II SA/Rz 44/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistego błędu pisarskiego - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę E. G. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistego błędu pisarskiego. Wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis powyższego orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem (w wysokości 100 zł) skarżąca wniosła o zwolnienie od tej opłaty. We wniosku zaznaczyła, że nie jest w stanie jej ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i męża, wchodzącego do wspólnego z nią gospodarstwa domowego. Tego rodzaju wydatek wiązałby się bowiem z ograniczeniem wydatków na leczenie i wyżywienie. Skarżąca i jej mąż zajmują mieszkanie o pow. 48 m. kw. Ich comiesięczne wydatki są następujące: mieszkanie – 210 zł, telewizor – 10 zł, energia elektryczna – 110 zł, gaz – 180 zł, woda i kanalizacja – 50 zł, wywóz śmieci – 18 zł, ubezpieczenie na życie – 18 zł, leczenie – 600 zł, paliwo – 250 zł, rata pożyczki zaciągniętej na remont mieszkania – 500 zł (termin spłaty – maj 2016 r.), środki czystości – 150 zł, odzież – 100 zł. Jako natomiast wydatki roczne strona wskazała ubezpieczenie samochodu tj. OC – 332 zł oraz AC – 700 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: E. G. ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tzn. od wynoszącej 100 zł opłaty kancelaryjnej za odpis wymienionego na wstępie orzeczenia z jego uzasadnieniem. W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", taki zakres wsparcia strony ze środków publicznych zalicza się do tzw. częściowego prawa pomocy. Jako przesłankę jego przyznania prawodawca wskazał w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Jednocześnie w tym ostatnim przepisie nakazał, by to wnioskujący o przedmiotową pomoc wykazał, że jego sytuacja kwalifikuje go do jej uzyskania. Powyższe związane jest z wyjątkowym charakterem prawa pomocy, wynikającym z art. 199 P.p.s.a. wskazującym, że strony postępowania sądowego ponoszą jego koszty związane ze swoim w nim udziałem. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w niniejszym postępowaniu E. G. domagała się już przyznania prawa pomocy, tyle że w zakresie szerszym tj. zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych. Żądanie to zostało rozpoznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 lutego 2015 r., odmawiającym przyznania wymienionej prawa pomocy, a które nie zostało przez nią zaskarżone. Przyczyną negatywnego rozstrzygnięcia wniosku strony był m. in. brak wyjaśnienia przez nią kilku wskazanych w skierowanym do niej wezwaniu kwestii i nadesłania żądanych dodatkowych dokumentów. Również składając niniejszy wniosek E. G. nadal nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych swoich i męża dla wykazania, że jej sytuacja finansowa wskazuje na potrzebę przyznania jej prawa pomocy. Nie można w warunkach niniejszej sprawy nie zwrócić nadto uwagi, że wysokość opłaty, od której zwolnienia ubiega się strona to 100 zł. Jest to jedna z niższych opłat sądowych przewidzianych przez prawodawcę na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto, wprawdzie wskazane przez skarżącą comiesięczne wydatki pokrywają w całości uzyskiwany przez nią i jej męża dochód, jednakże nie można stracić z pola widzenia, że nie wszystkie one mają związek z tzw. koniecznym utrzymaniem, do którego odwołuje się treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. We wskazanym przepisie chodzi bowiem tylko o kwoty przeznaczane na zaspokojenie potrzeb bytowych tj. związanych z wyżywieniem, leczeniem, czy mieszkaniem. Pozostałe zaś wydatki strony, nawet istotne dla niej według subiektywnego odczucia, nie mogą być traktowane priorytetowo wobec potrzeby sfinansowania swojego udziału w sprawie. Do tych niezbędnych wydatków w przypadku skarżącej nie można zaliczyć tych na utrzymanie samochodu, ubezpieczenie na życie czy remont mieszkania. Także wydatki przeznaczane na środki czystości we wskazanym przez stronę wymiarze 150 zł miesięcznie nie mogą wskazywać na potrzebę udzielenia jej wsparcia przez Państwo. Z tych wszystkich względów przyjęto, że wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni nie poniosłaby ona wraz z mężem uszczerbku w tzw. koniecznym utrzymaniu, a uiszczenie kwoty 100 zł nie musiałoby się wiązać z ograniczeniem wydatków na wyżywienie czy leczenie, tylko wydatków innych wskazanych wyżej, a nie mających znamion niezbędnych. Dlatego też odmówiono częściowego zwolnienia E. G. od kosztów sądowych tj. od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku tut. Sądu z dnia 11 czerwca 2015 r., o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 245 § 1 pkt 2 P.p.s.a.