II SA/Rz 42/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Cz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Rz. z dnia [...] października 2003 4., Nr [...]; II SA/Rz 42/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Rz. z dnia [...] października 2003 r., [...] odmawiającą wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów wsi K. zmiany polegającej na włączeniu części działki ewidencyjnej nr 800 do działki 801. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja Starosty Powiatu Rz. jest zgodna z prawem, a to oznacza, że podziela on argumentację, która legła u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jako poprawne i zasługujące na akceptację należy uznać stanowisko Starosty Powiatu Rz., zgodnie z którym dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów wymaga przedstawienia organowi prowadzącemu ewidencję dokumentów urzędowych i przewidzianych przepisami prawa, które potwierdzają aktualny stan prawny nieruchomości. Organ ewidencyjny tylko na takiej podstawie może dokonywać zmian w ewidencji. Wszelkie spory i wątpliwości związane ze stanem prawnym nieruchomości muszą prowadzić do odmowy wpisania stosownych zmian, gdyż organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania wątpliwości związanych ze stanem prawnym nieruchomości. Takie kwestie rozstrzygają właściwe organy i dopiero ich rozstrzygnięcia mogą być podstawą dokonywania wpisów w ewidencji. Ponieważ wnioskodawczyni E. D. nie przedłożyła dokumentów potwierdzających zaistnienie zmian prawnych w odniesieniu do działki nr 800 i 801 położonych w K., to brak było podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku. Nadto organ wskazał, że E. D. nie jest stroną w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, gdyż nie ma tytułu prawnego do działki nr 800, ponieważ właścicielką działki jest jej wnuczka A. Cz. Organ odwoławczy odnosząc się do sprawy legitymacji wnioskodawczyni potwierdził fakt jej braku w postępowaniu I-instancyjnym, jednak przyjął, że decyzja Starosty Powiatu Rz. jest poprawna, gdyż odwołanie od niej zostało złożone przez właścicielkę A. Cz. i takie działanie osoby uprawnionej prowadzi do swoistej konwalidacji działań podjętych przez organ I instancji. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rz. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła A. Cz. W skardze zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez pominięcie części przepisu określającego charakter prawny ewidencji skarżąca wskazała także na naruszenia art. 20 prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 46 ust. 2 pkt 1 oraz § 11 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/. Wreszcie – zdaniem skarżącej – naruszone zostały także art. 3 i art. 5oraz art. 114 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Z tych względów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi i przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzkie sądy administracyjne jako sądy I instancji sprawują kontrolę działalności administracji publicznej na zasadach i w zakresie określonym w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a. Rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 prawa o p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawami czy wskazanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach sprawy dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia z obowiązującym porządkiem prawnym. Tak wyznaczony zakres kontroli nakazuje Sądowi dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Ocena taka prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu Rz. naruszają prawo i z tego powodu muszą być usunięte z obrotu prawnego. Dla Sądu poza sporem pozostaje stwierdzenie, że decyzja Starosty Powiatu Rz. wydana została w stosunku do podmiotu /E. D./, który nie mógł być stroną postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji, gdyż w dniu złożenia wniosku przez tę osobę nie była ona właścicielem działki nr 800 poł. w K., ani też nie miała do niej żadnego tytułu prawnego. Stan taki skutkować musiał tym, że wniosek o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów nie mógł prowadzić do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia /odmowy/, a tylko prowadzić do umorzenia postępowania. Zatem wydanie merytorycznej decyzji w stosunku do E. D. stanowi naruszenie, które nie może być akceptowane. Innego rodzaju naruszenia dopatruje się Sąd w decyzji organu odwoławczego. Rozpatrzenie odwołania możliwe jest tylko w sytuacji, gdy taki środek prawny składa strona, która brała udział w postępowaniu przed organem I instancji i doręczono jej decyzję. Doręczenie decyzji jest warunkiem sine qua non odwołania, gdyż daje podstawę do ustalenia, czy złożony przez stronę środek spełnia ustawowe warunki. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd odwołanie złożyła A. Cz., właścicielka działki nr 800 położonej w K. /wnuczka/, która nie brała udziału w postępowaniu I-wszo instancyjnym i nie otrzymała decyzji. Zatem już te fakty nie dawały podstaw do przyjęcia, że odwołanie zostało skutecznie wniesione. Rozpoznanie odwołania w takich warunkach prowadzi do naruszenia podstawowego prawa strony w postępowaniu administracyjnym, czyli prawa do udziału w postępowaniu oraz prawa do rozpoznania sprawy przez dwie instancje. Przyjęcie sposobu orzekania zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji prowadzi do pozbawienia strony /odwołującej/ jednej instancji /przed Starostą/. To narusza art. 15 k.p.a. oraz prawo strony do udziału w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie tego prawa jest przesłanką do wznowienia postępowania, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o p.s.a. musi prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji obu instancji. O kosztach postępowania nie orzekano wobec braku wniosku strony skarżącej.