II SA/Rz 434/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-12-09

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Ewa Partyka, Maria Piórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, uwzględniając jedynie inwestora i właściciela sąsiedniej działki, podczas gdy istnieją rozbieżności w ewidencji gruntów dotyczące granic i powierzchni tej działki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu niewyjaśnienia przez organy administracji kluczowej kwestii ustalenia stron postępowania. Istniały rozbieżności w ewidencji gruntów dotyczące granic i powierzchni działki sąsiedniej, co uniemożliwiło prawidłowe określenie obszaru oddziaływania obiektu i kręgu stron postępowania. Niewyjaśnienie tych okoliczności stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. Z. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego dla P. M. na działce nr ewid. 342/3. Skarżąca zarzucała brak służebności dojazdu do działki inwestora oraz nieuregulowany stan prawny dotyczący powierzchni i rozgraniczenia sąsiedniej działki nr 342/1, której jest właścicielką. Organy administracji uznały, że inwestor posiada służebność przejazdu i przechodu, a spory dotyczące granic działek powinny być rozstrzygane przez sąd powszechny lub w odrębnych postępowaniach geodezyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO (del.) Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z. Z. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Z. Z. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2010 r" nr [...], znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i u udzieleniu P. M. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 342/3 położonej w J. W podstawie prawnej decyzji Wojewoda powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., określanej dalej jako p.b.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że P. M. w dniu 1 grudnia 2009 r. złożył do Starostwa Powiatowego [...] wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 342/3 położonej w J. W trakcie postępowania Z. Z. wniosła do organu pismo z dnia 15 grudnia 2009 r., zatytułowane jako odwołanie, w którym wyraziła sprzeciw na budowę budynku na działce ewid. nr 342/3. Zarzuciła, że P. M. nie posiada służebności dojazdu do działki 342/3. Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] nałożył na P. M. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym, a w szczególności, poprzez wykazanie dojścia i dojazdu do działki nr ewid. 342/3 w J. od drogi publicznej, poprzez przedłożenie odpisu z księgi wieczystej zawierający wpis odnośnie prawa przejazdu i przechodu każdoczesnych właścicieli działki nr ewid. 342/3 przez działki ewid. nr 342/1 i nr 342/2 położne w J. lub inne rozwiązanie połączenia działki nr ewid. 342/3 w J. z drogą publiczną w terminie do 5 stycznia 2010 r. W dniu 28 grudnia 2009 r. P. M. złożył w Starostwie pismo w którym wyjaśnił, że KW nr [...] nie widnieje zapis o prawie służebności gruntowej obciążającej działki ewid. nr 342/2 i 342/1, gdyż jak podniósł działka obciążona nr 342/1 nie posiada Księgi Wieczystej. Inwestor załączył dodatkowo wykaz zmian gruntowych nr ewid. [...] w Zasobie Powiatowym Starostwa Powiatowego [...] z dnia 14 maja 2007 r., akt notarialny Rep. A. Nr [...] z dnia 21 listopada 1970 r., akt notarialny Rep. A. Nr [...] z dnia 23 maja 2007 r. Starosta decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., opisaną na wstępie zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce ewid. nr 342/3 położonej w J., gm. [...]. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że złożony przez inwestora wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego spełnia wymogi określone w art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 1 p.b. Organ podniósł, że projekt budowlany jest zgodny z wymogami decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] października 2009 r., nr [...] oraz wymogami ochrony środowiska. Nadto usytuowanie projektowanych obiektów na działce spełnia przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ odnosząc się do przedstawionych przez inwestora dokumentów i wyjaśnień uznał je za wystarczające, wyjaśniając, że zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.) dla zaistnienia ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest służebność gruntowa przechodu i przejazdu, nie jest wymagany i konieczny wpis tego prawa do księgi wieczystej, a wystarczająca jest forma aktu notarialnego. Nadmienił, że z przedstawionych przez inwertora aktów notarialnych i wykazu zmian gruntowych wynika, że obecny właściciel działki ewid. nr 342/3 w J. P. M. posiada prawo służebności gruntowej przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości 3m przez działki ewid. nr 342/2 i 342/1 w J., co zapewnia dostęp w.w. działki i obiektów na działce do drogi publicznej, zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi. Starosta odnosząc się do wnoszonych przez Z. Z. pism wyjaśnił, że do zniesienia służebności (lub stwierdzenie, że nie istnieje) właściwym jest sąd powszechny, a Z. Z. nie złożyła w postępowaniu odpowiedniego prawomocnego orzeczenia sądu w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu Z. Z. dotyczącego niewłaściwego stanu powierzchni działki wskanego w piśmie z dnia 15 grudnia 2009 r., organ wskazał, że pismem wewnętrznym przekazał tę sprawę do załatwienia do Wydziału Geodezji, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego, a spór dotyczący powierzchni nieruchomości nie może być powodem odmowy pozwolenia na budowę na działce sąsiedniej, czy nawet powodem zawieszenia postępowania administracyjnego. Konkludując Starosta podał, że projekt budowlany jest kompletny i został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, członka właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt budowlany posiada zaś wymagane przez przepisy prawa uzgodnienia i opinie. Odwołanie od tej decyzji złożyła Z. Z. Wskazała, że wydanie pozwolenia na budowę na działce nr 342/3 jest nieprawidłowe, gdyż nie ma należytego rozgraniczenia i pomiaru powierzchni działki nr 342/1. W sposób obszerny zarzuciła szereg uchybień pod adresem działania służb geodezyjnych Starostwa. Zarzuciła, że powstałe nieprawidłowości dotyczą zmniejszenia powierzchni jej działki oraz nieuregulowanego stanu prawego w zakresie służebności dojazdu do działki inwestora. W jej ocenie należało wstrzymać wydanie pozwolenia na budowę dla P. M. na działce nr 342/3 położonej w J. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że decyzja Starosty z dnia [...] stycznia 2010 r. wydana została zgodnie z przepisami prawa administracyjnego oraz materialnego - Prawa budowlanego i przychylił się do argumentacji prezentowanej przez organ I instancji. Podał, że do wniosku o wydanie pozwolenia budynku mieszkalnego, inwestor przedłożył niezbędne dokumenty o których mowa w art. 33 ust. 2 p.b. Podał dalej, że organ I instancji nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż spełnione zostały wymagania określone w przepisach art. 35 ust. 1 oraz 32 ust. 4 p.b. Wojewoda wskazał, że podniesione w odwołaniu uwagi i zastrzeżenia jak też i w innych pismach odwołującej dotyczą w istocie tych samych zarzutów co w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, poprzedzającym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do tych uwag i zastrzeżeń odwołującej organ odwoławczy stwierdził, że nie mogą mieć one wpływu na zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor posiada bowiem dostęp do drogi publicznej ustanowioną służebnością gruntową czym spełniony został wymóg określony w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. W sprawie dotyczącej ustalenia powierzchni działek nr ewid. 342/3 i 342/1 i ich rozgraniczenia, Starosta poinformował w piśmie z dnia 19 lutego 2010 r., że wydano decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów w zakresie zmiany granic i powierzchni działki nr ewid. 342/1 położonej w J. Organ odwoławczy wskazał, że z pisma odwołującej się z dnia 5 marca 2010 r. wynika, że sprawa rozgraniczenia została opisana w piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zatem prowadzone jest odrębne postępowanie w tym zakresie, które nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o pozwoleniu na budowę. Wojewoda nadmienił, że w sytuacji gdyby w postępowaniu prowadzanym przez organy geodezyjne w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów w zakresie zmiany granic i powierzchni działki zakończonym decyzją ostateczną, wyszły nowe okoliczności, uzasadniające wznowienie postępowanie zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, w trybie przewidzianym w art. 145 § 1 k.p.a., odwołująca będzie mogła wnieść podanie o wznowienie takiego postępowania. Wojewoda dodał, że analogiczne prawo przysługuje stronie w sytuacji gdyby zapadł prawomocny wyrok sądu w zakresie zmiany służebności gruntowej. Odnosząc się zaś do opisanych przez skarżącą w odwołaniu spraw czerpania korzyści finansowych, czy de facto "korupcji" przez osobę (osoby) wymienioną (wymienione) w.w. odwołaniu, podał, że odwołująca winna sprawę skierować do właściwego miejscowo prokuratora, jeśli podtrzymuje zarzuty w tej sprawie. Reasumując Wojewoda podał, że skoro inwestor spełnił wymogi przewidziane przepisami art. 32 ust. 4 p.b., nie zaszły okoliczności do odmowy wydania zezwolenia na budowę w trybie art. 35 ust. 1 p.b. oraz nie został naruszony uzasadniony interes osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu, w tym zapewniony jest dostęp do drogi publicznej, o czym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9. p.b. brak jest podstaw do uchylenia, zmiany lub wstrzymania wydania pozwolenia na budowę, czego żąda skarżąca w odwołaniu. Skargę na tę decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Z. Z., reprezentowana przez E. Z. Nie zgodziła się z wydanymi w sprawie decyzjami organów obu instancji, wyrażając swoje niezadowolenie ze sposobu załatwienia sprawy. Podobnie jak w odwołaniu powtórzyła argumentację sprowadzającą się do konkluzji, że P. M. nie posiada służebności drogowej do działki na której planowane jest zamierzenie inwestycyjne. Nadto podniosła zarzuty dotyczące braku uregulowania stanu prawnego w zakresie powierzchni działki i jej rozgraniczenia. Zwróciła się do Sądu z prośbą o "należytą kontrolę i sprawdzenie aktów notarialnych w tej sprawie", zarzucając, że akty te zostały wydane bez jej wiedzy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane jak w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów wyjaśnił, że nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu, jakkolwiek z innych powodów niż w niej wskazanych. Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r. ze zm.) każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Art. 28 k.p.a. ustala generalną zasadę, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego wynika natomiast, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu należy przytoczyć definicję ustawową zawartą w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Mianowicie obszar oddziaływania obiektu jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Na straży bowiem prawa do zabudowy określonej w art. 4, stoi art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego czyniąc stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę każdego, komu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo do zgodnej z przepisami zabudowy jego nieruchomości. Odnosząc się ponownie do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu i jego definicji zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskazać należy, że w przepisie tym chodzi o wszelkie przepisy, które wymuszają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2007 r. w sprawie II OSK 1321/06, nie publ., stwierdził, że w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzebę konkretnej sytuacji biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z projektowanym obiektem. Posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. W warunkach niniejszej sprawy, organy oceniając wpływ zamierzonej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji określając wykaz stron ustaliły na podstawie wykazu z rejestru gruntów, że stronami w sprawie są: inwestor – P. M. oraz właściciel działki nr 342/1 – Z. Z. /k. 13/. Sporządzony wykaz pozostaje w sprzeczności z zalegającym w aktach sprawy aktualnym stanem ewidencji, datowanym z 14 maja 2007 r. prowadzonym przez Starostę. Rozbieżności tych, wynikających z akt sprawy orzekające w sprawie organy w żaden sposób nie wyjaśniły. Z uwagi na to, że kwestia ustalenia stron postępowania jest zasadniczą - istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, niewyjaśnienie przez organ tych okoliczności uchybia przepisom art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd nie odnosi się do kwestii podnoszonych przez skarżącą jako przedwczesnych. Wobec uwzględnienia skargi w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ na podstawie art. 152 i art. 200 powołanej wyżej ustawy orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło