II SA/Rz 417/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego -skargę oddala- II SA/Rz 417/07 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2007 roku Nr [...] wydana w wyniku odwołania M. M. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...].12.2006r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 2004r. Nr 64 poz. 593 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że Burmistrz Miasta decyzja z dnia [...].12.2006r. Nr [...] odmówił M. M. przyznania zasiłku celowego na zakup leków i opału. W uzasadnieniu swojej decyzji organ stwierdził., że w/w prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w wynajmowanym domu jednorodzinnym, zajmując kuchnię oraz dwa pokoje, jest osobą przewlekle chorą oraz całkowicie niezdolny do pracy. Pobiera emeryturę pomniejszoną o świadczenia alimentacyjne w kwocie 100 zł i koszty egzekucji w kwocie 182,29 zł . Koszty egzekucji nie zostały odliczone od dochodu. W miesiącu październiku 2006r otrzymał wyrównanie emerytury w wysokości 180,29 zł. Łączny dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 624,80 zł i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Dodatkowo zostało wyjaśnione , że miasto L. jest terenem o bardzo wysokim bezrobociu , który to fakt powoduje, że liczba osób i rodzin ubiegająca się o świadczenia pomocy społecznej jest bardzo duża. W chwili obecnej posiadane środki przeznaczone są przede wszystkim na zakup posiłków dla dzieci oraz na pomoc dla rodzin, które spełniają kryterium dochodowe . W/w jest objęty pomocą w formie bezpłatnych posiłków przez okres 11 miesięcy. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołujący zarzucił błędnie ustalony stan faktyczny sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji wadliwej. W szczególności organ nie uwzględnił kwot z przedłożonych przez niego faktur za leki oraz ustalony umiarkowany stopień jego niepełnosprawności oraz że przez ostatnie 5 miesięcy płacił alimenty w wysokości 426,07 zł. Wadliwie przyjął również organ kwotę egzekwowanych przez komornika alimentów 100 zł, gdy tymczasem jest to kwota. 426 zł 01gr. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło odwołanie z przyczyn innych niż zostało w nim podniesione. Z przedłożonych dokumentów oraz wywiadu środowiskowego wynika, że M. M. jest osobą samotnie gospodarującą. Źródłem jego dochodu jest wyłącznie jego emerytura. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40,41,78 i 91 przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł zwanej dalej: "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Dochód osiągnięty przez M. M. z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. z miesiąca października 2006r. wynosi: emerytura brutto - 850,19 zł /pomniejszona o podatek i składki na fundusz ubezpieczenia społecznego w kwocie 125,39 zł oraz alimenty w kwocie 100,00 zł/ - 624,80 zł i przekracza kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 461 zł. Zgodnie z art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi , zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczową pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową W przedmiotowej sprawie w/w przesłanki nie zostały zbadane przez organ I instancji. Wprawdzie bezzwrotny zasiłek ma charakter uznaniowy, niemniej jednak przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej nakłada na organ społeczny obowiązek rozważenia sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego" w znaczeniu konieczności dokonania oceny . Celem tego przepisu jest stwierdzenie możliwości przyznania żądanego zasiłku celowego właśnie w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza kryterium dochodowe ustalone w art. 8 ust. 1 tej ustawy. Brak w/w ustaleń stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, kwestionując ustalenia organu II instancji w przedmiocie ustaleń kwoty jego miesięcznego dochodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W replice na zarzuty złożone w skardze organ wyjaśnił, że z zaświadczenia ZUS z dnia 28.11.2006 roku oraz zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w L. z dnia 27.11.2006 roku wynika ze z emerytury w kwocie brutto 850,19 zł pomniejszonej o podatek i składki z funduszu ubezpieczenia społecznego w kwocie 125 zł 39 gr potracone zostały alimenty w kwocie 100 zł i koszty egzekucji w kwocie 182,85 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego we wskazanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (zd. pierwsze). Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (zd. drugie). Przepisy art. 138 § 2 k.p.a. statuuje wyjątek od zasady merytorycznego, końcowego załatwienia sprawy przez organy obu instancji, wynikającej z treści art. 15 k.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasadę tę rozumieć należy, jako prawo strony do dwukrotnego merytorycznego załatwienia jej sprawy przez dwa różne organy administracji publicznej. Organ drugiej instancji dysponuje w toku postępowania odwoławczego tym samym co organ pierwszej instancji katalogiem środków dowodowych i obowiązany jest zgromadzić cały materiał niezbędny dla załatwienia sprawy. Od obowiązku tego może odstąpić tylko wówczas, gdy ustali, że postępowanie wyjaśniające nie zostało przez organ pierwszej instancji przeprowadzone wcale, albo też wymaga przeprowadzenia w znacznej części. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te , które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, bowiem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca przepisu art.138 § 2 k.p.a. /wyrok NSA z dnia 25 maja 1983r.r syg.akt II SA 403/83,ONSA 1983,Nr 1 poz.38,wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998r ISA/ D 166/97 niepublikowany. W rozpoznawanej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję kasacyjną oparło na stwierdzeniu, że w sprawie należy dodatkowo ustalić czy zachodzą szczególne okoliczności do przyznania w/w zasiłku o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, która to okoliczność nie była w ogóle przedmiotem rozważań organu I instancji. W ocenie Sądu jest to prawidłowa ocena dlatego też decyzja kasacyjna jest uzasadniona. Wyjaśnienia wymaga, ze jest to decyzja korzystna dla skarżącego, bowiem w/w sprawa ponownie będzie przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji w którym to postępowaniu skarżący będzie mógł przedstawiać wszystkie dowody na wykazanie, iż dochód jego jest niższy i nie przekracza kryterium dochodowego o którym mowa w art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Nie znajdując podstaw do uwzględniania skargi Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną stosownie do art. 151 P.p.s.a.