II SA/Rz 437/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. Nr[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda decyzją z dnia [...]r Nr.[...] po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...] orzekającej o jej wymeldowaniu z pobytu stałego w P. przy ul. S. 17/2 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia powołał przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. raz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 ze zm/ W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że na wniosek właściciela lokalu w P. przy ul. S.17/2 T.K., Prezydent Miasta P. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania M.M. z pobytu stałego i orzekł o jej wymeldowaniu wobec stwierdzenia, że od w 2001 r. nie mieszka w nim i nie dopełniła obowiązku meldunkowego. W odwołaniu do Wojewody odwołująca M.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W argumentach odwołania podniosła, że lokal ten zajmuje od ponad 50 lat do obecnej chwili, jest kobietą schorowaną liczącą 83 lata i wymeldowanie jej donikąd jest wielkim nieporozumieniem. Wyjaśniła, że lokalu tego nie opuściła, jedynie chwilowo od czerwca 2001 roku nie mieszka w nim z uwagi na swój stan zdrowia. W mieszkaniu tym znajdują się jej wszystkie rzeczy zarówno osobiste jak i przedmioty codziennego użytku, pełne umeblowanie, w piwnicy jest węgiel przeznaczony do ogrzewania tego mieszkania, natomiast opiekę nad nim zleciła swojej opiekunce, która w jej imieniu opłaca systematycznie czynsz. Zaniedbania mieszkania wynika stąd, że właściciel domu zmienił zamki do bramy domu w którym znajduje się jej mieszkanie nie wpuszcza opiekunki do mieszkania, tym samym uniemożliwia nad nim opiekę. Pełnomocnik odwołującej T.G. w uzupełnieniu odwołania zarzuciła błędy w postępowaniu i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz to, że mimo przedłożenia pełnomocnictwa do sprawy nie udostępniono jej przed wydaniem decyzji akt sprawy. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i wyjaśnił, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r o niezgodności art. 9 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 ze zm/ z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, organ meldunkowy nie bada w chwili obecnej w postępowaniu meldunkowym kwestii uprawnień do lokalu. Akta administracyjne sprawy wykazały, że M. M. opuściła dobrowolnie lokal w P. przy ul. S.17/2 w 2001 r. ze względu na podjęte leczenie i pobyt w szpitalu , po powrocie ze szpitala do lokalu tego nie powróciła. W chwili obecnej mieszka u kuzynki w Warszawie i tam koncentruje swoje życie. Zdaniem organu odwoławczego zamiar powrotu M.M. do lokalu w P.jest subiektywny i nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach stanu faktycznego sprawy. Postępowanie natomiast niniejsze dotyczy jedynie sprawy meldunkowej, ma charakter czysto rejestracyjny i stan sprawy wskazuje na fikcję w zameldowaniu M.M. w spornym, lokalu a to jest niezgodne z przepisami w/w ustawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca M.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanej z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację jak w odwołaniu a nadto zarzuciła , że ; - organem odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta P. w jej ocenie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze a nie Wojewoda, - zostały naruszone przepisy postępowania, poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy, - błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie dobrowolnego upuszczenia lokalu, gdy tymczasem chwilowe nie zamieszkiwanie podyktowane jest stanem zdrowia skarżącej oraz możliwością leczenia się w szpitalu w Warszawie. - nieuwzględnienie faktu, że właściciel lokalu swoim zachowaniem poprzez zmianę kluczy do klatki schodowej uniemożliwia skarżącej wejście do niego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzianych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie . Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej ustawą, nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewoda z dnia [...]roku utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]roku Nr [...] dotycząca wymeldowania M.M. z pobytu stałego. Materialną-prawną podstawę zaskarżonej decyzji jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r , Nr 87, poz. 960 ze zm/ zwana dalej ustawą. Zgodnie z w/w ustawą obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia art. 2 ustawy. Art. 4 tej ustawy obejmuje między innymi zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego /pkt 1/ i wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lub czasowego / pkt 2 / Ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz zgonach./ art. 1 ust. 2 ustawy / Zameldowanie i wymeldowanie natomiast winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, instytucja ta nie powinna służyć fikcji meldunkowej tj. odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego co do miejsca zamieszkania danej osoby. Ze względu na cel ustawy /rejestracja faktów objętych ewidencją/ ustawodawca w art. 15 ust. 2 ustawy dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. Uprawnień tych można dochodzić w razie sporu na drodze postępowania przed sądem powszechnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd , że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych / / Dz.U. z 2001 r Nr 87 poz. 960 / jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne / wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r sygn. V.SA 3169/00 publ.Lex 50123/ Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że M.M. od ponad 50 lat mieszka w P. przy ul. S.17/2, od 4 czerwca 2001 r w lokalu tym nie przebywa z uwagi na wiek 83 lata oraz stan zdrowia wymagający pomocy szpitalnej lub osób bliskich /córki/ . W mieszkaniu tym pozostał cały dorobek majątkowy skarżącej jak, meble , urządzenia gospodarstwa domowego oraz rzeczy osobiste a w piwnicy węgiel z przeznaczeniem na opał tego mieszkania. Sytuacja życiowa tj stan zdrowia oraz wiek zmusił skarżącą do chwilowego zamieszkania u córki i kuzynki w W. po powrocie ze szpitala. W ocenie Sądu wyżej wskazany stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do zastosowania art. 15 ust,.2 ustawy , bowiem nie została spełniona żadna przesłanka w nim wymieniona a to ; 1/ opuszczenie przez skarżącą dotychczasowego miejsca pobytu lub 2/ opuszczenie miejsca stałego pobytu i nie przebywanie w nim co najmniej 6 miesięcy a nowego miejsca pobytu nie da się ustalić. Organ wskazuje za pierwszą przesłankę w/ w przepisie tj. opuszczenie przez skarżącą dotychczasowego miejsca pobytu którego to stanowiska Sąd nie podziela . Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy jest spełniona , jeżeli upuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolny. Przebywanie skarżącej zważywszy na stan jej zdrowia i wiek w innej miejscowości w celu otrzymania lepszej usługi medycznej i pomocy ze stron osób najbliższych w tym przypadku córki i kuzynki z pozostawieniem w stałym miejscu zamieszkania swoich wszystkich rzeczy /całego dorobku / , nie stanowi zdaniem Sądu spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania / art. 15 ust.2 zdanie pierwsze ustawy/. Zarzut w przedmiocie braku uprawnień organu II instancji do rozpatrzenia sprawy jest chybiony wobec treści art. 50 ust. 3 ustawy jak również niedopełnienia obowiązku organu w przedmiocie udostępnienia pełnomocnikowi skarżącej akt sprawy przed wydaniem decyzji / akta sprawy wskazują odmiennie/. W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania / asrt.80 k.p.a./ i przepisów prawa materialnego / art. 15 ust.2 ustawy/ skutkujące wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego stosownie do art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c ustawy P.p.s.a. Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje uzasadnienie treści w art. 152 Ppsa Zwrot kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 200 Ppsa w zw. z art. 97 § 2 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/