II SA/Rz 424/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-08-21

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do samodzielnego ustalania kategorii obiektu budowlanego (budynek czy budowla) w sytuacji, gdy istniejące dokumenty źródłowe (decyzje administracyjne, dokumentacja geodezyjna) wskazują na jego kwalifikację jako budynku, a opinia rzeczoznawcy budowlanego sugeruje odmienną kwalifikację?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma charakter techniczno-deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone przez inne organy w odrębnych postępowaniach. Nie jest uprawniony do samodzielnego kwestionowania ani merytorycznej oceny decyzji administracyjnych (np. pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie) czy dokumentacji geodezyjnej stanowiących podstawę wpisu. Aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w drodze decyzji administracyjnej tylko w pozostałych przypadkach, gdy nie ma podstaw do czynności materialno-technicznej, a błędy w danych muszą być ewidentne i nie wymagać postępowania wyjaśniającego. W sytuacji, gdy dokumentacja źródłowa i decyzje administracyjne kwalifikują obiekt jako budynek, a opinia rzeczoznawcy budowlanego jest jedynie dowodem w sprawie, organ ewidencyjny nie może samodzielnie zmienić tej kwalifikacji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zmiany kwalifikacji obiektu budowlanego w operacie ewidencji gruntów i budynków z budynku na budowlę, argumentując, że jest to obiekt tymczasowy, bez fundamentów i trwale niezwiązany z gruntem. Organy administracji, opierając się na dokumentacji geodezyjnej (inwentaryzacja powykonawcza) oraz decyzjach o pozwoleniu na budowę i użytkowanie, utrzymywały, że obiekt jest budynkiem. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. S. i B. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2024 r. nr GK-II.7221.217.2023 w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków – skargę oddala – II SA/Rz 424/24 UZASADNIENIE Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK w Rzeszowie") z 7 lutego 2024 r. nr GK-II.7221.217.2023 wydana w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. - zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm. - dalej: "Pgik"). Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Jan Szelest (dalej: "skarżący") zwrócił się do Starosty [...] o "sprostowanie" i zakwalifikowanie obiektu budowlanego przy ulicy [...] jako budowli. Wyjaśnił, że obiekt został pobudowany jako tymczasowy o lekkiej konstrukcji bez fundamentów co kwalifikuje go jako budowlę. Dołączył opinię techniczną rzeczoznawcy budowlanego z 15 maja 2023 r. opracowaną przez inż. J.C. Po przeprowadzeniu postępowania Starosta [...] decyzją z 20 października 2023 r. nr GK-II.6621.5.72.2023 odmówił aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], polegającej na wykreśleniu z ewidencji budynku przy ulicy [...], o numerze ewidencyjnym [...], posadowionego na działce nr [...] i ujawnieniu w/w budynku jako innego obiektu w bazie [...]. Organ stwierdził, że aktualne dane dotyczące przedmiotowego budynku są zgodne z dokumentami źródłowymi. Przedmiotowy budynek w ewidencji gruntów i budynków nie był przez kilkadziesiąt lat wątpliwy dla poprzedniego właściciela, ani samego wnioskodawcy. Brak zatem podstaw do dokonania zmian w operacie ewidencyjnym, a żądanie właściciela nie znajduje uzasadnienia. Odwołanie od tej decyzji złożył J.S. wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt budowlany został posadowiony na podstawie decyzji z 14 maja 1996 r. i zgodnie z warunkami i projektem jako obiekt tymczasowy bez fundamentów. W dokumentach obiekt ten nazwany został budynkiem, mimo że nie spełniał takich warunków. Powinien być zakwalifikowany jako inna budowla. W pierwszym operacie geodezyjnym, sporządzonym przez A.M. został zakwalifikowany jako "inna budowla". Odwołujący wyjaśnił, że obiekt nie posiada fundamentów, nie jest trwale połączony z gruntem. Nie można go nazwać budynkiem w świetle przepisów prawa budowlanego. Wskazaną na wstępie decyzją z 7 lutego 2024 r. PWINGiK w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wyjaśnił, że objęty wnioskiem obiekt znajdujący się pod adresem S., ul. [...] jest wykazany w ewidencji gruntów i budynków budynek handlowo-usługowy o identyfikatorze nr [...], na działce nr [...], stanowiącej własność J.S. oraz B.S. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza przedmiotowego budynku została wykonana 29 stycznia 1999 r. a wynik powyższej pracy został przedstawiony w operacie pomiarowym przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] lutego 1999 r. pod nr [...], aktualny nr [...]. Następnie w 2002 r., w trakcie prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków założono ewidencję budynków, a dla przedmiotowego budynku sporządzono kartę ewidencyjną. Sporządzony operat nr [...] przyjęto do zasobu geodezyjnego i kartograficznego 29 listopada 2002 r., a Starosta [...] decyzją z 15 stycznia 2004 r. nr GN.III.74300-5-14/2004 zatwierdził projekt operatu opisowo-kartograficznego założenia ewidencji budynków miasta S. obręb P. oraz uzupełnił nowy zmodernizowany operat ewidencji gruntów o założoną ewidencję budynków. Wskazując na zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym decyzje dotyczące spornego obiektu i sporządzone opinie PWINGiK w Rzeszowie stwierdził, że w jego ocenie przedmiotowy budynek jest to obiekt trwale związany z gruntem, albowiem jest posadowiony w taki sposób, by być odpornym na działanie warunków atmosferycznych, w tym podmuchów wiatru, w sposób zapewniający stabilność. Obiekt ten posiada również fundament rozumiany jako element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli i za pomocą którego jest umocowany w gruncie. Element nośny rama stalowa z dwuteownika skręcana śrubami przed przemieszczeniem, ustawiona na placu betonowym konstrukcja mocująco-stabilizująca, podłoże ze starych płyt betonowych na piasku, trwałe mocowanie do podłoża, wymóg BHP i stabilizacji – są to cechy charakteryzujące przedmiotowy budynek wykazane w dołączonej opinii technicznej, które zapewniają trwałość konstrukcji, uniemożliwiające jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody, pełni więc funkcję fundamentu trwale wiążąc go z gruntem. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że operat pomiarowy sporządzony przez A.M. został przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] lutego 1999 r. pod nr [...] (aktualny nr [...]) i dotyczy inwentaryzacji powykonawczej budynku na działce nr [...] przy ul. [...]. W operacie tym, geodeta umieścił wpis "na podstawie porównania projektu z wynikami inwentaryzacji powykonawczej stwierdza się, że budynek wykonano zgodnie z projektem." Inwentaryzowany budynek został oznaczony jako symbolem "i". Organ wyjaśnił także, że zgodnie z instrukcją techniczną "KI - mapa zasadnicza" opis skrótowy "i" stosowało się do "budynku innego", co zostało również wyjaśnione przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym niezasadny jest zarzut skarżącego, że na szkicu z inwentaryzacji powykonawczej geodeta oznaczył "inną budowlę", a nie budynek. W ocenie organu odwoławczego Starosta w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie, zebrany materiał dowodowy poddał prawidłowej analizie. Ewidencja gruntów i budynków pełni jedynie funkcje rejestrujące stan prawny ustalony w innym trybie i przez inne ograny. Wnioskodawca nie poparł swojego żądania stosowną dokumentacją wskazującą, że zawarte w operacie dane są nieaktualne. Organ stwierdził także, że dołączona do wniosku opinia techniczna, mimo że stanowi dowód w sprawie i sporządzona została przez rzeczoznawcę budowlanego, który przedstawił odmienne stanowisko dotyczące przedmiotowego obiektu w stosunku do treści decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie budynku, nie zawiera jednak bezsprzecznych danych świadczących o istnieniu błędu w operacie ewidencyjnym w przedmiotowym zakresie. Organ wyjaśnił też, że przez błędne dane w operacie ewidencyjnym rozumie się dane sprzeczne z dokumentacją stanowiącą podstawę wpisu, a błąd ma charakter oczywisty i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Dokumentacją źródłową odnośnie wykazania przedmiotowego budynku w ewidencji jest dokumentacja geodezyjna z inwentaryzacji powykonawczej budynku, a także decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej o pozwoleniu na budowę oraz o pozwoleniu na użytkowanie budynku magazynowego. Argumenty podnoszone przez odwołującego, że w ww. pozwoleniu na budowę obiekt budowlany został mylnie nazwany budynkiem, nie mogą zostać uwzględnione przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, bowiem decyzje wydane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej są wiążące dla organu prowadzącego ewidencję i nie mogą być przez ten organ poddawane merytorycznej ocenie ani kwestionowane. Odnośnie argumentu, że obiekt został posadowiony jako tymczasowy, organ powołując się na definicję zawartą w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm. – "P.b.") wyjaśnił, że mimo że w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest mowa o budynkach tymczasowych, to jednak z późniejszych decyzjach o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku nie wynika, aby obiekt ten był przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki, albo spełniał inne kryteria wymienione w ww. przepisie. PWINGiK stwierdził także brak podstaw do przeniesienia danych dotyczących przedmiotowego budynku z bazy ewidencji gruntów i budynków do bazy [...]. J.S. zaskarżył tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U z 2021 r. poz. 1390 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 2 P.b poprzez jego błędne zastosowanie i wadliwie uznanie, że w ustalonym stanie faktycznym objęty wnioskiem obiekt budowlany położony w S. przy ul. [...] jest budynkiem z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem, podczas gdy nie spełnia on kumulatywnych przesłanek do uznania go budynkiem; 2. art. 3 pkt 5 P.b. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że obiekt budowlany położony przy ul. [...] nie ma charakteru tymczasowego; 3. art. 22 ust 3 Pgik polegające na odmowie dokonania zmian w operacie ewidencyjnym w sytuacji, gdy skarżący udokumentował rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów; 4. art. 24 ust. 2b Pgik polegającym na nieprawidłowym zastosowaniu i uznaniu, że nie zachodzi sytuacja uzasadniająca aktualizację danych objętych ewidencją gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na ujawnione uchybienia; 5. §3 ust. 1 w zw. z §8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie baz danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1385) poprzez nieuzasadnioną odmowę ujawnienia obiektu budowlanego przy ul. [...] jako innego obiektu w bazie [...]. Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na rozpoznanie i wydane rozstrzygnięcie oraz pominięcie słusznego interesu obywatela a w szczególności: - pominięcie przez organ, że decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia 14 maja 1996 r., nr TGA-III-7335/104/96 ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie tymczasowych budynków; - pominięcie przez organ, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z 5 września 1998 r. nr 1/248/98, która zatwierdziła projekt budowlany i wydała pozwolenie na budowę oraz decyzja Starosty [...] z dnia 14 kwietnia 1999 r. nr AB-A-7357-15/99 pozwalająca na użytkowanie obiektu budowlanego musiały być zgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy w których to ustalono warunki dla budowy tymczasowych budynków; - nieuwzględnieniu przez organ I instancji, że dla przedmiotowego obiektu budowlanego wydano postanowienie Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w [...] z dnia 26 września 1996 r. nr DODP-6b-4360/68.1/96 w której wyrażono zgodę na lokalizację obiektu handlowo-usługowego o konstrukcji tymczasowej; - pominięciu przez organ, że przedmiotowy obiekt został pobudowany na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego jako obiekt tymczasowy bez fundamentów o lekkiej szkieletowej i drewnianej konstrukcji obejmujący okres użytkowania do czasu przeprowadzenia modernizacji drogi krajowej nr [...] lub jej budowy; - pominięciu przez organ, że podczas wizytacji Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S. w dniu 14 września 2023 r. wraz z przedstawicielem Starostwa Powiatowego w S. Wydziału Katastru i Geodezji odsłonięto boki obiektu przez demontaż kostki brukowej i podczas której stwierdzono, że obiekt nie posiada fundamentów i trwałego związania z gruntem; - nieprawidłowej ocenie opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego, która w sposób niebudzący wątpliwości wykazała, że obiekt budowlany położony przy ul. [...] należy zakwalifikować jako budowlę a nie budynek; - pominięciu przez organ, że pod budowlą przebiega przewód ogólny sieci wodociągowej co uniemożliwia lokalizowanie na sieciach trwałych budynku; - pominięciu przez organ że R.B. nabył w oparciu o FV [...] obiekt budowlany (budynek magazynowy tymczasowy wolnostojący bez fundamentów z wyposażeniem mieszczącego się w S. przy ul. [...] - zalegająca w aktach). W ocenie skarżącego przedmiotowy obiekt budowlany nie spełnia wymogów stawianym budynkom. Po pierwsze z uwagi na brak fundamentów a po drugie z uwagi na brak trwałego związania z gruntem. Potwierdza to m.in. opinia techniczna z [...] maja 2023 r. Z charakterystyki ogólnej wynika, że posadowienie obiektu znajduje się na podłożu ze starych płyt betonowych na piasku, bez samodzielnych fundamentów. Elementem nośnym jest rama stalowa z dwuteownika skręcona śrubami. Jak wynika zarówno z opinii technicznej jak i przeprowadzonej 14 września 2023 r. wizytacji obiekt jest ustawiony na ramach stalowych na betonowym podłożu uniemożliwiającym jej przesuwanie oraz do utrzymania stabilności. Stanowi tymczasowy obiekt magazynowy bez określenie czasu likwidacji, trwale niezwiązany z gruntem i ustanowiony na działce gruntowej innego właściciela. W odpowiedzi na skargę PWINGiK w Rzeszowie zwrócił się o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja ww wad i uchybień nie zawiera, a zatem skarga podlega oddaleniu. Ewidencja gruntów i budynków, której dotyczy prowadzone przez organy postępowanie, to zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm. - dalej: "Pgik") - system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W odniesieniu do budynków, ewidencja obejmuje dane dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2 Pgik). Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 219). Przepisy ewidencyjne nie zawierają definicji budynku, odsyłając w tym zakresie do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne. § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi, że budynkiem jest obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Ta regulacja ma istotne znaczenie, bowiem skarżący kwestionują zapisy ewidencji, domagając się zmiany w zakresie wpisu jako budynek obiektu, który w ich ocenie jest obiektem tymczasowym, bez fundamentów, a zatem jest budowlą. Będący przedmiotem kontrowersji obiekt zlokalizowany na działce nr ewid. [...] został wykazany w utworzonej w 2002 r. ewidencji budynków, przy czym niesporne są ustalenia organów co do daty i okoliczności jego powstania oraz funkcji jaką pełni. Jest to obiekt wybudowany na podstawie pozwolenia z dnia 5 września 1998 r. na budowę budynku magazynowego o wym. 10m x 30m, użytkowanego na podstawie pozwolenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. – decyzja Starosty Powiatowego w S. Do chwili obecnej obiekt jest użytkowany i ma przeznaczenie handlowo-usługowe. Słusznie wskazują organy, że skarżący J.S. we wniosku z dnia 16 maja 2023 r. domagał się "sprostowania i zakwalifikowania" ww obiektu, a zatem jego żądanie jest de facto wnioskiem o aktualizację danych ewidencyjnych. Prawidłowo też organy powołują się na art. 24 ust. 2b P.g.ik., zgodnie z którym aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b, 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy Taki status quo ewidencji gruntów i budynków istnieje od wielu lat, pomimo zmieniających się wielokrotnie przepisów wykonawczych do ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego – z dnia 27.10.1998 r., II SA 1094/98, z dnia 18.03.1999 r., II SA 1728/98, z dnia 19.04.2001 r., II SA 862/00). Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Jest też możliwa korekta danych zawartych w dokumentach ewidencyjnych, ale tylko wówczas, jeśli błędy mają charakter ewidentny. Niezgodność danych ujawnionych w ewidencji musi być zatem oczywista i niewymagająca przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji powyższego nie można żądać, aby organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dla potrzeb tej ewidencji, samodzielnie w oparciu o inne dowody, prowadził postępowanie w celu ustalenia innej funkcji (kategorii) budynku niż wynika to z dokumentów ukonstytuowanych w ww. postępowaniach (trybach). Innymi słowy organ ewidencyjny nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnych ustaleń w tym zakresie, jako, że ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. W rozpoznawanej sprawie organy przeprowadziły postępowanie, analizując wnikliwie wszystkie przedłożone przez skarżących dokumenty oraz zgromadzone dane w zasobie ewidencyjnym. Wzięły też pod uwagę stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażone w piśmie z dnia 18 sierpnia 2023 r., w którym Inspektor po analizie przekazanych dokumentów potwierdził, że sporny obiekt jest budynkiem. Prawidłowo też organy ewidencyjne przyjęły, że sporny obiekt jest trwale związany z gruntem, albowiem jest posadowiony w sposób zapewniający stabilność i odporność na działanie warunków atmosferycznych, w tym podmuchów wiatru. Posiada również fundament rozumiany jako element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli i za pomocą którego jest umocowany w gruncie. Element nośny rama stalowa z dwuteownika skręcana śrubami przed przemieszczeniem, ustawiona na placu betonowym konstrukcja mocująco-stabilizująca, podłoże ze starych płyt betonowych na piasku, trwałe mocowanie do podłoża – są to elementy zapewniające trwałość konstrukcji, uniemożliwiające jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody, trwale wiążą obiekt z gruntem, przesądzając, że jest to budynek. Słusznie przy tym konkluduje organ II instancji, powołując się na orzecznictwo, że o trwałości związania obiektu z gruntem nie decyduje sposób i metoda związania czy technologia wykonania fundamentu. Trwałe związanie z gruntem to posadowienie obiektu budowlanego na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i przeciwdziałanie czynnikom zewnętrznym. Nie ma również znaczenia czy fundament jest wykonany pod powierzchnią całego obiektu oraz czy jest głęboko posadowiony. Nie ma także wątpliwości co do zapisów operatu z 1999 r. dotyczącego inwentaryzacji powykonawczej budynku, gdzie inwentaryzowany budynek został oznaczony symbolem "i". Zgodnie z instrukcją techniczną "KI - mapa zasadnicza" opis skrótowy "i" stosowało się do "budynku innego". W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organów, że dołączona do wniosku opinia techniczna, mimo że stanowi dowód w sprawie i sporządzona została przez rzeczoznawcę budowlanego, nie zawiera wystarczających danych świadczących o istnieniu błędu w operacie ewidencyjnym w przedmiotowym zakresie. Dokumentacją źródłową w zakresie wykazania przedmiotowego budynku w ewidencji jest dokumentacja geodezyjna z inwentaryzacji powykonawczej budynku, a także decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej o pozwoleniu na budowę oraz o pozwoleniu na użytkowanie budynku magazynowego, które są wiążące dla organu prowadzącego ewidencję i nie mogą być przez ten organ poddawane merytorycznej ocenie ani kwestionowane. Organy odniosły się także do argumentu, że obiekt został posadowiony jako tymczasowy. Powołując się na definicję zawartą w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego wyjaśniono, że mimo że w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest mowa o budynkach tymczasowych, to jednak z późniejszych decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku nie wynika, aby obiekt ten był przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki, albo spełniał inne kryteria wymienione w ww. przepisie. Z wszystkich tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są dotknięte naruszeniami wskazanymi w skardze, w tym także naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wydane decyzje nie naruszają też przepisów prawa materialnego – ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, jak również ustawy Prawo budowlane, której przepisy znalazły pośrednio zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło