II SA/Rz 43/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi jego i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości działek postanawia umorzyć postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy. W. W. wezwany wraz z żoną J. W. do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 930 zł., wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF wniósł o przyznanie mu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (z analogicznym wnioskiem wystąpiła odrębnie jego żona). Ponieważ dane zawarte w tym wniosku – wg dokonanej wstępnie analizy – okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji materialno – bytowej skarżącego – w tym przede wszystkim nie wskazywały na warunkujące przyznanie dochodzonego prawa pomocy zagrożenie uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jego i pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym członków rodziny, pismem z dnia 22 lutego 2013 r. został on wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia w zakresie szczegółowo w nim określonym (mającym wpływ na ocenę jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych) oraz przedłożenia dokumentów źródłowych (m.in. wyciągów z rachunków bankowych swoich i domowników za wskazany w wezwaniu okres). Wezwanie to na wypadek jego niewykonania w wyznaczonym 7 dniowym terminie zawierało także rygor rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o informacje zawarte w aktach sprawy - formularzu PPF (takie samo wezwanie zostało wystosowane do J. W.). We wspólnie udzielonej na to wezwanie odpowiedzi W. W. i J. W. wskazali na brak możliwości spełnienia wymogu terminowego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, motywując to nieoczekiwaną i ważną sprawą rodzinną o priorytetowym dla nich znaczeniu. Oświadczyli, że w tym stanie rzeczy odstępują od dalszego wnioskowania o zwolnienie z części kwoty wpisu w przedmiotowej sprawie, uiszczając w całości ustaloną przez Sąd kwotę (na potwierdzenie tego załączyli wydruk polecenia przelewu na rachunek Sądu kwoty 930 zł. tytułem wpisu sądowego w sprawie II SA/Rz 43/12). Mając powyższe ma uwadze stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie tylko na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, co tym samym wyłącza możliwość orzekania w tym zakresie "z urzędu". Oświadczenie o cofnięciu wniosków o przyznanie prawa pomocy, gdyż za takie uznano pismo skarżących, wywiera skutek w postaci braku podstaw prawnych do ich merytorycznego rozpoznania, co prowadzi do umorzenia postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. Niejako na marginesie należy podkreślić, że W. W. mając pełną swobodę w dysponowaniu złożonym przez siebie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy decyduje także, czy i w jakim zakresie ustosunkować się do kierowanego do niego wezwania o udzielenie dodatkowych informacji i /lub dokumentów (żądanie ich złożenia ma oparcie w art. 255 P.p.s.a. i odnosi się do sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku PPF okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości). Rezygnując z ich udzielenia, niezależnie od wskazanych przez siebie przyczyn, musi się liczyć z określonymi tego konsekwencjami procesowymi, przy czym należy odróżnić zupełny brak odniesienia się do wezwania (skutkujący zgodnie z zawartym w nim pouczeniem rozpoznaniem wniosku wyłącznie w oparciu o dane z formularza PPF – w tym bardzo prawdopodobną w takiej sytuacji odmową przyznania prawa pomocy) od wyraźnego cofnięcia tego wniosku (uznanie skuteczności tej czynności powoduje bezprzedmiotowość wniosku z uwagi na brak podstaw prawnych do jego merytorycznego rozpoznania). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 258 § 3 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.