II SA/Rz 44/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-04-29
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, która wykazała dochody niewystarczające na pokrycie niezbędnych wydatków życiowych i kosztów postępowania, może zostać zwolniona od tych kosztów, nawet jeśli nie przedstawiła wszystkich dowodów dotyczących zadłużenia i planowanych remontów?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Nawet jeśli wnioskodawca nie przedstawił wszystkich dowodów dotyczących zadłużenia i planowanych remontów, sąd może uwzględnić wniosek, jeśli wykazane dochody, wobec obciążeń finansowych, nie pozwalają na opłacenie kosztów bez naruszenia podstaw egzystencji.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po tym, jak jego skarga została odrzucona. Wnioskodawca wykazał, że mieszka samotnie, posiada dom i nieruchomość rolną, a jego dochody z emerytury wynoszą 1250-1300 zł miesięcznie. Wskazał na zadłużenie, konieczność remontu domu (brak kanalizacji, bieżącej wody, centralnego ogrzewania) oraz ponosi bieżące wydatki na żywność, media, leki i inne potrzeby. Stan jego rachunku bankowego wynosił 338 zł.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi - p o s t a n a w i a - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2014 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę J. S., zainicjowaną "pozwem przeciwko Staroście [...]".
Po doręczeniu tego postanowienia, skarżący wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowo administracyjnym formularzu PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wg podanych w nim informacji, zamieszkuje samotnie, prowadząc 1-osobowe gospodarstwo domowe. Jako posiadany majątek wykazał dom o pow. 90 m² wraz
z nieruchomością rolną o pow. 1,30 ha, zaś jako źródło dochodów emeryturę
w wysokości 1250 - 1300 zł. Nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych, z uwagi na stan zdrowia pozostaje w stałym leczeniu. Posiada zadłużenie w wysokości
3,5 tys. zł., wydatek na kanalizację to 5-7 tys. zł. Remontuje dom.
Z udzielonych w wyniku wezwania dodatkowych informacji /możliwych do odczytania/ wynika, że na zakup żywności przeznacza ok. 600 zł. miesięcznie. Opłaty za energię elektryczną i gaz to 116 zł., telefon – 38 zł., przejazdy – ok. 150 zł., remont roweru i inne drobne wydatki (m.in. baterie, żarówki) – ok. 170 zł., zakup leków – 250 – 300 zł. Nie korzysta z pomocy społecznej, nieruchomość rolna jest odłogowana. Stan jego rachunku bankowego na dzień 23 kwietnia 2014 r. wynosił 338 zł. /wg wyciągu z tego rachunku, aktualna wysokość pobieranego przez niego świadczenia z ZUS to 1320 zł./.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych, zarówno w całości jak i w części, wchodzi
w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Głównym kryterium decydującym o przyznaniu prawa pomocy jest więc sytuacja materialna osoby wnioskującej, w tym przede wszystkim osiągane przez nią dochody i wydatki związane z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych.
Dokonana w kontekście powyższego ocena wniosku skarżącego wskazuje na brak możliwości poniesienia przez niego związanych z udziałem w sprawie kosztów sądowych. Mimo że nie określił on wprost negatywnych skutków związanych z ich ewentualnym opłaceniem, to z uwagi na rodzaj i wysokość ponoszonych przez niego wydatków nie jest to możliwe. Abstrahując od posiadanego przez niego zadłużenia, zdolności do jego spłaty oraz możliwości wygospodarowania środków na remont domu, wydatki te wyczerpują całość posiadanych przez niego dochodów i co do zasady służą zaspokojeniu niezbędnych, bieżących potrzeb życiowych. Również sama potrzeba przeprowadzenia remontu domu, mimo braku określenia jego zakresu, co do zasady nie budzi wątpliwości; jak wynika bowiem z treści wniosku PPF i lektury pozostałych akt sądowo administracyjnych sprawy, pozbawiony jest on kanalizacji, bieżącej wody i centralnego ogrzewania, co znacząco odbiega od powszechnie uznanych standardów zamieszkiwania.
W tej sytuacji należy uznać, iż posiadane przez niego dochody, wobec wykazanych obciążeń finansowych, nie pozwalają mu na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a wymóg ich ewentualnego poniesienia godziłby w podstawy jego egzystencji. Mimo że wymóg wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie wnioskującej, która ponadto powinna rzetelnie ustosunkować się do kierowanego do niej w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwania o udzielenie dodatkowych informacji, uwzględnienie wniosku skarżącego jest możliwe mimo braku przedłożenia dowodów potwierdzających wysokość posiadanego przez niego zadłużenia oraz wskazania źródeł pokrycia wydatków związanych z jego spłatą oraz remontem domu.
Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło