II SA/Rz 432/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 15 stycznia 2025 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania konkursowego [...] postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić "A" spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. "A" spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca"/"Spółka"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na "Decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 15 stycznia 2025 roku nr doręczoną w dniu 22 stycznia 2025 roku, postępowanie konkursowe [...]"., zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 8 § 2 K.p.a. poprzez naruszenie zasady równego traktowania oferentów, zachowania zasad uczciwej konkurencji, brak pogłębiania zasad zaufania, poprzez odstąpienie od praktyki rozpoznawania spraw w takim samym stanie faktycznym, o czym przesądza odmienna praktyka Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (WSA), Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), i samej Komisji Konkursowej oraz Organu, na co wprost wskazuje uzasadnienie Decyzji Prezesa NFZ - Dyrektora Oddziału poprzez zmianę oferty innego oferenta już po jej złożeniu, a także przyznanie oferentowi, którego oferta została wybrana do udzielania świadczeń zdrowotnych 15 punktów w kryterium ciągłości pomimo, że oferent w dniu złożenia oferty oferent nie realizował, na podstawie umowy, proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie, bowiem w tym obszarze żaden z oferentów nie udzielał świadczeń - obszar został utworzony na potrzeby postępowania. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym "1. Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji." poprzez ocenę oferty z naruszeniem powołanego przepisu, tj. nierówne potraktowanie Oferenta z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji; art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym "1. Porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości, 5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej" poprzez ocenę oferty z naruszeniem powołanego przepisu, tj. nierówne potraktowanie Oferenta z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji; § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ze zm., poprzez ocenę oferty z naruszeniem powołanego przepisu, tj. nierówne potraktowanie Oferenta; § 18 ust. 4 zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którym "Po upływie terminu składania ofert, Oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania", poprzez niestosowanie wskazanej reguły, na zasadzie równości i nie naruszania zasad uczciwej konkurencji w stosunku do wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. W oparciu o te zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Szczegółowo zarzuty Spółka rozwinęła w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ"/"organ") wniósł o jej odrzucenie z powodu braku decyzji w ww. postępowaniu. Na podstawie podanych w skardze danych organ ustalił, że we wskazanym postępowaniu nie została wydana jakakolwiek decyzja administracyjna przez Prezesa NFZ. W związku z brakiem numeru decyzji jedynym identyfikatorem złożonej skargi jest numer postępowania konkursowego. Organ wyjaśnił, że postępowanie konkursowe nr [...] zostało ogłoszone przez Prezesa NFZ [...] października 2024 r. w rodzaju świadczeń: pomoc doraźna i transport sanitarny - świadczenia udzielane przez zespoły transportu medycznego, obszar terytorialny powiaty: [...], [...], [...], [...]. W przedmiotowym postępowaniu konkursowym oferty złożyły cztery podmioty, natomiast skarżąca nie złożyła oferty i nie brała udziału w tym postępowaniu. Rozstrzygnięcie postępowania konkursowego zostało dokonane 29 listopada 2024 r. W wyniku postępowania konkursowego wybrano jednego świadczeniodawcę z największą ilością punktów (ranking końcowy) do zawarcia umowy z NFZ. W dniu 10 grudnia 2024 r. do organu wpłynęło odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego nr [...], złożone przez Spółkę. Z uwagi na brak udziału Spółki w przedmiotowym postępowaniu konkursowym, Prezes NFZ, na podstawie art. 61 oraz art. 61a K.p.a., w związku z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 146, ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach"/"ustawa"), postanowieniem z [...] grudnia 2024 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania. Skarżąca, w dniu 26 lutego 2025 r. wniosła skargę na decyzję Prezesa NFZ z 15 stycznia 2025r., wydaną w postępowaniu konkursowym nr [...]. W związku z faktem, że skarżąca nie brała udziału w tym postępowaniu konkursowym, nie mógł doznać uszczerbku jej interes prawny w wyniku rozstrzygnięcia tego postępowania. Przede wszystkim jednak nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne i Prezes NFZ nie wydał decyzji, która mogłaby być zaskarżona do sądu administracyjnego. Końcowo organ wskazał, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zostało wydane [...] grudnia 2024 r., a doręczone pełnomocnikowi skarżącej 13 stycznia 2025r., a więc nie są tożsame także daty postanowienia i wskazanej w skardze decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Badanie to przebiega m.in. z uwzględnieniem przesłanek odrzucenia skargi, o których mowa w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") W przepisie tym, obok kazuistycznego wskazania okoliczności skutkujących odrzuceniem skargi (pkt 1-5a), przewidziano także odrzucenie tego środka prawnego, gdy z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, wobec braku przedmiotu zaskarżenia. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia konkursowego stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 139 ust. 1, 2 i 4 tej ustawy, zawieranie przez NFZ umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159 i art. 159a, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. W celu przeprowadzenia konkursu ofert NFZ zamieszcza ogłoszenie zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 9, natomiast Prezes NFZ powołuje komisję konkursową w celu przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Stosownie do art. 134 ust. 1 i 2 ustawy, NFZ jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Tym samym wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach. Ponadto art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi, że świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez NFZ zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Z kolei stosownie do art. 154 ustawy, świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do Prezesa NFZ, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania (ust. 1 zd. 1). Wniesienie odwołania wstrzymuje zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu jego rozpatrzenia (ust. 2 zd. 2). Po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (ust. 3 zd. 1). Od decyzji tej przysługuje skarga do sądu administracyjnego (ust. 4). Z akt administracyjnych wynika, że 5 grudnia 2024 r. Spółka, za pośrednictwem poczty, wniosła odwołanie wskazując kod postępowania konkursowego: [...]. W odwołaniu wskazano: "od rozstrzygnięcia postępowania w trybie konkursu ofert poprzedzającego zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego". Jako podstawę prawną Spółka wskazała art. 152 w zw. z art. 154 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na naruszenie art. 134 ust. 1 i 2 oraz art. 148 ustawy. Postanowieniem z [...] grudnia 2024 r. nr [...], doręczonym 13 stycznia 2025 r., Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, odmówił wszczęcia postępowania odwoławczego ponieważ skarżąca nie złożyła oferty w opisanym w odwołaniu postępowaniu konkursowym. Nie była więc uczestnikiem przedmiotowego postępowania konkursowego. Natomiast zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść odwołania. W skardze z daty [...], 20 lutego 2025 r., (data wpływu do Organu w dniu 26 lutego 2025 r.) Spółka przedmiotem zaskarżenia uczyniła "Decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 15 stycznia 2025 roku nr doręczoną w dniu 22 stycznia 2025 roku, postępowanie konkursowe [...]". W oparciu o akta administracyjne Sąd stwierdza, że Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu nr [...]. W postępowaniu tym nie została też wydania decyzja opisana w skardze "z dnia 15 stycznia 2025 roku nr doręczona w dniu 22 stycznia 2025 r.", ani żadna inna decyzja. Wobec tego brak jest przedmiotu zaskarżenia, bowiem w sprawie konkursu [...], którego dotyczy skarga, nie została podjęta żadna decyzja. Raz jeszcze wskazać należy, że zaskarżony akt lub czynność organu, aby podlegać kontroli sądowoadministracyjnej, musi zostać przez skarżony organ faktycznie wydany a czynność podjęta. Innymi słowy - musi obiektywnie zaistnieć, co jest warunkiem dopuszczalności jego zaskarżenia. Nie można bowiem skarżyć do sądu administracyjnego aktu/czynności nieistniejącego, to jest niefunkcjonującego w obrocie prawnym, ponieważ w takim przypadku brak jest przedmiotu zaskarżenia. Skoro w rozpoznawanej sprawie brak było przedmiotu zaskarżenia, to tym samym skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie wpisu sądowego od skargi ma oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.