II SA/Rz 439/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Małgorzata Wolska Protokolant Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej -skargę oddala- II SA/Rz 439/12 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi R. R. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako PWIS) z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej jako PPIS) z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] umarzającą postępowanie w kierunku choroby zawodowej z pozycji 17/8 wykazu chorób zawodowych – nowotwór nosa i zatok przynosowych u R. R., określonej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869, określonego dalej jako rozporządzenie). W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 105 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 ust. 1 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia. Z akt sprawy oraz decyzji wynika, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (dalej jako WOMP) w dniu 1 kwietnia 2009 r. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej u R. R. w odniesieniu do jednostki chorobowej z pozycji 17/8 wykazu tj.: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – rak jamy nosowej i zatok przynosowych. W sprawie była wydana decyzja PWIS z dnia [...] września 2011 r., nr [...] uchylająca w całości decyzję PPIS z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u R. R. choroby zawodowej wymienionej w poz. 17 pkt 8 wykazu chorób, określonym w załączniku do rozporządzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy zgłoszonej choroby zawodowej u R. R. PPIS decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu stwierdził, że proces nowotworowy nosogardzieli jest równoważny z procesem nowotworowym toczącym się w obrębie jamy nosowej i zatok przynosowych. Takie ustalenia organ poczynił w oparciu o skorygowane orzeczenie lekarskie WOMP nr [...] oraz pismo informacyjne lekarza B. S. (lekarza chorób wewnętrznych, specjalisty medycyny pracy), która dokonała zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej zarówno w 2002 r., jak i obecnie. Organ wskazał, iż aktualnie prowadzone postępowanie dotyczy podejrzenia choroby zawodowej, której zgłoszenie wpłynęło wcześniej w 2002 r., a sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zapadła decyzja PPIS z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, która została utrzymana w mocy decyzją PWIS, a sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2005 r., sygn. akt SA/Rz 1351/03. Organ naprowadził, że w takiej sytuacji wnioski strony z dnia 14 grudnia 2011 r. oraz w trybie art. 10 k.p.a. zostały oddalone, gdyż przeprowadzenie dodatkowych badań w świetle powyższego nie jest zasadne. W końcowej części organ stwierdził, że decyzja PPIS z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] nie została uchylona w trybie art. 154 k.p.a., ani też nie wznowiono postępowania w trybie art. 145 k.p.a. W świetle powyższych ustaleń organ naprowadził, że tak długo jak orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. W odwołaniu R. R. nie zgodziła się z decyzją i wyraziła swoje rozgoryczenie podnosząc, że została pokrzywdzona. Podniosła, że w trakcie pracy była narażona na pył z drzewa i opisała szczegółowo przebieg pracy i narażenia jakie z tym były związane. Końcowo wniosła o dokonanie badań toksykologicznych. PWIS decyzją z dnia [...] marca 2012 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ administracji, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, jeżeli w nowej sprawie, wszczętej przed tym organem nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 k.p.a., tj.: a) nadal występują te same strony lub ich następcy prawni, b) nie zmieniła się podstawa prawna decyzji, c) podmiot inicjujący nowe postępowanie domaga się rozstrzygnięcia odmiennego od tego, jakie zapadło w poprzedniej decyzji. W kontekście poczynionych uwag organ odwoławczy stwierdził, że spośród tych trzech elementów identyczności dawnego i nowego rozstrzygnięcia administracyjnego, w rozpatrywanej sprawie sporna może być tylko kwestia tożsamości podstawy prawnej decyzji. Istotnie, wchodzące w grę obydwa rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. i 2009 r. w sprawie chorób zawodowych dotyczą jednak tych samych kwestii przy orzekaniu i stwierdzaniu schorzeń zawodowych. Naprowadził, że zmieniła się jedynie numeracja w wykazie chorób zawodowych w rozporządzeniu z 1983 r. – rak nosogardzieli jest tożsamy z pozycją 17/8 z rozporządzenia z 2009 r. – nowotwór nosa i zatok przynosowych. W konkluzji organ stwierdził, że nadal w przedmiotowej sprawie występuje tożsamość sprawy, tj. R. R. domaga się wydania decyzji w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – rak nosogardzieli (nowotwór nosa i zatok przynosowych). W skardze R. R. podniosła, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę pracy, jaką wykonywała w systemie czterobrygadowym i w akordzie. Opisała charakter wykonywanej pracy z narażeniem na zapylenie z pyłu drzewnego, które w jej ocenie spowodowało u niej chorobę zawodową. Wskazała, że jej choroba postępuje dalej i się rozszerza (tj. rak nosa, zatok przynosowych oraz oczodół i okolic płuc). Wniosła o dokładne i wnikliwe przeanalizowanie dokumentacji przekazanej do WOMP. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Sąd po analizie przedmiotowej sprawy uznał, że zachodzi konieczność rozpoznania jej na rozprawie, biorąc pod uwagę przepis art. 122 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - określanej dalej jako P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Poza sporem pozostaje, że w przedmiotowej sprawie już w 2002 r. wpłynęło po raz pierwszy zgłoszenie podejrzenia u R. R. choroby zawodowej, a postępowanie to zostało już rozstrzygnięte decyzją PPIS z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u R. R. choroby zawodowej - raka nosogardzieli (określonej w pozycji 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., w sprawie chorób zawodowych - Dz. U. Nr 65, poz. 294). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją PWIS z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], a sprawa była również rozpoznana prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2005 r., sygn. akt SA/Rz 1351/03, którym oddalono skargę. Nie budzi wątpliwości, że dokonane w dniu 1 kwietnia 2009 r. ponowne zgłoszenie podejrzenia u R. R. choroby zawodowej w postaci nowotworu nosa i zatok przynosowych (określonej pod pozycją 17/8 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.), dotyczy równoważnej choroby zawodowej z chorobą zawodową - rakiem nosogardzieli (określonej w pozycji 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.). Do takich wniosków prowadzi treść skorygowanego orzeczenia lekarskiego nr [...]o braku podstaw do rozpoznania u R. R. nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi tj. raka jamy nosowej i zatok przynosowych (pozycja 17/8 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu z 2009 r.). Z orzeczenia lekarskiego jednoznacznie wynika, że w 2002 r. wpłynęło po raz pierwszy podejrzenie choroby zawodowej, której dotyczy aktualne postępowanie. Jednocześnie PPIS pismem z dnia 17 stycznia 2012 r., nr [...] zwrócił się do lekarza B. S. (tj. lekarza, który dokonał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u R. R. zarówno w 2002 r. jak i obecnie) o wyjaśnienie, czy rak nosogardzieli jest tą samą jednostką chorobową co rak jamy nosowej i zatok przynosowych. W odpowiedzi nadanej faxem do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w dniu 19 stycznia 2012 r. wpłynęło pismo opatrzone tą samą datą, podpisane i opieczętowane przez lekarza B. S. W piśmie tym w/w lekarz podał, że w przedmiotowej sprawie o uznanie choroby zawodowej mając na uwadze aktualny wykaz chorób zawodowych, należy przyjąć, że proces nowotworowy nosogardzieli jest równoważny z procesem nowotworowym toczącym się w obrębie jamy nosowej i zatok przynosowych. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że PPIS omyłkowo określił w/w pismo lekarza z dnia 19 stycznia 2012 r., jako pismo z dnia 17 stycznia 2012 r. Takie uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy zwłaszcza, że organ I instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił zaistniałe w sprawie wątpliwości. Ustalenia organu sprowadzają się do konkluzji, że wbrew subiektywnemu przekonaniu skarżącej zgłoszona choroba zawodowa u R. R. w 2002 r. jako rak nosogardzieli (pozycja 9 wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu z 1983 r.) jest tą samą jednostką chorobową, jaka widnieje w zgłoszeniu choroby w 2009 r. w postaci nowotworu nosa i zatok przynosowych (pozycja 17/8 wykazu rozporządzenia z 2009 r.). Jak trafnie zauważył organ odwoławczy zmieniła się jedynie numeracja w wykazie chorób zawodowych opisanych wyżej, natomiast w dalszym ciągu występuje tożsamość sprawy, gdyż R. R. domagała się wydania decyzji w sprawie, w której została już wydana ostateczna i prawomocna decyzja o braku podstaw do stwierdzenia u niej konkretnej choroby zawodowej, która chociaż inaczej nazwana jest tożsama z chorobą zawodową, której dotyczyło tamto postępowanie. Zmienił się co prawda wykaz chorób zawodowych, bo zmieniło się stosowne rozporządzenie Rady Ministrów, do którego wykaz stanowi załącznik, ale istotne jest, że ta sama choroba zawodowa chociaż inaczej nazwana była już przedmiotem rozstrzygnięcia ostateczną decyzją, która dodatkowo jest prawomocna. Wypada zauważyć, że istnienie ostatecznej decyzji wydanej w sprawie stanowi przesłankę umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, gdy strona wnosi o wydanie decyzji tożsamej z decyzją uprzednią (por. Przybysz Piotr "Najnowsze wydanie: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2011, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie VIII), s. 504 ISBN: 978-83-7620-969-2). Skoro w sprawie wydano już ostateczną decyzję o braku stwierdzenia u R. R. choroby zawodowej, a kolejne zgłoszenie choroby zawodowej u skarżącej dotyczy tej samej jednostki chorobowej (której dotyczyło rozstrzygnięcie uprzedniej ostatecznej i prawomocnej decyzji), przyjąć zatem należy jako prawidłowe stanowisko organów obydwu instancji, że przedmiotowe postępowanie jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Prawidłowo więc organy nie prowadziły dalszego postępowania dowodowego, skoro nie mogły w sprawie wydać merytorycznej decyzji. Nadmienić trzeba, że zgodnie z art. 16 § 1 decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona, można też stwierdzić jej nieważność lub wznowić postępowanie, ale tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Jeśli więc skarżąca znalazłaby takie podstawy do wzruszenia decyzji wydanych w tym pierwotnym postępowaniu, to może uruchomić taki tryb nadzwyczajny. Nie można natomiast ponownie prowadzić postępowania w tej sprawie, która została już ostatecznie rozstrzygnięta. Jeśli takie postępowanie – tak jak w niniejszej sprawie zostało wszczęte i prowadzone to należało je umorzyć. Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. jako bezzasadną.