II SA/Rz 432/04

WyrokWSA w Rzeszowie2005-03-31

Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Anna Lechowska, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest właściwy do rozstrzygania sporów o własność i zmian granic nieruchomości, czy też takie sprawy powinny być kierowane do sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o własność i zmian granic nieruchomości, ponieważ ewidencja gruntów ma charakter informacyjny i nie rozstrzyga kwestii prawa własności. Zmiany granic nieruchomości wymagają postępowania zakończonego orzeczeniem sądu powszechnego lub decyzją administracyjną wydaną w odpowiednim trybie.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. domagała się zmiany konfiguracji działek w operacie ewidencji gruntów, twierdząc, że część jej działki została włączona do działek sąsiada. Organy administracji odmówiły dokonania zmian, wskazując, że przebieg granic nie uległ zmianie od założenia ewidencji i że żądania skarżącej mają charakter sporu cywilnego o własność. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w mapie ewidencyjnej i niezgodność ze stanem faktycznym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: sekr. sąd. M. Kołcz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę II S.A./Rz 432/04 U z a s a d n i e n i e Starosta [...] decyzją [...] z dnia [...].01.2004 r. odmówił A. K. dokonania zmiany konfiguracji działek 794 i 788 kosztem działek 791 i 793 położonych w S. Z akt sprawy i uzasadnienia tej decyzji wynika, że A. K. , właścicielka działek nr 794 i 788 położonych w S. domaga się od organu prowadzącego ewidencję gruntów aby dokonał sprostowania na obowiązującej mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 przebiegu granicy działki nr 788 z działkami nr 791 i 793 należącymi do J. W. Dodaje, że podczas prac związanych z odnowieniem operatu ewidencyjnego, na nowej mapie ewidencyjnej, część działki 788 włączono do działek 791 i 793, dlatego działki nr 788 i 794 stanowiące jej własność nie są połączone, co powoduje brak dojazdu do działki 788. Ustalono, że w latach sześćdziesiątych została założona ewidencja gruntów na mapie w skali 1:2880. W oparciu o stan władania na gruncie parcele nr 22/1,23/3 i 23/4 i 29 o ogólnej powierzchni 0,82 ha wykazane zostały na rzecz Z. R. c.M. i T. W 1972 roku zmieniono system parcelowy na działkowy. Parcele nr 22/1,23/3 i 23/4 o pow. 0,73 ha na mapie w skali 1:2880 zmieniły oznaczenie na działkę ewid. nr 788 o pow. 0,73 ha Parcela nr 29 zmieniła oznaczenie na działkę nr 794 o pow. 0,09 ha W rejestrze gruntowym na podstawie aktu notarialnego [...] w miejsce Z. R. właścicielką działek 788 i 794 została wykazana A. K. Zmiana oznaczenia nie spowodowała zmiany powierzchni ani granic działek. W 1984 roku podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów dokonano ponownego obliczenia ich powierzchni , które nie wykazało zmiany powierzchni i konfiguracji przedmiotowych działek. W dniu [...] czerwca 1987 roku A. K. darowała swemu synowi R. K. gospodarstwo rolne, w skład którego wchodziły działki 290,788 i 794. W dniu [...].08.1987 r. R. K. darował swojej matce A. K. działki 290,788 i 794. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika,że działki 788 i 794 nie były ze sobą połączone, a działka 788 nie posiadała dostępu do drogi publicznej. W 2003 r. A. K. wystąpiła z wnioskiem o sprostowanie pomyłki na obowiązującej mapie dotyczącej części działki 793.Sprawa ta prowadzona była pod sygn. [...] i zakończyła się decyzją o umorzeniu postępowania. Podsumowując swoje stanowisko organ stwierdził, że : - przebieg granicy pomiędzy działkami 794 i 788 a działkami 793,791 i 797 nie uległ żadnym zmianom od chwili założenia ewidencji do chwili obecnej, - wymiana podkładów mapowych nie miała żadnego wpływu na przebieg granic, gdyż została przyjęta w sposób wykazany na mapie w skali 1:2000 dołączonej do akt sprawy [...] o rozgraniczeniu nieruchomości, - żądanie A.K. dotyczy działek 791 i 793 stanowiących własność J. W., a nie jedynie działki 793 jak podano we wniosku, - przyjęcie przebiegu granicy zgodnie z wnioskiem spowodowałoby, że działki 791 i 797 stanowiące własność J. W. zostaną pozbawione bezpośredniego połączenia, - zmiana przebiegu granicy spowoduje naruszenie ustalonego wcześniej stanu prawnego w zakresie położenia poszczególnych punktów granicznych, - sprawy związane z zapewnieniem dostępu do poszczególnych nieruchomości nie wchodzą w zakres kompetencji organu prowadzącego ewidencję gruntów. Organ ustalił, że wykazany na mapach ewidencji gruntów przebieg granicy jest zgodny ze stanem wynikającym z uzyskanych dokumentów , w szczególności z postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z [...].01.1987,sygn akt [...]. W odwołaniu od decyzji A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z jej wnioskiem . Zarzuciła, że doszło do włączenia części działki skarżącej nr 788 do działki 791 wbrew treści ewidencji gruntów w poprzedniej mapie. Dodała, że w rzeczywistości działki 788 i 794 stanowiące jej własność są połączone, a na mapie rozdzielone są działką sąsiada. Wniosła o powołanie komisji, która by rozstrzygnęła sprawę po jej myśli. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją [...] z [...].04.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że w omawianej sprawie przebieg granic działek 788 i 794 nie uległ zmianie, a żądania A. K. mają charakter roszczeń o własność. Spór ten jest typowym sporem cywilnym i jako taki powinien być rozstrzygnięty przez sąd powszechny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. zaskarżyła w całości tę decyzję . Podkreśliła, że przedmiotem jej wniosków jest wyłącznie kwestia błędnego stanu faktycznego uwidocznionego w mapie w skali 1:2000 oraz bezzasadnego wprowadzenia zmian w tej mapie w stosunku do mapy katastralnej w skali 1:2880 . Zarzuciła ,że przy zmianach w ewidencji doszło do zmiany konfiguracji działek 788, 791 i 793.W mapie jej działki nie stykają się, co jest niezgodne ze stanem na gruncie. Skarżąca zarzuciła, że organy nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie powtarzając swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 par 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Dokonując w ramach postępowania sądowo administracyjnego kontroli zaskarżonego aktu, Sad bada jego zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo. Kontroli legalności w badanej sprawie podlega decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca decyzję Starosty [...], która odmawia dokonania zmiany konfiguracji działek w operacie ewidencji gruntów. Zarzuty skarzącej A. K. dotyczą przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 788 i 794 stanowiącymi jej własność a działkami nr 791, 793 i 797 stanowiącymi własność J. W. W szczególności – A. K. zarzuciła, że w mapie ewidencji gruntów w skali 1:2880 wg stanu z 1972 roku jej działki nr 788 i 794 mają wspólną granicę, natomiast wg mapy póżniejszej, w skali 1:2000 ,działki te przedzielone są gruntami sąsiada – J. W. W piśmie z dnia [...] grudnia 2003 roku / k.98 akt/ skarżąca sprecyzowała swój wniosek żądając wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i mapie ewidencyjnej 1 : 2000 poprzez wpisanie poprzedniej konfiguracji gruntów w miejsce istniejącej . Nadto – na rozprawie w dniu [...] marca 2005 roku skarżąca oświadczyła, że jej działka została zajęta przez J. W., który wybudował na jej części stodołę, przez co bezprawnie użytkuje część jej gruntu. W obowiązującym od dnia 1 lipca 1989 roku stanie prawnym, sprawy dotyczące krajowego systemu informacji o terenie, a także aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2000 r nr 100 poz. 1086 / , zwanej dalej ustawą, oraz wydane z jej upoważnienia rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków / Dz. U. 01.38.454 / zwane dalej rozporządzeniem . Stosownie do treści przepisu art. 20 ust.1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach, m.in. niezbędnym do realizacji polityki fiskalnej Państwa, zadań związanych z planowaniem przestrzennym, ochroną środowiska, czy rejestrem zabytków . Organy upoważnione do prowadzenia ewidencji są zobowiązane utrzymywać ją w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, do czego zobowiązuje je par. 44 pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z przepisami par. 45 – 54 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje z urzędu, lub na wniosek strony, poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Stosownie do przepisów ustawy, zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów. Sąd zauważa,że porównanie mapy ewidencji gruntów w skali 1:2880 wg stanu z roku 1972 roku / k. 18 akt adm./ z mapą sporządzoną w skali 1: 2000 wg stanu po odnowieniu w roku 1984 / k.27 art. adm./ nie wskazuje na jakiekolwiek różnice w konfiguracji działek będących przedmiotem postępowania. Świadczy to o tym, że podczas odnowienia operatu ewidencyjnego , przebieg granic działek skarżącej w stosunku do przebiegu działek sąsiednich nie uległ zmianie. Stan prawny tych działek został ujawniony w Księdze wieczystej nr [...] / k.28 akt adm/. Akta te wskazują również, że w sprawie z wniosku A. K. o rozgraniczenie, Sąd Rejonowy w R., postanowieniem z dnia [...] stycznia 1987 r. sygn. [...] ustalił granice pomiędzy działkami 788, 791 i 797 . W uzasadnieniu tego postanowienia sąd wskazał, że ustalając granicę między działkami stron ,oparł się na opinii biegłego geodety, który określił granicę zgodnie ze stanem prawnym i stanem posiadania. Mapa rozgraniczenia nieruchomości opracowana na potrzeby tego postępowania wskazuje, że działki skarżącej o nr 788 i 794 nie mają wspólnej granicy. Sąd administracyjny kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, ocenia jedynie, czy odpowiada ona przepisom prawa materialnego i przepisom postępowania. Nie czyni natomiast ustaleń, ani nie przeprowadza dowodów. W badanej sprawie, na podstawie wymienionych dokumentów należy stwierdzić, że przebieg granic przedmiotowych działek nie uległ zmianie podczas wykonywania mapy ewidencyjnej w skali 1:2000.Natomiast, jeżeli skarżąca zarzuca, że granice jej działki zostały naruszone przez sąsiada, a stan władania gruntem uległ zmianie, to jej roszczenia mają charakter sporu o własność, w których właściwy jest sąd powszechny. Ewidencja gruntów ma charakter informacyjny i nie rozstrzyga w zakresie prawa własności. Organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do dokonywania zmian własnościowych polegających na zmianie granic nieruchomości. Zmiana taka wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem, które może być podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji. Wskazując na powyższe, wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą dokonania zmiany konfiguracji działek stanowiących własność skarżącej, Sąd skargę oddalił w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. .Nr 153 poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło