II SA/Rz 418/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maciej Kobak AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Inicjatora Referendum Lokalnego w sprawie utworzenia Gminy [...] na niedotrzymanie przez Radę Gminy [...] terminu na podjęcie uchwały w sprawie wniosku o przeprowadzenie referendum lokalnego - postanawia – zawiesić postępowanie sądowe. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga inicjatora referendum lokalnego na niedotrzymanie przez Radę Gminy [...] terminu na podjęcie uchwały o przeprowadzeniu referendum w sprawie utworzenia Gminy [...]. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w związku ze skierowaniem do Prokuratury Rejonowej w [...] zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 248 pkt 6 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 k.k., w związku ze zbieraniem podpisów poparcia dla inicjatywy referendalnej. Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. pełnomocnik inicjatora referendum wskazał, że nie zgadza się z wnioskiem o zawieszenie postępowania. W jego ocenie skierowanie sprawy na drogę postępowania karnego spowoduje, że termin na zarządzenie przeprowadzenia referendum nigdy nie będzie mógł zostać zachowany, a inicjatywa referendalna nie dojdzie do skutku. Przewodniczący Rady Gminy [...] wskazał z kolei, że liczba uzyskanych głosów poparcia oscyluje na granicy dopuszczalności. Uzyskano bowiem 1443 głosy na wymaganą liczbę 1441 głosów. Zatem wynik postępowania karnego może doprowadzić do tego, że próg wyborczy nie zostanie osiągnięty. Z informacji uzyskanych od pełnomocnika organu wynika, że postępowanie karne jest na etapie słuchania świadków tj. osób, które złożyły podpisy poparcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. W sprawie Sąd stwierdził taką konieczność. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym ( Dz.U. z 2019 r., poz. 1741 ze zm.; dalej: "u.r.l.") organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum lub uchwałę o odrzuceniu wniosku mieszkańców, nie później niż w ciągu 30 dni od dnia przekazania wniosku. W sprawie wniosek został złożony w dniu 24 lutego 2022 r. Wobec powyższego bezsporne jest, że termin na podjęcie uchwały upłynął bezskutecznie w dniu 26 marca 2022 r. Na niedotrzymanie terminu inicjatorowi referendum przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co zostało uczynione w niniejszej sprawie. W przypadku jej rozpoznania wyrok sądu zastępuje uchwałę ( art. 20 ust. 1 i 3 u.r.l.). W związku z powyższym zadaniem Sądu jest ocena czy wniosek mieszkańców spełnia wymogi ustawy oraz nie prowadzi do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem – art. 17 ust. 1 u.r.l. Warunkiem formalnym i jednocześnie koniecznym pozytywnego rozpoznania wniosku, a co za tym idzie rozstrzygnięcia w przedmiocie zarządzenia przeprowadzenia referendum, jest wymóg zebrania odpowiedniej liczby głosów poparcia – 10 % uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy albo powiatu - art. 4 pkt 1 u.r.l. W niniejszej sprawie wynosi ona 1441 głosów. Ze znajdującego się w aktach protokołu komisji doraźnej, wybranej przez Radę Gminy [...] wynika, że ważnie oddano 1443 głosy, przy czym uwzględniono, wcześniej zakwestionowane, jako budzące wątpliwości, 158 podpisów. Zdaniem Rady Gminy [...] wątpliwości co do prawidłowości udzielonego poparcia nie zostały usunięte, w związku z czym nie została podjęła uchwała ani o przeprowadzeniu referendum ani o odrzuceniu wniosku referendalnego. Skierowano natomiast zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa, na czym Rada Gminy opiera wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, do czasu jego zakończenia. Przeprowadzona przez Sąd analiza kart poparcia nasuwa wątpliwości co do tego, czy niektóre z podpisów nie zostały złożone przez jedną i tą samą osobę. Tytułem przykładu Sąd podaje kartę 160 i pozycje: 1,2, 3,4 ,5 i 7, kartę 157 poz. 1 i 2, kartę 136 poz. 6 i 7, kartę 116 poz. 3 i 4, kartę 106 poz. 8 i 9, kartę 104 poz. 8 i 9, kartę 91 poz. 3,4, co zostało również wykazane w protokole komisji doraźnej z dnia 21 marca 2022 r. Zgodnie z art. 14 ust. 4 u.r.l. mieszkaniec jednostki samorządu terytorialnego popierający wniosek o przeprowadzenie referendum podaje na karcie nazwisko, imię, adres zamieszkania, numer ewidencyjny PESEL i datę udzielenia poparcia. Dane te potwierdza własnoręcznym podpisem. Zatem wątpliwości co do tego czy podpis w rzeczywistości pochodzi od danej osoby, ma znaczenie dla oceny udzielonego poparcia. Aby zapobiec ewentualnemu wydaniu rozstrzygnięcia, które pozostawałoby w sprzeczności z wynikiem postępowania karnego Sąd stwierdził, że zasadne będzie zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej. Wynik prowadzonego postępowania karnego będzie miał bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Od wyniku tego postępowania zależeć będzie spełnienie wymogu formalnego do zarządzenia przeprowadzenia referendum, tj. wymaganej ilości złożonych podpisów. Mając powyższe na uwadze Sąd zawiesił postępowanie z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pomimo złożonego w tym zakresie wniosku. Zawsze, gdy istnieją podstawy do zawieszenia postępowania z urzędu i na wniosek, Sąd zawiesza je działając z urzędu.