II SA/Rz 417/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-10-25
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Maria Piórkowska, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę może zostać wydana przed rozpatrzeniem wniosku o przedłużenie terminu na wykonanie obowiązków legalizacyjnych?Ratio decidendi
Decyzje nakazujące rozbiórkę obiektów budowlanych zostały wydane przedwcześnie, ponieważ organ nie rozpoznał wniosku skarżącego o przedłużenie terminu na wykonanie obowiązków określonych w postanowieniu legalizacyjnym. Termin ten ma charakter procesowy i jego przedłużenie leży w gestii organu, który powinien rozpatrzyć taki wniosek przed wydaniem decyzji o rozbiórce. Wydanie decyzji bez rozpoznania wniosku narusza zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę dwóch budynków produkcyjnych wybudowanych bez pozwolenia na budowę na działkach w Rzeszowie. Inwestorzy złożyli wniosek o przedłużenie terminu na wykonanie obowiązków legalizacyjnych, który nie został rozpoznany przez organ. Skarżący zarzucili przedwczesne wydanie decyzji oraz naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od WINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 757 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. K. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 417/12
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lutego 2012r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany w dalszej części uzasadnienia także WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (zwanego w dalszej części uzasadnienia także PINB) z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...] nakazującą M. i W. K. rozbiórkę:
1. obiektu budowlanego - budynku produkcyjnego o długości 21, 06 m i szerokości 17, 23 m, w którym odbywa się obróbka drewna i są usytuowane urządzenia do obróbki drewna, zlokalizowanego na działkach nr 42, 43, 44 obr. 211 położonych w R. przy ul. [...], wykonanego od strony północnej budynku magazynowego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1992r., nr [...];
2. obiektu budowlanego - budynku produkcyjnego o długości 18, 00 m i szerokości 8, 23 m, w którym odbywa się obróbka drewna i są usytuowane urządzenia do obróbki drewna, zlokalizowanego na działkach nr 43, 44 obr. 211 położonych w R. przy ul. [...], wykonanego od strony zachodniej budynku magazynowego zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1992r., nr [...].
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ II instancji powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a.", art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 ze zm..), zwanej dalej "P.b".
Z akt administracyjnych sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie legalności obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach nr 42,43 i 44 obr. 211 przy ul. [...]j w R., PINB wśród obiektów znajdujących się w zwartej zabudowie wyodrębnił 5 obiektów o różnym charakterze, parametrach i funkcji. Obiekty te oznaczono dla potrzeb postępowania w protokóle z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2009r. symbolami i numerami od 1 do 5. Przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek oznaczony nr "3", zlokalizowany na działkach 42, 43, 44 o konstrukcji stalowej z dachem w części dwuspadowym, a w części jednospadowym oraz budynek o nr "4" zlokalizowany na działkach o nr 43 i 44, również konstrukcji stalowej. Ustalono, że ww. budynki zostały wybudowane po 1 kwietnia 2004r., bez pozwolenia na budowę, wobec czego przyjęto do rozpatrzenia sprawy przepis art. 48 P.b.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009r., nr [...] nakazał M. i W. K. rozbiórkę przedmiotowych budynków produkcyjnych, ze względu na niespełnienie warunku określonego art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., tj. niezgodność budynku o charakterze produkcyjnym z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2007r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą "Budynek magazynowo- handlowy branży budowlanej z częścią socjalną – rozbudowa istniejących budynków magazynowych wraz z niezbędnymi urządzeniami technicznymi" na działkach nr 42, 43, 44 obr. 211 położonych w R.
WINB decyzją z dnia [...] października 2009r., nr [...] uchylił ww. decyzję PINB z dnia [...] kwietnia 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji uznając, że wydana została przedwcześnie, bez wdrożenia procedury legalizacyjnej. Rozpatrując sprawę ponownie PINB, w ramach procedury legalizacyjnej postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r., nr [...] wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 P. b. nałożył na M. i W. K. obowiązek przedstawienia w terminie do 30 listopada 2010r. dokumentów niezbędnych do legalizacji spornych obiektów budowlanych. W wykonaniu postanowienia w dniu 30 listopada 2010r. inwestorzy przedłożyli projekt budowlany p.n. "Projekt remontu i przebudowy istniejących hal handlowo - magazynowo - produkcyjnych wraz z pomieszczeniami biurowymi, służbowymi i socjalnymi", lokalizacja na działkach 42, 43, 44, obr. 211 ul. [...] w R.; jednakże nie przedłożyli pozostałych dokumentów wyszczególnionych w postanowieniu.
PINB wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. nakazał M. i W. K. rozbiórkę spornych obiektów budowlanych stwierdzając, że inwestorzy nie dopełnili obowiązku nałożonego na nich postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. Organ wskazał, że przedłożone opracowanie nie jest projektem budowlanym budowy przedmiotowych budynków, lecz stanowi projekt remontu i przebudowy istniejących obiektów budowlanych. Ponadto przedłożona dokumentacja projektowa zawiera braki i nieprawidłowości w stosunku do wymogów dotyczących projektu budowlanego, a także brak jest niezbędnych uzgodnień rzeczoznawców do spraw sanitarno-higienicznych oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Organ stwierdził ponadto, że z przedłożonego opracowania wynika, że cały zakład jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a taka decyzja do projektu nie została dołączona.
M. i W. K. reprezentowani przez pełnomocnika - adwokata B. K. złożyli odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zawieszenie postępowania do chwili zakończenia postępowania mającego na celu uzyskanie warunków zabudowy.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 48 ust 1 i ust. 2 P.b., poprzez przedwczesne nakazanie rozbiórki obiektów, które podlegają procedurze legalizacji i w sytuacji kiedy toczy się postępowanie przed Prezydentem Miasta [...] w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której uzyskanie jest podstawą wydania decyzji o warunkach zabudowy;
art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, kiedy zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia będących w toku postępowań mających na celu uzyskanie warunków zabudowy dla konkretnej inwestycji;
art. 35 ust. 3 ustawy P.b. poprzez nie wezwanie do uzupełnienia i poprawienia nieprawidłowości w dostarczonej dokumentacji;
art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 P.b. poprzez próbę ograniczenia odwołującym prawa do zabudowy własnej działki;
- art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego związanego z okresem powstania przedmiotowego obiektu i błąd w ustaleniach dotyczących daty wzniesienia budynku, nie wyjaśnienie czy przedmiotowy obiekt jest oddzielną budowlą czy stanowi rozbudowę obiektów powstałych wcześniej, pominięcie słusznego interesu stron i interesu społecznego z powodu przewidywanej utraty pracy przez pracowników zatrudnionych w obiekcie, nakazanie rozbiórki obiektu w stosunku do którego właściciel zwrócił się o jego zalegalizowanie;
art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nie poinformowanie pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem rozstrzygnięcia.
Odwołujący podnieśli, że niesłusznym jest orzeczeni o rozbiórce podczas, gdy toczy się sprawa o ustalenia warunków zabudowy, a inwestorzy na skutek okoliczność od nich niezależnych nie byli w stanie przedłożyć ostatecznej decyzji w terminie wskazanym przez organ.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2012r. WINB utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] kwietnia 2011r. Zdaniem organu II instancji zebrany w postępowaniu materiał dowodowy i ustalenia dokonane przez organ I instancji w istotnych kwestiach dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy, czyli daty realizacji robót budowlanych związanych z budową obiektu objętego postępowaniem, oraz charakteru wykonanych robót, potwierdzają słuszność przyjętych przez organ I instancji przepisów, stanowiących podstawę prawną do wydania decyzji. Z pisemnej informacji oraz mapy uzyskanej z Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008r., nr [...] wynika, że budynek murowany oznaczony na załączniku graficznym został wybudowany przed 1980r., natomiast budynek drewniany został pomierzony i naniesiony na mapę [...] kwietnia 2004r. Brak jest w tej dacie na mapie budynków objętych niniejszym postępowaniem o nr "3" i "4", co oznacza, że zostały wzniesione po 1 kwietnia 2004r. Powyższe ustalenia potwierdza również treść księgi wieczystej prowadzonej dla działki o nr 54/3 (obecnie 44) oraz treść aktów notarialnych z dnia [...] października 2000r. Rep. [...] oraz z dnia [...] grudnia 2003r., Rep. [...]. W tej sytuacji organ II instancji stwierdził brak podstaw do kwestionowania ustaleń organu I instancji dotyczących daty budowy przedmiotowych obiektów, a zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące tej kwestii uznał za bezzasadne. Bezsporne jest, że budynki będące przedmiotem niniejszego postępowania powstały w okresie obowiązywania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994r. (tj. po 1 stycznia 1995r.).
Oceniając przedmiotową sprawę pod względem merytorycznym w świetle obowiązujących przepisów wskazanej wyżej ustawy organ II instancji stwierdził, że budynki oznaczone nr "3" i "4" są "obiektami budowlanymi" w rozumieniu przepisów zawartych w art. 3 pkt 1 P.b., a roboty budowlane związane z ich wykonaniem mieszczą się pod ogólnym pojęciem "budowy", której definicję ujęto w art. 3 pkt 6 powyższej ustawy. W związku z tym wykonanie robót budowlanych związanych z budową obiektów budowlanych lub ich części wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego w niniejszym przypadku inwestor nie posiada. Do oceny tego rodzaju samowoli budowlanej ustawodawca przewidział zastosowanie przepisów zawartych w art. 48 P.b. Przepis art. 48 ust. 2 tej ustawy stanowi, że jeżeli budowa spełnia jeden z warunków wymienionych w pkt 1a) lub 1b), dotyczących zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz warunki podane w pkt 2, czyli nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ jest uprawniony, do wstrzymania postanowieniem robót budowlanych, przy czym w postanowieniu tym nakłada się obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w ust. 3 pkt 1 i pkt 2 w.w. przepisów, wymaganych przy legalizacji samowoli budowlane.
W rozpatrywanej sprawie wdrożono wskazaną wyżej procedurę legalizacyjną, a brak wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. uniemożliwił podjęcie dalszych czynności legalizacyjnych tzn. ustalenie opłaty legalizacyjnej. M. i W. K. przedłożyli projekt budowlany p.n. "Projekt remontu i przebudowy istniejących hal handlowo-magazynowo-produkcyjnych wraz z pomieszczeniami biurowymi, służbowymi i socjalnymi", na działkach nr 42, 43 i 44 obr. 211, ul. [...] w R. Zarówno strona tytułowa jak i zawartość projektu, tj. jego część opisowa i graficzna dowodzą, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany dotyczy obiektów i robót budowlanych o innym charakterze i innym zakresie niż przedmiotowe postępowanie, czyli przebudowy i remontu istniejących obiektów, a nie budowy spornych obiektów. Z części opisowej projektu budowlanego wynika, że przebudowa objęta tym projektem polegać będzie na dokończeniu działań właściciela zmierzających do wymiany ścian zewnętrznych i dachu z pojedynczych blach trapezowych na płyty warstwowe, a także wydzielenie niektórych pomieszczeń we wnętrzu obiektów. Ponadto przedłożona dokumentacja projektowa, o której mowa wyżej, zawierała nieprawidłowości i braki; nie przedłożono także żadnego z pozostałych dokumentów wymienionych w postanowieniu.
Zarzut naruszenia art. 35 ust. 3 P.b., poprzez niewezwanie do uzupełnienia i poprawienia nieprawidłowości w dostarczonej dokumentacji, organ uznał za bezzasadny, gdyż wskazany wyżej przepis nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku. W postępowaniach legalizacyjnych prowadzonych w trybie art. 48 P.b. organ nadzoru budowlanego może wzywać do usunięcia nieprawidłowości w trybie art. 49 ust. 3 P.b., jeżeli inwestor przedłoży inne dokumenty wymagane do legalizacji, a występują braki w zakresie samego projektu budowlanego. Organ nie był zobligowany do wzywania do uzupełnienia projektu czy usunięcia nieprawidłowości, jeżeli przedłożony projekt nie dotyczył robót stanowiących przedmiot postępowania, a ponadto jeżeli nie przedłożono wszystkich pozostałych dokumentów, niezbędnych do legalizacji.
Za bezzasadny uznał także organ zarzut wskazujący na naruszenie art. 48 ust. 1 i ust. 2 P.b. poprzez przedwczesne nakazanie rozbiórki obiektów, które podlegają procedurze Iegalizacji, w sytuacji kiedy toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podobnie jak zarzut naruszenia art. 97 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji, kiedy - zdaniem skarżących - zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania mającego na celu uzyskanie warunków zabudowy. Przeprowadzone bowiem przez organ odwoławczy dodatkowe postępowanie wyjaśniające jednoznacznie wykazało, że w dacie orzekania nie toczy się postępowanie administracyjne przed innym organem, tj. Prezydentem Miasta [...] w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji dotyczącej budowy obiektów na terenie działek nr 42, 43, 44 obr. 211, położonych w R. przy ul. [...]. Okoliczności wskazujące na podjęcie przez inwestora czynności zmierzających do pozyskania dokumentów potrzebnych do wystąpienia z wnioskiem w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla planowanych przez inwestora dalszych inwestycji, nie stanowią przeszkody do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i nie mają wpływu na ostateczne jej rozstrzygnięcie.
Przedłożona w okresie późniejszym decyzja Prezydenta Miasta [...] - Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa z dnia [...] listopada 2011r. o uwarunkowaniach środowiskowych, wskazuje, że podjęte przez inwestora działania zmierzające do złożenia wniosku o wydanie warunków zabudowy dotyczą innego zakresu robót zamierzonych do wykonania w przyszłości, a nie tych robót i tego obiektu, który stanowi przedmiot postępowania. Ponadto organ wskazał, że inwestor dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2007r. Powyższa decyzja dotyczy inwestycji na przedmiotowych działkach, bez funkcji o charakterze produkcyjnym. Inwestor mógł więc skorzystać z możliwości legalizacji budynków o takiej funkcji i przeznaczeniu, jaką przewidywała ww. decyzja. Organ wyjaśnił, że ewentualne zalegalizowanie omawianych budynków przy uwzględnieniu funkcji zgodnej z posiadaną decyzją o warunkach zabudowy nie wykluczało możliwości podejmowania dalszych działań mających na celu uzyskanie dokumentów niezbędnych do ewentualnej zmiany sposobu ich użytkowania. Fakt funkcjonowania w obiegu powyższej decyzji o warunkach zabudowy umożliwiał skompletowanie i przedłożenie odpowiednich dokumentów, a tym samym uniknięcie konieczności rozbiórki obiektów, inwestorzy z niej jednak nie skorzystali.
Ponadto organ wskazał, że przedmiotowe obiekty zostały dobudowane przy istniejącym wcześniej budynku magazynowym i ich rozbiórka jest technicznie możliwa bez ingerencji w konstrukcję pozostałych części obiektu. Organ zwrócił uwagę, że przedmiotowe postępowanie dotyczy obiektów o charakterze produkcyjnym, służących do cięcia i obróbki drewna (tartak), których funkcjonowanie stanowi znaczną uciążliwość dla środowiska oraz właścicieli sąsiednich nieruchomości z zabudową mieszkaniową. Tego rodzaju obiekty należą do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania oraz przedstawienia odpowiednich dokumentów m.in. raportu oddziaływania na środowisko, decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, a procedura w tym zakresie może być długotrwała. Samowola budowlana takich obiektów oraz ich nielegalne użytkowanie, przy niepodejmowaniu lub opieszałym podejmowaniu działań przez inwestora w celu zalegalizowania obiektu i usunięcia naruszenia prawa, nie da się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa oraz poszanowaniem słusznego interesu osób trzecich oraz uzasadnionego interesu społecznego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 i art. 3 pkt 11 P.b. organ wskazał, że prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej oraz prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zwalnia właściciela czy inwestora z obowiązku przestrzegania przepisów Prawa budowlanego, w tym m.in. z uzyskania pozwolenia na budowę obiektów budowlanych.
Za nieuzasadnione uznał organ II instancji zarzuty naruszenie art. 10 K.p.a.
W. K. reprezentowany przez radcę prawnego T. W. zaskarżył decyzję WINB z dnia [...] lutego 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego wg norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. przez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału zebranego w sprawie oraz rozpoznanie sprawy w sposób wyłączający zaufanie do organu administracji, zmierzający do arbitralnej oceny okoliczności sprawy ukierunkowanej na usankcjonowanie rozbiórki obiektów budowlanych, bez oceny zdarzeń prawnych związanych z legalizacją obiektu budowlanego i czynnościami podejmowanym przez stronę w tym zakresie, a w szczególności działań zmierzających do legalizacji obiektów budowlanych podjętych przez strony w latach 1994 r. do 2007 r.., wniosku stron o zmianę terminu czynności legalizacyjnych zakreślonych postanowieniem PINB z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] oraz dowolną ocenę projektów budowlanych przedłożonych przez inwestora w czterech egzemplarzach, zaniechanie wyjaśnienia, czy przedmiotowy obiekt jest oddzielną budowlą czy też stanowi modernizację obiektów powstałych wcześniej, co ma znaczenie przy trybie i zasadach jego legalizacji;
art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez zaniechanie zawieszenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektów budowlanych pomimo istnienia obligatoryjnej przesłanki do zawieszenia postępowania wobec trwania postępowania o charakterze prejudycjalnym - postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta [...] w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, która poprzedza starania stron o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla legalizowanego przedsięwzięcia,
art. 104 § 2 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. przez wydanie decyzji częściowej w stosunku do całego obiektu budowlanego, kiedy takie rozwiązania jest sprzeczne pod względem logicznym, gdyż może doprowadzić do usunięcia części obiektu budowlanego, kiedy inna część nie zostanie rozebrana z uwagi na odmienne rozstrzygnięcie zapadłe w odrębnej sprawie - okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie nie są podzielne i nie nadają się do samodzielnego wyodrębnienia; nadto protokół z dnia [...] czerwca 2009r. nie stanowi integralnej części decyzji, a budynek nie został zinwentaryzowany w sposób umożliwiający jednoznaczne oddzielenie jego części - zatem decyzja jest niewykonalna, a jej niewykonalność ma charakter trwały; nadto podstawa prawna w zakresie ewentualnego częściowego zakończenia sprawy nie została wyartykułowana w komparycji decyzji, a wydane zostały inne decyzji w sprawie rozbiórki tego obiektu budowlanego m. in. decyzja PWINB z dnia [...] lutego 2012 roku nr [...], co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, która była niewykonalna w chwili jej wydania w sposób trwały i faktycznie wydana bez podstawy prawnej w zakresie ustaleń co do rozstrzygnięcia sprawy w całości, czy też części co do istoty;
art. 48 ust. 4 w związku z art. 49 ust. 4a P.b. przez brak kontynuacji przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego pomimo podjęcia przez stronę działań zmierzających do uzyskania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jako niezbędnego elementu do wydania decyzji o warunkach zabudowy;
art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - przez ich niezastosowanie w zakresie bezwzględnego obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań przed uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i podjęcie postępowania w sprawie rozbiórki, kiedy strony rzetelnie realizowały przewidziane prawem tryby postępowania, a opóźnienia wynikły z przyjętych procedur postępowania;
art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - przez pominięcie w zakresie procesu kształtowania legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego przez strony oraz błędną wykładnię decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przez ustalenie, że nie będzie mogła mieć zastosowania w procesie legalizacji;
§ 3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573) w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 397) przez zmarginalizowanie ich postanowień i dowolną wykładnię odbiegającą od standardów zapewnienia warunków do ochrony środowiska w związku z realizacją przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlega uwzględnieniu.
Na wstępie wskazać należy, że podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm./. Przywołany wyżej przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei ust. 2 pkt 1 przywołanego wyżej przepisu przyjmuje, że jeżeli w/w budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /pkt 1 lit. a/, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie; 1/ zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego /pkt II oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3, a do projektu architektoniczno — budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt. 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, określonych przepisem wyżej, stosuje się przepis ust. 1 /art. 48 ust. 4/, zaś przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3 , traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona /art. 48 ust. 51/. Na kanwie przywołanych wyżej przepisów, powołanych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przyjąć zatem należy, że nakaz rozbiórki samowolnie wzniesionego przez inwestora obiektu lub jego części może być orzeczony wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Ustalenie przez organ możliwości legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu implikuje postępowanie naprawcze, zgodnie z procedurą opisaną w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nakładając postanowieniem obowiązki wymienione art. 48 ust. 3 ustawy w zakreślonym przez siebie terminie. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym przez organ terminie określonych postanowieniem obowiązków, organ nakazuje decyzją rozbiórkę obiektu budowlanego. Przekładając powyższe na ustalenia dokonane w sprawie wskazać należy, że niespornym jest między stronami samowolne wzniesienie przez inwestora obiektów budowlanych oznaczonych numerami 3 - budynek o konstrukcji stalowej z dachem w części dwuspadowym i w części jednospadowym wzniesiony na działkach 42, 43 i 44 oraz numerem 4 - budynek konstrukcji stalowej wzniesiony na działkach 43 i 44. Niespornym również w sprawie jest, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy w/w obiektach budowlanych nakładając tym postanowieniem obowiązki określone art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego i zakreślając termin wykonania w/w obowiązków do dnia 30 listopada 2010 r. Z uwagi na niewykonanie w oznaczonym terminie nałożonych obowiązków organ, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane wydał zaskarżoną decyzję nakazującą rozbiórkę obiektów budowlanych oznaczonych jako obiekty 3 i 4.
W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje wydane zostały przedwcześnie, bez należytego zbadania sprawy, a w szczególności braku rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącego w dniu [...] listopada 2010 r. wniosku o przedłużenie wyznaczonego postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. terminu. W/w wniosek skarżącego w przedmiocie przedłużenia terminu wyznaczonego postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. został złożony przed upływem wyznaczonego terminu, a mając na uwadze procesowy charakter terminu określonego art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jego przedłużenie leżało w gestii orzekającego w sprawie organu na zasadzie uznania administracyjnego, który to organ, po wyczerpującym zbadaniu okoliczności sprawy winien uwzględnić, bądź odmówić uwzględnienia takiego wniosku. Skoro zatem termin określony art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy to mają, w przedmiocie rozpoznania wniosku inwestora o jego przedłużenie, w pełni zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego /tak wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., II OSK 2113/10, wyrok NSA z dnia 17 września 2008 r., II OSK 1050/07, wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 października 2008 r., II SA/Łd 390/08 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Wprawdzie orzekający w sprawie organ odpowiadając pismem z dnia 6 grudnia 2010 r. na wniosek skarżącego w przedmiocie przedłużenia terminu wykonania zobowiązań wskazał zakres zobowiązań nałożonych na inwestora zawartych w postanowieniu z dnia [...] listopada 2009 r. to jednak pismo to nie zostało skutecznie doręczone z uwagi na mylny adres. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący zamieszkiwał w miejscowości K. przy ul. [...] podczas gdy w/w pismo z dnia [...] grudnia zostało skierowane pod adres R. ul. [...]. W tym stanie sprawy nie zostało więc w żadnym zakresie przeprowadzone postępowanie w przedmiocie przedłużenia terminu nałożonego postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. i w konsekwencji nie został rozpoznany wniosek skarżącego, w istocie zmierzający do zmiany przywołanego wyżej postanowienia w zakresie terminu. Oznacza to, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych oznaczonych numerami 3 i 4 z uwagi na niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków określonych art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, pomimo nierozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o przedłużenie w/w terminu zostały wydane przedwcześnie, z naruszeniem zasad określonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a.
Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.
Sąd nie odnosi się do pozostałych zarzutów skargi jako przedwczesnych na tym etapie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło