II SA/Rz 424/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-07-23

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nieposiadającej dochodów ani majątku, utrzymującej się z pomocy znajomych i pobierającej niskie stypendium, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, której sytuacja materialno-bytowa jest bardzo zła, nie posiada majątku ani znaczących dochodów, a jedynie niskie stypendium, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione, gdyż brak możliwości poniesienia tych kosztów nie może uszczuplić koniecznego utrzymania wnioskodawczyni i jej rodziny, a odmowa mogłaby pozbawić ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonej czynności.
Stan faktyczny
Z. K. wniosła skargę dotyczącą pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej i została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. Powołując się na trudną sytuację materialną, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na bezrobocie, brak dochodów i majątku, a także otrzymywanie pomocy rzeczowej od znajomych. Z zaświadczenia PUP wynika, że pobiera niskie stypendium z tytułu studiów podyplomowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi dotyczącej pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Z. K. wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł. od wniesionej przez siebie skargi, w terminie do jego opłacenia powołując się na trudną sytuację materialną zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych dochodów ani majątku. Nie otrzymuje też żadnego wsparcia z pomocy społecznej, mimo że spełnia wymagane warunki. Wg złożonego do akt sądowych dodatkowego oświadczenia, skarżąca utrzymuje się m.in. dzięki otrzymywanej od znajomych pomocy żywnościowej, zakupie przez nich środków higieny i obuwia, a także sfinansowaniu niektórych opłat (np. za przesyłki). Dom w którym zamieszkuje jest własnością Skarbu Państwa – Nadleśnictwa [...]. Skarżąca nie posiada w nim energii elektrycznej, która została odłączona z uwagi na nieopłacanie rachunków. Zmuszona jest donosić do niego wodę, a w zimie ogrzewa go zebranym w lesie drzewem i starymi zniszczonymi rzeczami. Wg zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w T. z dnia 9 czerwca 2010 r. wnioskodawczyni od 6 marca 2010 r. pobiera stypendium z tytułu sfinansowania studiów podyplomowych; wg udzielonych przez nią danych jest to uzależnione od liczby zajęć w miesiącu i wynosi ok. 120 – 140 zł. Mając na uwadze wymienione informacje stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając złożony wniosek w oparciu o powyższe kryterium uznano go za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych przez skarżącą okolicznościach. Jej sytuację materialno – bytową oraz możliwości płatnicze należy ocenić jako bardzo złe, co wynika z braku posiadania jakiegokolwiek wartościowego majątku, a od dłuższego czasu także dochodów (wg przedłożonego zaświadczenia Z. K. jest praktycznie bezrobotna od 2002 r.). Utrzymuje się wyłącznie z pomocy otrzymywanej od znajomych, przede wszystkim rzeczowej, w niewielkim stopniu zaś finansowej. Warunki w jakich zamieszkuje nie odpowiadają żadnym obecnie przyjętym standardom. Stypendium jakie uzyskuje z Urzędu Pracy bez wątpienia nie jest w stanie zaspokoić nawet części jej najważniejszych wydatków. Sytuacja ta uniemożliwia skarżącej wywiązanie się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż sama wysokość wpisu od skargi jest wyższa od pobieranego przez nią stypendium. Niezależnie więc od dopuszczalności i zasadności wniesionej przez nią skargi, uzasadnia to przyznanie jej zwolnienia od całości potencjalnie związanych ze sprawą kosztów sądowych. Odmienne uznanie pozbawiłoby ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonej czynności SKO. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło