II SA/Rz 418/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego -skargę oddala- Przedmiotem skargi PN s. [.] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO" lub "Kolegium") w [.] z dnia [.] stycznia 2015 r. nr [.] w przedmiocie zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Powyższą decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [.] z dnia [.] grudnia 2014 r., którą zobowiązano skarżącego do zwrotu wypłaconych uprawnionemu dziecku świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości 6 000 zł w okresie świadczeniowym 2013/2014 wraz z ustawowymi odsetkami. Z ustaleń faktycznych organów wynika, że na stronie skarżącej ciąży wobec MN obowiązek alimentacyjny. W związku z bezskutecznością egzekucji decyzją z dnia [.] października 2013 r. nr [.], przyznano uprawnionemu z funduszu alimentacyjnego świadczenie w kwocie 500 zł miesięcznie. W okresie świadczeniowym wypłacono mu z funduszu łącznie kwotę 6 000 zł. Wobec tego na mocy art. 27 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) dalej zwaną: "Ualim", PN obowiązany jest do zwrotu tej należności do funduszu, wraz z ustawowymi odsetkami. W odwołaniu od powyższej decyzji PN zwrócił się o umorzenie ww. zaległości z powodu trudnej sytuacji materialnej, w której się znajduje przebywając w zakładzie karnym. Zarzucił jednocześnie, że w aktach sprawy nie ma decyzji przyznającej uprawnionemu świadczenie alimentacyjne. W ocenie Kolegium odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, a decyzja pierwszoinstancyjna okazała się prawidłowa. Skoro bowiem uprawnionemu wypłacono z funduszu świadczenie to należność tę zobowiązany ma obowiązek zwrócić do funduszu wraz z odsetkami. Natomiast sytuacja materialna strony może mieć ewentualnie znaczenie podczas rozpatrywania zgłoszonego w odrębnym postępowaniu wniosku o umorzenie ww. należności bądź odroczenie terminu płatności albo rozłożenia na raty, stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy. Dlatego decyzję organu I instancji utrzymano w mocy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie PN powtórzył zarzuty zawarte z odwołaniu związane z niezebraniem przez organ pełnego materiału dowodowego dotyczącego przyznanego uprawnionemu świadczenia z funduszu, co oznacza, że decyzję wydano z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę SKO w [.] wniosło o jej oddalenie, przedstawiając argumentację zbieżną do wyrażonej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (zob. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana: "Ppsa", stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 Ppsa). W myśl art. 145 Ppsa, sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Kontroli Sądu poddano decyzje w sprawie zwrotu przez skarżącego należności wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Materialnoprawną podstawę wydanych aktów stanowiły przepisy art. 27 Ualim. Zgodnie z nimi – w dacie wydania decyzji przez SKO w Przemyślu, dłużnik alimentacyjny był zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela obowiązany był do wydania decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja taka nie była wydawana w ramach uznania administracyjnego, lecz miała charakter związany (na mocy nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. poz. 1302) od dnia 18 września 2015 r. decyzje administracyjne o zwrocie nie będą już wydawane, a należności od dłużnika alimentacyjnego będą egzekwowane w trybie egzekucji sądowej, a nie administracyjnej). Oznaczało to, że organ nie miał swobody w zakresie rozstrzygania, lecz był ustawowo zobligowany do wydania decyzji o zwrocie. Poza decyzją organ właściwy wierzyciela miał obowiązek przekazać dłużnikowi alimentacyjnemu informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz informację o wysokości jego zobowiązań wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu. Wbrew zarzutom skargi z akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [.] października 2013 r. nr [.], Prezydent Miasta [.] przyznał na rzecz małoletniego MN – syna skarżącego PN, świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości po 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r. Informację o przyznaniu uprawnionemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich wysokości oraz wysokości zadłużenia wobec Skarbu Państwa wystosowano do zobowiązanego w dniu 21 lutego 2014 r. Postępowanie w sprawie zwrotu należności wszczęto w dniu 3 listopada 2014 r. Z decyzji wydanych w sprawie świadczeń wypłaconych we wcześniejszych okresach świadczeniowych wynika, że obowiązek alimentacyjny został określony na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [.] z dnia [.] grudnia 2012 r.; okoliczność ciążącego na skarżącym obowiązku alimentacyjnego nie jest zresztą przez niego kwestionowana, zwłaszcza że w środkach odwoławczych domaga się umorzenia powstałych wobec funduszu zaległości z powodu trudnej sytuacji materialnej. Ponadto komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w [.] potwierdził bezskuteczność prowadzonej przeciwko niemu egzekucji. W aktach znajduje się również informacja z zakładu karnego, że skarżący (osadzony) nie pracuje zarobkowo. Przedstawione okoliczności wskazują na legalność kontrolowanych decyzji. Nie ulega wątpliwości, że uprawnionemu - w rozumieniu art. 2 pkt 11 Ualim – przyznano i wypłacano świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a minął już okres świadczeniowy, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Wbrew stanowisku skarżącego decyzja z dnia 16 października 2013 r. znajduje się w aktach sprawy, a powołany w skardze wyrok tut. Sądu nie dotyczył okresu świadczeniowego objętego kontrolowanym postępowaniem. Na potrzeby tego postępowania zgromadzono niezbędny materiał dowodowy, a podjęte rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący jest zobowiązanym do łożenia na utrzymanie własnego dziecka i zarazem dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 Ualim, co zresztą sam potwierdza domagając się w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej umorzenia powstałych wobec funduszu zaległości. Bezskuteczność egzekucji potwierdził zaś komornik. Zaistniały zatem określone w art. 27 ust. 1 Ualim przesłanki do wydania decyzji o zwrocie. Kwestia zaś udzielenia ulgi na podstawie art. 30 Ualim może być przedmiotem odrębnego postępowania, jednak dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji na podstawie art. 27 ust. 1 Ualim; tak zresztą organ informował skarżącego. Z podanych względów, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę jako bezzasadną w całości oddalono.