II SA/Rz 42/09

WyrokWSA w Rzeszowie2009-05-26

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Ryszard Bryk, Maria Serafin-Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać trzy odrębne decyzje nakazujące przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej współwłaścicielom tej samej nieruchomości, zamiast jednej decyzji rozstrzygającej sprawę wobec wszystkich współwłaścicieli?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydanie trzech odrębnych decyzji nakazujących przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej współwłaścicielom tej samej działki stanowi istotne naruszenie prawa procesowego. W jednej sprawie administracyjnej, dotyczącej tego samego stanu faktycznego i prawnego, powinien zostać wydany jeden akt rozstrzygający, obejmujący wszystkich współwłaścicieli. Ponadto, naruszono zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, pozbawiając pozostałych współwłaścicieli udziału w postępowaniu odwoławczym oraz nie dając stronom możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K.K. przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Organ I instancji wydał trzy odrębne decyzje w tej sprawie, skierowane do każdego ze współwłaścicieli działki nr 554. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie K.K., uchyliło decyzję w części dotyczącej terminu przyłączenia, a w pozostałej części utrzymało ją w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując obowiązek ponoszenia kosztów przyłączenia przez właściciela nieruchomości. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza. Ponadto, uchylił decyzje Burmistrza nakazujące T.K. i A.P. przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono koszty postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Maria Serafin-Kosowska Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza (...) z dnia (...), Nr (...); II. uchyla decyzje Burmistrza (...) z dnia (...), o numerach (...) nakazujące T.K. i A.P. przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz skarżącego K.K. koszty postępowania sądowego w kwocie (...) zł /słownie: (...) złotych/. II SA/Rz 42/09 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania K. K. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie nakazania K. K. przyłączenie nieruchomości położonej w S. przy ul. R. (działka ewid. nr 554), do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, przebiegającej przez działkę nr 574 w terminie do 30 listopada 2008r. - postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję w części określającej termin przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, w pozostałej części utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] września 2008r. Burmistrz [...] nakazał K. K. przyłączenie do kanalizacji sanitarnej nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka ewid. nr 554 w terminie do 30 listopada 2008r. Organ ustalił, że K. K. jest współwłaścicielem w.w. działki, która jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, dwukondygnacyjnym z podpiwniczeniem, murowanym, krytym blachą w zabudowie zwartej szeregowej, który nie jest podłączony do istniejącej od 2000r. kanalizacji sanitarnej. Powyższe ustalono na podstawie informacji udzielonej przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w S. Dlatego też nakazano wykonanie obowiązku w postaci podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. Odwołanie od tej decyzji wniósł K. K. zarzucając błędne ustalenia stanu faktycznego i okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy a także naruszenie podstawowych zasad współżycia społecznego. Wskazał, że organ zobowiązał do pokrycia kosztów budowy przyłącza kanalizacyjnego sieci tylko niektórych mieszkańców. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o jej zmianę poprzez zobowiązanie Gminy [...] do wykonania przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej oraz pokrycia kosztów przyłącza kanalizacyjnego. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Kolegium postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję w części określającej termin przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, w pozostałej części utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym, właściciel nieruchomości zobowiązany jest do utrzymania czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji, lub w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniając wymagania określone w przepisach odrębnych. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Natomiast z art. 5 ust. 7 cyt. ustawy wynika, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję nakazującą wykonanie tego obowiązku. Wykonywanie tej decyzji w myśl art. 5 ust. 9 cyt. ustawy podlega egzekucji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Kolegium podało, że w obrębie nieruchomości nr ewid. 554 położonej w S. jest sieć kanalizacyjna. Z pisma Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w S. z dnia 11.08.2008r. wynika, że nieruchomość ta nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej. Z wypisu z rejestru gruntów wskazanej działki wynika, że K. K. jest jej współwłaścicielem. Okoliczności tych odwołujący się nie kwestionował. Dlatego też zarzuty odwołania dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy organ II instancji uznał za niezasadne. Twierdzenie K. K., że obowiązek podłączenia nieruchomości do kanalizacji spoczywa na gminie jest błędne w świetle art. 5 ust. 1 cyt. ustawy. Odwołujący stwierdził, że ponoszenie przez niego kosztów przyłączenia do kanalizacji jest naruszeniem podstawowych zasad współżycia społecznego. Zdaniem organu okoliczności takie nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja nie porusza kwestii ciężaru finansowego przyłączenia do kanalizacji. Nakazuje jedynie realizację obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. W dalszej części odwołania wskazano, że pomimo wyrażenia zgody na przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej wykonanie tego obowiązku zostało uzależnione przez Gminę w drodze uchwały od wniesienia opłaty. Skoro obowiązek pokrycia kosztów wykonania przyłącza został nałożony na podstawie uchwały Rady Miejskiej to kwestionowanie zgodności z prawem takiego działania może mieć miejsce poprzez zaskarżenie takiej uchwały w trybie przewidzianym odrębnymi przepisami, a nie w drodze zaskarżenia decyzji która o kosztach przyłączenia do kanalizacji w ogóle nie traktuje. Kolegium podkreśliło, że poza zakresem postępowania odwoławczego są kwestie związane z przebiegiem realizacji budowy kanalizacji na terenie S., a także ewentualne nakładanie na mieszkańców gminy ciężarów finansowych z tym związanych. Organ odwoławczy stwierdził w zaskarżonej decyzji uchybienie polegające na określeniu przez organ terminu podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, które nie znajduje podstawy w przepisach prawa materialnego. Żaden z przepisów nie przewiduje możliwości zamieszczenia w decyzji terminu wykonania takiego obowiązku. Decyzja organu I instancji w zakresie w jakim określa termin wykonania przez odwołującego się obowiązku podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej (w terminie do 30 listopada 2008r.) została wydana bez podstawy prawnej. Natomiast wydanie decyzji bez podstawy prawnej w całości lub w części na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa skutkuje stwierdzeniem jej nieważności w takim zakresie jakim decyzja dotknięta jest wadą nieważności, a w postępowaniu odwoławczym skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji w omawianej części. Skargę na tą decyzję wniósł K. K. domagając się jej uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz nakazania organowi wykonania niezbędnych czynności na rzecz skarżącego na koszt i ryzyko gminy, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego: Art. 5 ust. 7 w zw. z ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez uznanie, że wykonanie przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej powinien zapewnić właściciel nieruchomości, Art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez uznanie, że realizacja budowy przyłącza do sieci winien zapewnić na własny koszt właściciel nieruchomości, Art. 7 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że wykonanie powyższego obowiązku winno spoczywać na właścicielu nieruchomości pomimo, iż jest jednym z zadań gminy polegającym na zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty w szczególności obejmując sprawy kanalizacji oraz utrzymania czystości i porządku w gminach. Naruszenie przepisów prawa procesowego a to "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - p.p.s.a. przez to, Sąd nie dostrzegł błędów popełnionych w zakresie ustalenia stanu faktycznego poprzez organy w postępowaniu administracyjnym i nie uchylił zaskarżonego aktu." W motywach skargi podał, że od 1982r. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości i dom w chwili nabycia posiadał wszystkie przyłącza (wodę, gaz, prąd, kanalizację). Instalacje te zostały zatwierdzone przez odpowiednie władze i są użytkowane do dnia dzisiejszego. Rachunki opłaca regularnie , a każdy rachunek za wodę zawierał do 2001 r. dodatkową pozycję opłaty za kanalizację. Od początku 2001 r. gmina prowadziła prace modernizacyjnie i polegające na budowie sieci kanalizacyjnej. W pismach kierowanych do mieszkańców gmina uzależniała wykonanie przyłącza od wniesienia opłaty rat partycypacyjnych, ale nie powoływała w nich jakiejkolwiek podstawy prawnej. Skarżący nie wyrażał zgodny na uczestniczenie w kosztach budowy i modernizacji kanalizacji gmina uzależniając wykonanie przyłącza nieruchomości do sieci od wnoszenia na jej rzecz stosownej opłaty uniemożliwiła skarżącemu uzyskanie przepięcia istniejącego dotychczas przyłącza sieci kanalizacji. Jego nieruchomość była podłączona do istniejącej sieci kanalizacji, posiadała już całą wewnętrzną instalację kanalizacyjną zachodziła jedynie konieczność przepięcia jej do nowej sieci. Podkreślił, że gmina faworyzując tylko niektórych spośród swoich mieszkańców wykonała przyłączenia oraz przepięcia do sieci bez jakichkolwiek opłat z tego tytułu. Podał, że mieszkańcy Osiedla [...] w S. zostali podłączeni do sieci kanalizacyjnej bez konieczności uiszczania opłat. Zostali oni potraktowani lepiej i korzystniej niż pozostali mieszkańcy. W wyroku NSA z 2006r. sygn. akt II OSK 730/2006 stwierdzono, że "gmina nie może nakładać na mieszkańców obowiązkowych opłat za przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej". Podobnie w wyroku z dnia 13.12. 2000 r. sygn. akt II OSK 2320/00 "nie ma przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia - drogą regulacji prawnych powszechnie obowiązujących - opłat za podłączenie do istniejącej gminnej sieci wodno-kanalizacyjnej". W ocenie skarżącego organ odwoławczy zupełnie nie rozpoznał istoty sprawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, które w szczególności obejmują sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energie elektryczną i cieplną oraz gaz". Skarżący wskazał, że z przepisu tego wynika iż sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę należą do zadań własnych gminy i przepis ten nie może być podstawą do wprowadzania opłat za podłączenie do sieci podmiotów chcących z niej korzystać. Art. 99 ust. 1 ustawy Prawo wodne w brzmieniu z dnia, w którym kierowano pisma do mieszkańców gminy stanowił, że urządzenie zaopatrzenia w wodę i urządzenia kanalizacyjne miast oraz państwowych jednostek organizacyjnych gospodarki rolnej wykonywane są na koszt Państwa. Urządzenia zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorcze urządzenia kanalizacyjne wsi wykonywane są na koszt Państwa za zwrotem części kosztów przez zainteresowanych właścicieli nieruchomości. Wykonywanie urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę wsi obejmuje również doprowadzenie sieci wodociągowej na terenie nieruchomości i założenie jednego punktu poboru wody. Rozwiązania te stosuje się odpowiednio w razie podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej kanalizacyjnej dokonanego przed upływem 10 lat ich oddania do eksploatacji. W ocenie skarżącego zestawienie tych przepisów jednoznacznie wskazuje na to, że ustawodawca nie dopuszcza pobierania żadnych opłat od właścicieli i posiadaczy nieruchomości położonych na terenie miast za podłączenie ich do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Wskazał, że budowa kanalizacji przez gminę w 2001 r. spowodowała, że obecnie właściciele działek, którzy nie uiścili opłaty za przyłącz w 2001 r. teraz muszą na skutek wejścia w życie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przyłączać się do sieci co wiąże się ze znacznymi kosztami. Organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy co przełożyło się na złą kwalifikację prawną i ocenę stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Z powołanej funkcji sądu i dodatkowo z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., równocześnie wynika reguła, że Sąd I instancji orzeka na tle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zakres sądowej kontroli m. innymi decyzji administracyjnej określają art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Pierwszy stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to zaś znaczy, że po stronie sądu istnieje obowiązek uwzględnienia istotnych naruszeń prawa, których nie podniesiono w skardze. Drugi przepis pozwala sądowi kontrolować akty administracyjne wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stan faktyczny sprawy wynikający z akt administracyjnych i sądowych /art. 133 § 1 p.p.s.a./ przedstawia się następująco: Burmistrz [...]., zawiadomieniem z dnia 14.08.2008 r. w sprawie oznaczonej numerem [...] powiadomił T. K., K. K. i A. P., iż w dniu 14.08.2008 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyłączenia działki nr ewid. 554, położonej w S. do istniejącej miejskiej kanalizacji sanitarnej. Wskazane zawiadomienie w/w stronom doręczono w dniu 20.08.2008 r. /k. 4-6 akt adm. I instancji/. Działka nr 554, zabudowana jednym budynkiem mieszkalnym stanowi współwłasność w częściach ułamkowych T. K. i K. K. /małżonkowie/ oraz ich córki A. P. /wypis z rejestru gruntów k. 3 akt adm. I instancji oraz wyjaśnienia K. K., złożone na rozprawie sądowej/. Do 2000 r. w centrum S. funkcjonowała kanalizacja ogólnospławna, do której właściciele nieruchomości mogli odprowadzać ścieki komunalne na warunkach uzgodnionych w umowie zawartej z Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. W 2000 r. Gmina [...]. wykonała w centrum S. nową kanalizację sanitarną, która przebiega wzdłuż ulicy P., zaś poprzednia ogólnospławna przejęła funkcję wyłącznie kanalizacji deszczowej, a właściciele nieruchomości otrzymali wypowiedzenia dotychczasowych umów. Działka nr 554 jest położona w centrum S., a na jej terenie znajdują się studzienki kanalizacyjne i do jednej z nich współwłaściciele tej działki mogą się podłączyć. Z pism Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w S. z dnia 11.08.2008 r., Nr [...] i [...] wynika, że współwłaściciele działki nr 554 nie posiadają podpisanych umów na odbiór ścieków sanitarnych, bo wymieniona działka nie jest podłączona do wybudowanej w 2000 r. kanalizacji sanitarnej /k. 1 i 2 akt adm. I instancji/. Działka nr 554 nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków /wyjaśnienia K. K. złożone na rozprawie sądowej/. Burmistrz [...]. w dniu 9.09.2008 r. w tej samej sprawie o numerze [...], wydał trzy odrębne decyzje o takiej samej treści i takiej samej podstawie prawnej, w których każdego współwłaściciela działki nr 554 zobowiązał z osobna do jej przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, przebiegającej przez działkę nr ewid. 574, w terminie do 30.11.2008 r. Odwołanie i skarga zostały wniesione tylko od jednej decyzji, skierowanej do K. K. T. K. i A. P. nie wnosili odwołań i skargi na decyzje do nich skierowane /m. innymi zapisek urzędowy z dnia 26.05.2009 r., w aktach sądowych/. W postępowaniu odwoławczym T. K. i A. P. nie brały udziału. Sąd kontrolując zaskarżony akt administracyjny, w pierwszej kolejności sprawdza czy jest zgodny z przepisami prawa procesowego. Zdaniem Sądu in meriti, zaskarżona decyzja i decyzje wydane przez organ I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Oceniając poruszoną kwestię należy na wstępie nawiązać do art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego /dalej: k.p.a./. Przepis ten stanowi, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Interpretacja tego przepisu w nauce prawa administracyjnego nie jest jednolita. Barbara Adamiak i Janusz Borkowski uważają, że powołany przepis dotyczy współuczestnictwa formalnego i daje podstawę do rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu, jeżeli sprawy te łączy identyczny stan faktyczny i prawny oraz właściwość tego samego organu administracji publicznej. W takim postępowaniu wydaje się jednak tyle decyzji, ile spraw się połączyło w jednym postępowaniu /Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 319-321/. Odmienne stanowisko opiera się na założeniu, że komentowany przepis dotyczy współuczestnictwa materialnego i jeżeli takie zachodzi, to wówczas organ administracji publicznej wydaje jedną decyzję rozstrzygającą o prawach lub obowiązkach stron, których interesy są rozbieżne, ale istnieje ten sam stan faktyczny i prawny – łączność wewnętrzna. /por. Zbigniew Janowicz – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. Naukowe PWN, W-wa Poznań 1995 r., str. 171-172, Jan Zimmermann – Polska jurysdykcja administracyjna, W-wa 1996 r., str. 76, Wojciech Chróścielewski – Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2002 r., str. 102-103/. Według trzeciego poglądu, przepis ten nie wprowadza do postępowania administracyjnego współuczestnictwa formalnego, czy też materialnego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, lecz normuje samodzielną instytucję wszczęcia jednego postępowania w dwu lub więcej sprawach /por. M. Jaśkowska, A. Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Kraków 2000, str. 391-392/. Przestawione kontrowersje dotyczące art. 62 k.p.a., nie miały jednak w przedmiotowej sprawie administracyjnej istotnego znaczenia, bowiem Burmistrz [...]., nie prowadził kilku odrębnych spraw administracyjnych, lecz w jednej sprawie oznaczonej numerem [...], przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, wydał w stosunku do stron postępowania, będących współwłaścicielami tej samej działki /nr 554/ trzy odrębne decyzje, co zdaniem Sądu stanowi istotne uchybienie procesowe, bo w jednej sprawie administracyjnej może być wydana tylko jedna decyzja, lub inaczej obowiązek współwłaścicieli powinien być określony w formie solidarnej. Złożenie odwołania przez jednego współwłaściciela wywołuje skutki w stosunku do pozostałych współwłaścicieli i tym samym powoduje, że decyzja organu I instancji jest decyzją nieostateczną również dla pozostałych współwłaścicieli. Wydane w takiej sytuacji decyzje odrębne również nie mają charakteru ostatecznego i do czasu rozpatrzenia odwołania wniesionego przez jednego współwłaściciela także z tej racji nie podlegają wykonaniu /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.05.1983 r., II SA 232/83, Gospodarka, Administracja Państwowa Nr 2/1987, str. 46/. Do wydania przez organ I instancji kilku decyzji, nie upoważniał również art. 5 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008, ze zm./, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy przez właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, zatem ich sytuacja prawna jest jednakowa i powinna być rozstrzygnięta jedną decyzją. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie K. K. na poruszoną kwestię nie zwrócił uwagi i tym samym popełnił takie same uchybienie, co organ I instancji. Rekapitulując ten wątek należy stwierdzić, iż organy obu instancji naruszyły art. 104 § 2 i art. 61 § 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Poza tym organ odwoławczy naruszył zasadę czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. przez pozbawienie pozostałych współwłaścicieli, tj. T. K. i A. P. udziału w postępowaniu odwoławczym. Organ ten przeoczył, iż organ I instancji prowadził jedną sprawę, której stronami byli wszyscy współwłaściciele działki nr 554, a nie wyłącznie K. K. Powołaną zasadę naruszył też organ I instancji, bowiem po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania od razu wydał decyzję, skutkiem czego strony postępowania nie miały możliwości wypowiedzenia się w sprawie i zgłoszenia wniosków i żądań, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane naruszenia prawa, Sąd uwzględnił z urzędu /art. 134 § 1 p.p.s.a./. Z powodu tych naruszeń i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1litera b) i c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I i II wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego na rzecz skarżącego K. K., Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie kosztów sądowych jest zawarty w skardze. Zasądzona kwota 200 zł dotyczy kosztów związanych z uiszczeniem wpisu od skargi. Zarzuty podniesione w skardze zmierzają do wykazania, że koszty związane z przyłączeniem nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, wybudowanej w 2001 roku powinna ponieść Gmina, a nie właściciele nieruchomości. Jest to zdaniem Sądu zarzut bezprzedmiotowy, bowiem poruszona kwestia nie była przedmiotem rozstrzygnięcia przez orzekające organy i nie znajduje potwierdzenia w podstawie materialnej decyzji, tj. w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepis ten stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: "przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych". Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe tylko wtedy, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Na rozprawie sądowej skarżący K. K. wyjaśnił, że działka nr 554, nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W przytoczonym przepisie, nie ma żadnej wzmianki dotyczącej kosztów związanych z podłączeniem nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Powołany w skardze art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz. U. z 2006 r., Nr 126, poz. 858, ze zm./, nie stanowił podstawy prawnej decyzji. Niezależnie od tego, treść tego przepisu jest następująca: "Realizacja budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci". Powołany w skardze zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c – p.p.s.a. jest również bezprzedmiotowy, gdyż organy prowadzą postępowanie administracyjne według przepisów k.p.a., a nie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a. Art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm./ jest przepisem ustrojowym, reguluje w sposób przykładowy /niewyczerpujący/ zadania własne gminy, zaś szczególne unormowania zawarte są w ustawach szczególnych m. innymi w powołanej już ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przywołany w skardze art. 99 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo wodne /Dz. U. Nr 38, poz. 230, ze zm./, nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Na marginesie należy nadmienić, iż wymieniona ustawa z dniem 1.01.2002 r. utraciła moc prawną na podstawie art. 219 ustawy z dnia 18.07.2001 r. prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1229/. Reasumując należy zatem stwierdzić, iż rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy administracyjnej może jedynie opierać się na przepisach ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić n/w wskazówki: - przed wydaniem decyzji organ pouczy strony o treści art. 10 § 1 k.p.a., po czym oceni zebrany materiał dowodowy i wyda jedną decyzję rozstrzygającą sprawę wobec wszystkich współwłaścicieli działki nr 554, - w przypadku wniesienia odwołania, organ II instancji zapewni udział w postępowaniu wszystkim współwłaścicielom i doręczy każdemu decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło