II SA/Rz 44/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi - p o s t a n a w i a - odmówić ustanowienia dla skarżącego adwokata. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2014 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę J. S., zainicjowaną "pozwem przeciwko Staroście [...]", a postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r. odrzucił wniesioną przez niego od tego postanowienia skargę kasacyjną. Wnioskiem złożonym następnie na formularzu PPF skarżący zwrócił się o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał argumenty odnoszące się do zasadności jego żądania objętego skargą. Wg zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 1300 zł. miesięcznie. Posiadany przez niego majątek obejmuje dom o pow. 90 m² (bez c.o., wody i kanalizacji) wraz z nieruchomością rolną o pow. 1,30 ha. Wskazał na zły stan swojego zdrowia. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wobec przyznanego skarżącemu postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpoznaniu pod względem spełnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, co warunkowane jest wykazaniem przez niego braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Mimo uznania zasadności wcześniejszego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych wynikającego z zestawienia jego dochodów i wydatków związanych z zaspokojeniem bieżących potrzeb życiowych, wniosek o ustanowienie zastępcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że w kontekście pierwotnego odrzucenia skargi a następnie odrzucenia skargi kasacyjnej, nie został on w żaden sposób uzasadniony, tj. nie zostały wykazane okoliczności wskazujące na potrzebę jego ustanowienia na tym etapie postępowania, a te powołane w uzasadnieniu, faktycznie stanowią argumentację przemawiającą w ocenie wnioskodawcy za uwzględnieniem zawartego w skardze jego żądania (wobec odrzucenia skargi i skargi kasacyjnej, są one obecnie bezprzedmiotowe). Jak wskazano już w uzasadnieniu postanowienia przyznającego wnioskodawcy zwolnienie od kosztów sądowych, głównym kryterium decydującym o przyznaniu prawa pomocy jest sytuacja materialna osoby ubiegającej się o jego przyznanie, odnoszona do zdolności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wyraźnego zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że związane z tym kryterium wydatków o charakterze koniecznym nie spełniają wszystkie "normalnie" ponoszone wydatki, lecz wyłącznie te, które zmierzają do zaspokojenia najważniejszych potrzeb. W przypadku skarżącego należy do nich bezspornie zaliczyć wydatki na żywność, środki czystości, leczenie oraz opłaty za gaz i energię elektryczną. Ich wyliczenie wg informacji podanych dla potrzeb rozpoznania pierwotnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych daje kwotę ok. 1000 zł., zaś z obecnego wniosku nie wynika, by w jakiekolwiek sposób były zagrożone. Błędnie załączone do pisma skarżącego (oznaczonego datą 2 czerwca 2014 r.) oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (mające zastosowanie w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi) wskazuje na prowadzenie przez niego prac remontowych domu oraz budowę ogrodzenia. Nie kwestionując potrzeby dokonania tych prac i abstrahując od sposobu ich finansowania, nie mają one już jednak – a przynajmniej nie w całości - charakteru wydatków związanych z zaspokajaniem potrzeb o charakterze koniecznym, a więc nie można przyznać im całkowitego pierwszeństwa przed kosztami postępowania. Dotyczy to również ponoszenia innych doraźnych wydatków, uwzględnionych przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (przejazdy – ok. 150 zł., remont roweru i inne drobne wydatki, m.in. baterie, żarówki – ok. 170 zł.), które nie stanowią stałego comiesięcznego obciążenia budżetu skarżącego. W tej sytuacji pozytywne dla skarżącego rozpoznanie wniosku o ustanowienie adwokata stanowiłoby nadużycie instytucji prawa pomocy, zwłaszcza że nadal niewyjaśniona z jego strony pozostała podnoszona wcześniej kwestia wysokości posiadanego przez niego zadłużenia. Dodatkowo, o zdolności skarżącego do poczynienia pewnych oszczędności i wygospodarowania środków finansowych na pokrycie ewentualnych wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, przemawia wpłacenie przez niego w dniu 31 maja 2014 r. tytułem wpisu kwoty 100 zł. Z podanych przyczyn, wobec braku podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.