II SA/Rz 428/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-06-23
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochody pochodzą wyłącznie z pomocy społecznej i której wydatki przekraczają uzyskiwane dochody, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinno zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochody strony pochodzą wyłącznie z pomocy społecznej, a jej wydatki przekraczają te dochody, a także gdy kwota wpisu sądowego przewyższa miesięczne dochody strony, należy uznać, że przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie zostały spełnione.Stan faktyczny
Skarżąca C. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych. Skarżąca wykazała, że jej dochody pochodzą wyłącznie z pomocy społecznej (zasiłek okresowy, celowy), a jej wydatki przekraczają te dochody. Kwota wpisu sądowego w wysokości 500 zł przewyższała jej miesięczne dochody.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
23.06.2010 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 23.06.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, C. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi C. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...].03.2010 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych, - postanawia – przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowienie adwokata.
Sygn. II SA/Rz 428/10
Uzasadnienie
Skarżąca C. H. w piśmie o dacie wpływu 17.06.2010 r., skierowanym do sprawy z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2010 r., nr [...], zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Sprawa o sygn. II SA/Rz 428/10, nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Skarżąca została wezwana do pokrycia wpisu sądowego w kwocie 500 zł., co wynika z treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek C. H. zasługuje na uwzględnienie w całości.
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy.
Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Oświadczenie skarżącej opisujące jej stan majątkowy oraz osobisty nie budzi wątpliwości. Pozwala to rozstrzygnąć wniosek o prawo pomocy bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 255 p.p.s.a.
Według rozpoznającego wniosek referendarza, Strona skarżąca wykazała w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie tej instytucji. Jej majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów mogą zaspokajać wyłącznie potrzeby o charakterze niezbędnym osoby fizycznej. Wobec ujawnionych wydatków, zdolność majątkowa wnioskującej o prawo pomocy pozwala Jej funkcjonować na poziomie zbliżonym do poziomu utrzymania określonego przez ustawodawcę jako konieczne. Ustalona kwota rzeczywistych dochodów strony, nie może zostać naruszona ciężarem kosztów postępowania przed WSA. Strona uzyskuje dochody pieniężne wyłącznie dzięki pomocy społecznej. Według treści zaświadczenia wydanego przez Ośrodek Pomocy Społecznej z J., C.H. otrzymuje zasiłek okresowy, zasiłek celowy oraz zasiłek celowy na zakup żywności. Przedstawione w sposób szczegółowy w uzasadnieniu wniosku PPF wydatki przekraczają uzyskiwane przez stronę dochody z pomocy społecznej. Strona żyje samotnie, przez co nie może liczyć na pomoc w utrzymaniu gospodarstwa domowego. Powierzchnia lokalu mieszkalnego zaspokaja minimalne potrzeby bytowe. Jest to lokal o pow. 14,5 m². Strona posiada co prawda nieruchomość rolną, jednak nie użytkuje jej z uwagi na zły stan zdrowia. Zły stan majątkowy strony poświadcza treść uzasadnienia załączonej do wniosku kopii decyzji administracyjnej w sprawie przyznania C. H. świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku okresowego. Wypada dodać, że kwota wpisu sądowego w wysokości 500 zł, przekracza przedstawioną we wniosku PPF wysokość miesięcznych dochodów wnioskodawczyni.
Reasumując, okoliczności życia i majątku strony odpowiadają wymogom przyznania prawa pomocy w zakresie pełnym, której przesłanki zawiera przytoczony wyżej art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, iż poziom życia strony odpowiada kryteriom stanu ubóstwa. Zdaniem rozpoznającego wniosek, ustalona w postępowaniu wyjaśniającym zdolność majątkowa C. H. nie pozwala wymagać od strony uiszczenia jakiejkolwiek części kosztów postępowania przed WSA. Wynagrodzenie adwokata z urzędu zostanie pokryte środkami budżetowymi sądu. Należy dodać, iż według art. 244 § 2 p.p.s.a., ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło