II SA/Rz 417/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2025 r. nr SKO.4111/514/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 29 października 2024 r. nr ŚR.552.332.2.2024. II SA/Rz 417/25 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi M.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 5 lutego 2025 r. nr SKO.4111/514/2024 dotycząca odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy [...] decyzją z 29 października 2024 r. nr ŚR.532.332.2.2024 odmówił M.P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem J.K. (ur. [...] r.), legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powodem odmownego załatwienia wniosku było niespełnienie warunku wynikającego z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323, dalej: u.ś.r.), bowiem z treści orzeczenia wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność J.K. W odwołaniu od powyżej decyzji M.P. wskazała, że 31 marca 2022 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na brak możliwości pogodzenia pracy z opieką nad tatą, który wymaga całodobowej opieki i pomocy we wszystkich czynnościach życiowych, podobnie jak mama legitymująca się również orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności SKO - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm., dalej: u.ś.w.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przytoczyło treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., określającego krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego oraz art. 17 ust. 1a u.ś.r. regulującego kolejność uprawnionych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 4 tego artykułu. Ponadto wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia, lub 2) w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Kolegium przywołało także treść art. 63 u.ś.w., z którego wynika, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (tj. u.ś.r.), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1). Osoby, którym przed dniem wejścia w życie ustawy, albo od dnia wejścia w życie ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie dłużej jednak niż do końca okresu na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (ust. 2). Osoby o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności (ust. 3). Kolegium wyjaśniło, że to nie J.K. na którego ma być pobierane świadczenie pielęgnacyjne posiada nowe orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ale jego żona, która jednakowoż nie spełnia warunku określonego w art. 63 ust. 3 u.ś.w., co skutkować musiało odmownym załatwieniem wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M.P. zarzuciła naruszenie art. 63 ust. 3 u.ś.w. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż przepisy te uniemożliwiają przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z faktem iż jej ojciec nie uzyskał nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a takowe uzyskała wyłącznie jego żona, która w ocenie SKO nie spełnia warunku o jakim wyraźnie mowa w przepisie art. 63 ust. 3 u.ś.w., w sytuacji kiedy przepis ten dotyczy sytuacji, kiedy na osobę wymagającą opieki zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a takowa sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyjaśniła, że okolicznością bezsporną jest, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego obciążał ją obowiązek alimentacyjny o jakim mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. względem ojca. Zakres sprawowanej opieki nie był kwestionowany. W jej ocenie art. 63 ust. 3 u.ś.w. ma jedynie zastosowanie do wydania nowych orzeczeń o niepełnosprawności, a jej ojciec od 6 grudnia 2018 r. posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na stałe. W oparciu o to orzeczenie Kolegium decyzją nr SKO.4111/954/2022 przyznało jej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem na okres od 1 sierpnia 2022 r. do 31 sierpnia 2024 r. Kwestia ograniczenia w czasie pierwotnej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne wynikała z faktu, iż matka skarżącej posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony do 30 sierpnia 2024 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [....] [...] października 2024 r. wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla matki, zaliczając ją do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres do 31 października 2027 r., które zostało przedłożone do akt sprawy. W związku z tym w stanie faktycznym obowiązującym w dacie wydania poprzedniej decyzji i w obecnym stanie faktycznym nic się nie zmieniło, za wyjątkiem tego, iż rodzice obecnie wymagają jeszcze większej pomocy, którą świadczy. Zgodnie z wyrokiem WSA w Gliwicach II SA/GL 1469/23, wykładnia literalna art. 63 ust. 1 u.ś.w. pozwala na wyrażenie stanowiska, że przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji należy stosować jedynie do spraw, w których do dnia 31 grudnia 2023 r. powstało prawo do świadczenia. Inaczej rzecz ujmując, "stara ustawa" ma zastosowanie tam, gdzie w drodze decyzji organ przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed końcem 2023 r. Mając na uwadze fakt nabycia prawa przed końcem 2023 r., skarżąca powinna w dalszym ciągu pobierać powyższe świadczenie, zwłaszcza że obecnie opiekuje się dwoma osobami niepełnosprawnymi i nie może podjąć zatrudnienia. Co istotne, Wójt odmówił przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, iż nie da się ustalić u jej ojca daty powstania niepełnosprawności, przy czym przez okres 3 lat wypłacał jej świadczenie pielęgnacyjne na ojca przyznane w oparciu o kwestionowane przez niego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Wójt zakwestionował fakt daty powstania niepełnosprawności, który jednak nie budzi już wątpliwości w orzecznictwie sądowym. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, w związku z czym przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania przez organ I instancji wnioskowanego świadczenia w przedmiotowej sprawie, na co nie zwróciło uwagi Kolegium. Co istotne. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z 5 lutego 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta z 29 października 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu administracji I instancji co do tego, że ocena materialnoprawnych przesłanek przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna być dokonana w oparciu o stan prawny obowiązujący do 31 grudnia 2023 r. W ocenie Kolegium, brak uzyskania przez jej ojca "nowego" orzeczenia o niepełnosprawności wykluczał możliwość przyznania jej jako córce świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na literalne brzmienie art. 63 ust. 3 u.ś.w Organ odwoławczy przytoczył także stanowisko organu I instancji, wg którego spełniony został warunek określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r. uzasadniający wydanie decyzji odmownej, niemniej w wydanej decyzji nie odniósł się do niego. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli względem powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. I. Z uwagi na zmianę od 1 stycznia 2024 r. przepisów u.ś.r. regulujących przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego (w związku z wejściem w życie u.ś.w.), ocena legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji dokonywana jest wg stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2023 r., co jak już wspomniano wyżej, orzekające w sprawie organy administracji prawidłowo uwzględniły przy jej rozpatrywaniu. Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym /a więc w u.ś.r./, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. II. Mimo że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO nie odniosło się do argumentacji przemawiającej w ocenie Wójta przeciwko uwzględnieniu wniosku skarżącej, analiza uzasadnienia decyzji Kolegium upatrująca brak spełnienia przesłanek do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w zupełnie innych okolicznościach niż wskazał organ I instancji pośrednio świadczy, że SKO w tym zakresie nie podzieliło tego stanowiska, jakkolwiek stwierdzenie takie nie zostało wprost sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na uchylenie przez Sąd obydwu tych decyzji oraz wiążący organy administracji charakter wskazań Sądu co do dalszego postępowania w sytuacji uprawomocnienia się wyroku (153 P.p.s.a.), wyraźnego podkreślenia wymaga jednak, że wbrew uznaniu organu I instancji, art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może stanowić przesłanki odmownego załatwienia wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego; zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu (obowiązującego do 31 grudnia 2023 r.), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia, lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Wyrokiem z 21 października 2014 r. K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł jednak, że w zakresie w jakim przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten jest wyrokiem zakresowym, a zatem nie wywołuje wprost skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji prawnej. Powoduje jednak konieczność zrekonstruowania normy prawnej w oparciu o stanowione przepisy prawa które pozostają zgodne z Konstytucją RP - przy wykorzystaniu reguł wykładni prawa - tak, aby wynik tej rekonstrukcji nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Stosując taki sposób wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., na kanwie w/w wyroku TK w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowana została jednolita linia orzecznicza, którą jako utrwaloną Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i aprobuje. Zgodnie z nią należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych u których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis ten – jako zgodny z Konstytucją – powinien znaleźć zastosowanie. Natomiast w stosunku do opiekunów osób których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W rezultacie nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Niezależnie zatem, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. wg stanu prawnego mającego zastosowanie w sprawie nie został do 31 grudnia 2023 r. uchylony lub zmieniony, powoływanie się na literalne brzmienie tego przepisu jako przesłankę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – jak uczynił to organ I instancji - nie znajduje uzasadnienia. Mimo wskazanego wyroku TK oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP na mocy którego orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, organ I instancji w sposób prawnie niedopuszczalny wywiódł z literalnego brzmienia art. 17 ust. 1b u.ś.r. przeszkodę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy wg orzeczenia z [....] maja 2021 r. o zaliczeniu jej ojca do znacznego stopnia niepełnosprawności, stopień ten datuje się od [...] maja 2021 r., przy braku możliwości ustalenia, od kiedy niepełnosprawność ta istnieje. Argumentacja organu I instancji odmawiająca przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z opisanej wyżej przyczyny budzi tym większe zastrzeżenia, że Kolegium na mocy wcześniejszej decyzji nr SKO.4111/954/2022 przyznało jej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem na okres od [...] sierpnia 2022 r. do [...] sierpnia 2024 r. w oparciu o orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [....] z [...] grudnia 2018 r. nr [...] wydane na stałe, z którego wynika, że nie da się ustalić u niego daty powstania niepełnosprawności. III. Niezależnie od wskazanej wyżej regulacji art. 63 ust. 1 u.ś.w., możliwość przyznania i dalszego pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. wynika z wykładni regulacji zawartych w ust. 2 i 3 tego artykułu. Wg art. 63 ust. 2 u.ś.w., osoby którym przed dniem wejścia w życie ustawy, albo od dnia wejścia w życie ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie dłużej jednak niż do końca okresu na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Stosownie natomiast do art. 63 ust. 3 u.ś.w., osoby o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Wątpliwości w sprawie nie budzi, że skarżąca już wcześniej - na mocy decyzji SKO nr SKO.4111/954/2022 - uzyskała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad swoim ojcem na okres od [...] sierpnia 2022 r. do [...] sierpnia 2024 r., a więc prawo to powstało dla niej "do dnia [...] grudnia 2023 r." (art. 63 ust. 1 u.ś.w.) i mimo zmiany z dniem 1 stycznia 2024 r. stanu prawnego, przysługiwało jej "do końca okresu, na który prawo zostało przyznane" (art. 63 ust. 2 u.ś.w.); koniec okresu na który prawo to zostało jej przyznane wiąże się z upływem terminu ważności orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jej matki, jako żony osoby wymagającej opieki (posiadanie takiego orzeczenia przez małżonka osoby wymagającej opieki – jako zobowiązanego w pierwszej kolejności do jej sprawowania i pobierania z tego tytułu świadczenia pielęgnacyjnego – stanowiło warunek jego przyznania osobie zobowiązanej w dalszej kolejności, w rozpoznawanej sprawie skarżącej jako córce – art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.). Nie polega zatem na prawdzie stwierdzenie przez SKO, że prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do 31 grudnia 2023 r. Kluczowa dla rozpoznania sprawy pozostaje w takiej sytuacji kwestia, czy uzyskanie 22 października 2024 r. przez matkę skarżącej (jako małżonka osoby wymagającej opieki) - na wniosek złożony [...] sierpnia 2024 r. - orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres do [...] października 2027 r. – stanowiącego kontynuację wcześniejszego terminowego orzeczenia wydanego na czas określony do [...] sierpnia 2024 r. – przekłada się na możliwość dalszego pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego na ojca. Rozstrzygnięcia tego zagadnienia należy upatrywać w regulacji art. 63 ust. 3 u.ś.w., stosownie do którego osoby o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Mimo że przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. literalnie odnosi się tylko do wydania po 31 grudnia 2023 r. nowego orzeczenia o niepełnosprawności w stosunku do osoby nad którą sprawowana jest opieka, zdaniem Sądu, zawarte w nim uregulowanie należy rozciągnąć również na sytuacje, których stan faktyczny kształtuje się tak jak w rozpoznawanej sprawie, a więc do wydania po tej dacie takiego orzeczenia również względem małżonka osoby wymagającej opieki, jeżeli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało uprzednio przyznane opiekunowi (dziecku) na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. i koniec okresu jego pobierania przypada po tej dacie. Chodzi zatem o sprawy, w których prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane zostało dziecku osoby wymagającej opieki przed 31 grudnia 2023 r. na czas określony, którego koniec przypadał już po tej dacie i wyznaczony był datą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności małżonka osoby wymagającej opieki, po czym osoba uprawniona do świadczenia występuje z następnym wnioskiem o jego przyznanie (w ramach kontynuacji, przy zachowaniu warunków wynikających z art. 63 ust. 3 u.ś.w.) w związku z uzyskaniem przez małżonka osoby wymagającej opieki kolejnego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, tworzącego ciągłość z poprzednim. W opisanym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyrokach WSA w Szczecinie z 24 października 2024 r. II SA/Sz 690/24 (LEX nr 3779191) i z 30 października 2024 r. II SA/Sz 649/24 (LEX nr 3777330), że "ustawodawca w art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.w. ustalił zasady ochrony praw nabytych dla osób, którym wcześniej przyznano prawo do przedmiotowego świadczenia. Przepisy te miały na celu zapewnienie stabilności i przewidywalności prawa. Zasada ochrony praw nabytych zapewnia ochronę praw podmiotowych, zarówno publicznych jak i prywatnych nabytych w drodze skonkretyzowanych decyzji, przyznających świadczenia, jak i praw nabytych in abstracto (zgodnie z ustawą przed zgłoszeniem wniosku o ich przyznanie), a także ekspektatyw maksymalnie ukształtowanych, tj. takich, które spełniają wszystkie zasadnicze przesłanki ustawowe nabycia praw pod rządami danej ustawy bez względu na stosunek do nich późniejszej ustawy. Powyższa zasada sprowadza się do takiego nakazu stanowienia i stosowania prawa, by obywatel mógł układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na skutki prawne, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji". Wniosek taki płynie również z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, w którym wskazano, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego. Reguły ustalone w art. 63 u.ś.w. są wyrazem konstytucyjnej ochrony praw nabytych. Skoro z woli ustawodawcy zachowana zostaje możliwość przyznawania po 1 stycznia 2024 r. świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., to zdaniem Sądu, dotyczy to również postępowań w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności jako prejudykatu w sprawie o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym obejmuje to zarówno wydanie orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności dla osoby podlegającej opiece, jak i jej małżonka (brak takiego orzeczenia w stosunku do współmałżonka wg obowiązującego do 31 grudnia 2023 r. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. także stanowił negatywną przesłankę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego). Zdaniem Sądu, skoro skarżąca przedłożyła już na etapie postępowania przed organem I instancji (toczącego się w następstwie jej wniosku z 30 września 2024 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem) orzeczenie z [...] października 2024 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności swej matki (datujące ustalony stopień niepełnosprawności od [...] lipca 2022 r.), wobec tak sformułowanych przez ustawodawcę przepisów przejściowych oraz wcześniejszego przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., należało stwierdzić możliwość ponownego przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia w warunkach wynikających z art. 63 ust. 3 u.ś.w. Reasumując, w kontekście łącznego, systemowego odczytywania przepisów przejściowych art. 63 u.ś.w. - z uwzględnieniem zasad wyrażonych w art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji, należy przyjąć, że w opisanych okolicznościach faktycznych i prawnych - z uwagi na wydanie [...] października 2024 r. wobec matki skarżącej nowego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, zostały spełnione warunki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego - w ramach kontynuacji jego pobierania - na podstawie art. 63 ust. 3 u.ś.w. Z uwagi na błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego (art. 63 ust. 1 u.ś.w. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.) - skutkujące nieuzasadnioną odmową przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – zaskarżona decyzja SKO oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały zatem uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji I i II instancji wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań, wiążących na mocy art. 153 P.p.s.a.