno zaliczyć do niezbędnych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Chodzi tutaj mianowicie o stosunkowo duży wydatek na telefony, telewizję i Internet w kwocie 163 zł miesięcznie. Poza tym, znaczne środki, bo od 460 zł do 600 zł miesięcznie skarżący przeznaczają na zakup ubrań i środków czystości. Ograniczenie tych ostatnich może skutkować zebraniem środków na koszty sądowe zarówno w sprawie niniejszej, jak i innej zainicjowanej przez wymienionych, a zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Rz 416/18. Łączna wielkość tych kosztów na obecnych etapach obydwu skarg to 600 zł (500 zł wpis od skargi w niniejszej sprawie oraz 100 zł wpis od drugiej skargi). Zwrócenia uwagi wymaga również, iż skarżący mają także udziały w określonym majątku nieruchomym, a to: mieszkaniu, gruncie rolnym oraz zabudowanej działce budowlanej. Uzyskują nadto stałe dochody. Zadeklarowali dość wysokie comiesięczne wydatki na leczenie (640 zł), jednak nadesłane przez nich faktury dokumentują wydatkowanie na ten cel następujących kwot: październik 2017r. – 306,64 zł, listopad 2017 r. – 29,81 zł, grudzień 2017 r. – 220,17 zł, styczeń 2018 r. – 27,47 zł, luty 2018 r. – 262,24 zł, marzec 2018 r. – 400,11 zł, kwiecień 2018r. – 218,62 zł oraz maj 2018 r. 292,49 zł. Podkreślenia wymaga ponadto, że wnioskodawcy posiadają zgromadzone oszczędności pieniężne, bowiem saldo rachunku J. W. wskazuje na kwotę 8 912,81 zł (na dzień 2 maja 2018 r.), zaś saldo rachunku T. W. wynosiło na ten sam dzień 3 726,61 zł. Przedstawione wyżej dane nie pozwalają na przychylne ustosunkowanie się do wniosków stron. Wynika z nich bowiem ich dobra sytuacja finansowa, która nie pozwala na uczynienie w ich wypadku odstępstwa do zasady z art. 199 P.p.s.a. Skoro bowiem strony stać na koszty sądowe w sprawie z ich skargi, to nie zachodzi ustawowa przesłanka (określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) udzielenia im wsparcia w ramach prawa pomocy. Stanowiłoby to bowiem ewidentne nadużycie tej instytucji jako skierowanej do osób nie mających stosownych zasobów na pokrycie kosztów postępowania. Dlatego też orzeczono o odmowie zwolnienia skarżących od kosztów sądowych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a.