II SA/Rz 419/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie decyzji przyznającej prawo własności I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej K.S. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 419/04 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...]r Nr.[...] po rozpatrzeniu ponownego wniosku K.S. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] roku znak: [...] orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia powołano przepis art. 157 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnione zostało, że pismem z dnia 07.10.2003 roku skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. K.S. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]r. Nr [...]przyznającej J.W. prawo własności działek nr 2507/6 i 2507/12 położonych w K.G. w oparciu o art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r o ubezpieczeniu rolników indywidualnych /Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm./. Decyzją z dnia [...]roku Nr.[./..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że K.S. nie wykazała interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności wskazanej decyzji jak również nie była stroną postępowania zakończonego decyzją o której stwierdzenie nieważności wnosi. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołująca K.S. podniosła, że właścicielem działek nr 2507/6 i 2507/12 był P.B., który obecnie nie żyje natomiast działki w/w przekazał na Skarb Państwa w zamian za emeryturę. J.W. nie mógł nabyć tych działek od Skarbu Państwa w postępowaniu spadkowym po P.B. gdyż nie jest jego spadkobiercą. Na wymienionych działkach ciąży ograniczone prawo rzeczowe z tytułu przejazdu, przejazdu i przegonu z którego to uprawnienia korzysta od niepamiętnych czasów i z tego faktu wywodzi swój interes prawny . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. rozpatrując ponownie sprawę nie uwzględniło wniosku odwołującej oraz stawianych w nim zarzutów i wskazało na unormowanie wynikające z przepisu art. 157 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że materiał aktowy sprawy pozwala na stwierdzenie, że K.B. nie jest następcą prawnym po dożywotniku P.B. natomiast służebność w postaci przejazdu, przechodu i przegonu przez działki nr ewid. 2507/6 i 2507/12 nie została przez w/w udokumentowana żadnym dowodem /wypisem z księgi wieczystej, wyrokiem sądowym, umową notarialną/ potwierdzającym jej prawo służebności do w/w działek. Niewątpliwie posiada interes faktyczny w użytkowaniu szlaku drożnego który łączący jej działkę siedliskową z drogą publiczną, który nie daje uprawnienia do uznania jej za stronę tego postępowania. Stan faktyczny a nie prawny w ocenie organu nie może stanowić podstawy do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]roku znak:[...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca K. S. zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa oraz powtórzyła argumentację jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn całkowicie odmiennych niż zostało w niej podniesione. Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ zwana dalej ustawą, nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]roku wskazuje jedynie w podstawie prawnej przepis art. 157 § 3 k.p.a. niemniej jednak z treści tej decyzji i zawartego w niej pouczenia o terminie i sposobie jej zaskarżenia jak i odpowiedzi na skargę wynika, że została ona wydana po ponownym rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednak strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rożni się od odwołania tym, że nie ma on konstrukcji dewolutywnej jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Nie maja zatem zastosowania przepisy art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 136 ostatnie zdanie oraz art. 138 § 2 k.p.a. natomiast pozostałe przepisy dotyczące odwołań od decyzji stosuje się wprost. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Jeśli rozstrzygniecie organu I instancji w ocenie organu jest prawidłowe to organ ten zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję a nie orzeka ponownie co do istoty sprawy, jak w zaskarżonej decyzji /odmawia wszczęcia postępowania/. Tego rodzaju rozstrzygnięcie stanowi rażące naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i z mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. obliguje Sąd do stwierdzenia jej nieważności. Stwierdzone przez Sąd rażące naruszenie przepisów postępowania ma ten skutek, że zwalnia Sąd od udzielenia odpowiedzi na zarzuty podniesione w skardze. Ubocznie należy przypomnieć, że przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności decyzji zostały wskazane w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., mają charakter materialno-prawny i nakazują ocenę decyzji w odniesieniu do której toczy się postępowanie o stwierdzenie jej nieważności w aspekcie naruszenia przepisów materialno-prawnych, które legły u podstaw jej wydania oraz że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na wniosek /art. 157 § 2 k.p.a./. Zaś postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Nie może ono natomiast dotyczyć zagadnienia, czy przyczyny nieważności decyzji. Te kwestie mogą być wyjaśniane dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji. Z wyżej przytoczonych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku po myśli art. 145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 P.p.s.a.