II SA/Rz 419/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy -skargę oddala- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2008 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2005 roku, nr [...]. Kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych. Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku, nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. 287/4 i 287/5 w miejscowości M. Rozpoznając wniosek B. i J. B. z dnia 1 lutego 2007 roku o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wójt Gminy [...], decyzją z dnia [...] września 2007 roku, nr [...] stwierdził, że została ono wydana z naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 roku, nr [...] SKO uchyliło w całości decyzję z dnia [...] września 2007 roku i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie SKO wskazało, że B. i J. B. nie zachowali terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, o jakim mowa w art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071, powoływanej dalej jako k.p.a.). Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 roku, nr [...], SKO stwierdziło niedopuszczalność wniosku B. i J. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2007 roku. Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2007 roku B. i J. B. zwrócili się o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2005 roku, nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. 287/4 i 287/5 w miejscowości M. W jego uzasadnieniu podali, że w sprawie zaistniały okoliczności, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 7 k.p.a. W ocenie wnioskujących w wyniku wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 roku, nr [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2007 roku, nr [...] ujawniły się nowe okoliczności faktyczne i prawne, które nie zostały uwzględnione przy wydawaniu decyzji przez Wójta Gminy [...]. Wynika z nich, że na działkach o nr ewid. 287/4 i 287/5, wbrew ustaleniom poczynionym w decyzji z dnia [...] maja 2005 roku, prowadzona jest legalna zabudowa. W dalszej części wniosku B. i J. B. w sposób ogólny zarzucili, że ustalenia faktyczne i prawne zawarte w decyzji Wójta Gminy nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, co determinuje przyjęcie jej wadliwości. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku, nr [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2005 roku. W ocenie organu w sprawie nie zaszły żadne z powołanych we wniosku podstaw, które uzasadniałyby takie rozstrzygniecie. W szczególności niezasadne jest twierdzenie, że decyzja Wójta Gminy została wydana bez podstawy prawnej, gdyż oparto ją na przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, 717 ze zm.). SKO nie znalazło również podstaw do przyjęcia, że wzmiankowaną decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa bądź w sprawie, która została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Jako nietrafny oceniono również pogląd, że w sprawie zachodzą okoliczności z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Końcowo organ podał, że ocena decyzji Wójta Gminy z dnia [...] maja 2005 roku, nr [...] przez pryzmat wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji zawartych w art. 156 k.p.a.; nie daje podstaw do rozstrzygnięcia zgodnego z zadaniem wniosku. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO [...], utrzymało w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu odwołania, SKO wskazało że wydając decyzję pierwszo instancyjną nie uwzględniono uwag i zastrzeżeń wniesionych przez B. i J. B., bo zawierające je pismo zostało nadane pocztą w dniu 21 stycznia 2008 roku, tj. w ostatnim dniu terminu określonego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Przyczyną jego nieuwzględnienia w decyzji I instancji była okoliczność, że do organu wpłynęło już po wydaniu decyzji, tj. w dniu 24 stycznia 2008 roku. Rozpatrując ponownie sprawę SKO nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów B. i J. B., gdyż – w ocenie organu – wykraczały one poza przedmiot postępowania; nie dotyczyły przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja została doręczona B. i J. B. w dniu 22 kwietnia 2008 roku. W dniu 21 maja 2008 roku zaskarżyli ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wnosząc o jej uchylenie zarzucili naruszenie art. 7, 8, 9, 10 § 1, 14, 75 § 1, 80, 104, 107 k.p.a., poprzez oparcie jej rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym, przyjęcie ustaleń z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, nierozpatrzenie i niepozostawienie w aktach sprawy pisma skarżących z dnia 20 stycznia 2008 roku zawierającego wypowiedź co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań oraz nierozważenie podnoszonych przez skarżących argumentów. Argumenty i żądania zawarte w skardze skarżący uzupełnili i podtrzymali w piśmie z dnia 18 grudnia 2008 r. Powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest ograniczony żądaniami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi wnioskami. Sąd rozpoznając skargi orzekają w granicach danej sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zarzuty podniesione w skardze B. i J. B., uzupełnione pismem procesowym z dnia 2 listopada 2008 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 6 listopada 2008 r. nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Sąd podziela argumentację SKO [...], które w decyzji będącej przedmiotem skargi jednoznacznie wskazuje, że w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ocenie podlega formalna poprawność tego rozstrzygnięcia z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 156 k.p.a. Zatem w postępowaniu nadzorczym tylko okoliczności wskazane jako podstawy stwierdzenia nieważności są objęte badaniem organu i tylko stwierdzenie ich wystąpienia może prowadzić do usunięcia decyzji z obrotu prawnego jako dotkniętej szczególną wadą. Zarzuty skargi nie odnoszą się do podstaw stwierdzenia nieważności. Do tych przyczyn nie może być zaliczane wskazane w skardze naruszenie uprawnień strony, gdyż tego typu naruszenie, co do zasady wskazywać może na wadliwość całego postępowania, a to może być podstawą jego wznowienia. Zarzut taki można by rozważać w kategorii podstawy wznowienia, ale tylko wtedy, gdy z akt sprawy wynikałoby, że organ administracji publicznej wydając decyzję podlegającą kontroli w sposób rażący naruszyłby przepisy prawa formalnego. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd takiej okoliczności stwierdzić nie można, zatem nie można również stwierdzić nieważności skarżonych decyzji z powołaniem się na rażące naruszenie przepisów kształtujących sytuację procesową skarżących. Zarówno przedmiot postępowania jak i sposób jego prowadzenia nie budzą wątpliwości, pomimo że skarżący konsekwentnie twierdzą, uzasadniając bardzo szeroko swoje stanowisko, że w tym zakresie organ dopuszcza się naruszeń prawa procesowego mających charakter kwalifikowany tzn. rażący. Sąd podkreśla, że tylko stwierdzenie rażącego naruszenia prawa może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, a to oznacza, że nie każdy rodzaj naruszenia może być podstawą takiego orzekania, gdyż w prawie obowiązuje zasada ochrony ostatecznej decyzji administracyjnej, nawet wtedy, gdy nie jest ona w pełni zgodna z przepisami prawa. Sąd nie może zgodzić się ze stanowiskiem skargi, że skarżona i poprzedzająca ją decyzja SKO [...] zasługują na uchylenie, gdyż odmawiają stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] maja 2005 r. w sprawie ustalenia dla P. P. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działkach nr 287/4 i 287/5 poł. w M., która jest rażąco niezgodna z przepisami prawa materialnego. Analiza akt sprawy i ocena tego rozstrzygnięcia nie prowadzi Sądu do takiego wniosku, wręcz przeciwnie z akt sprawy wynika, że decyzja ta spełnia prawem określone wymogi, natomiast zastrzeżenia można by mieć do samego postęp0owania, w którym ona zapadła. Jednak wady postępowania nie mogą być przyczyną stwierdzenia nieważności, więc z tego powodu ten argument skargi trzeba uznać za chybiony. Kolejny zarzut skargi wskazujący na pojawienie się w sprawie nowych istotnych dowodów, nie jest podstawą stwierdzenia nieważności, zatem trudno byłoby przyjąć, że SKO nie uwzględniając okoliczności wynikających z działań organów nadzoru budowlanego dopuściło się naruszenia przepisów będących podstawą oceny ostatecznej decyzji Wójta Gmin [...] w postępowaniu nadzorczym. Sąd podziela stanowisko skargi, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2005 r. [...] skutkuje dla skarżących pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji dla nich niekorzystnej. Jednak stwierdzenie tego faktu nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji i tym samym nie oznacza, że rozstrzygnięcia SKO odmawiające usunięcia jej z obrotu prawnego są wadliwe, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi.