II SA/Rz 440/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Krystyna Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Z. A. Ch. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- II SA/Rz 440/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].12.2005 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Z. i A. Ch. rozbiórkę zadaszenia od strony zachodniej o wymiarach 3,2 x 5 m znajdującego się przed wejściem do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 119/5 położonego w Z. przy ul. Ł. W decyzji tej zamieszczono pouczenie, że od niniejszej decyzji służy stronom odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Wskazaną decyzję doręczono Z. i A. Ch. w dniu 20.12.2005 r. W dniu 14.02.2006 r. w/w złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w S. odwołanie skierowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nazwane "Prośbą" z dnia 10.02.2006 r., w którym wymienili inną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2006 r., Nr [...] i pismo tego organu też z dnia 24.01.2006 r. i wnieśli o umożliwienie im spełnienia wymaganego przepisami warunku dotyczącego złożenia dokumentacji budowlanej zadaszenia o wymiarach 3,2 x 5,0 m od strony zachodniej. Dalsza część tego pisma również odnosi się do zadaszenia, objętego osnową decyzji z dnia [...].12.2005 r., powołaną na wstępie. Pismem z dnia [...].03.2006 r., Nr [...] organ odwoławczy wezwał Z. i A. Ch. o wyjaśnienie, czy ich pismo nazwane "Prośbą" jest odwołaniem od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].01.2006 r., Nr [...] stwierdzającej wykonanie określonych obowiązków związanych z przebudową istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 1119/5 położonej w Z., czy pismem w sprawie zadaszenia zrealizowanego przy w/w budynku mieszkalny, objętym osnową decyzji w/w organu I instancji z dnia [...]12.2005 r. Odpowiadając na rzeczone wezwanie organu odwoławczego, Z. i A. Ch. w piśmie opatrzonym datą 15.03.2006 r., które wpłynęło do tego organu w dniu 22.03.2006 r. wyjaśnili, że ich "Prośba" jest odwołaniem od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. tylko i wyłącznie w sprawie przebudowy zadaszenia przy schodach wejściowych do budynku od strony zachodniej czyli dotyczy decyzji powyższego organu I instancji z dnia [...].12.2005 r., Nr [...]. Zgodnie z podanym wyjaśnieniem, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego potraktował pismo Z. i A. Ch. nazwane "Prośbą" jako odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 9.12.2005 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].03.2006 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził że odwołanie Z. i A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].12.2005 r., Nr [...] w sprawie rozbiórki zadaszenia, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia m. innymi przytoczył, że decyzję organu I instancji z dnia [...].12.2005 r. doręczono odwołującym się w dniu 20.12.2005 r., zaś 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 3.01.2006 r. Wymienieni złożyli odwołanie w kancelarii organu I instancji w dniu 14.02.2006 r., czyli w pięćdziesiątym szóstym dniu od dnia doręczenia im wskazanej decyzji. Odwołujący się nie składali wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W takim stanie rzeczy zachodziły podstawy do stwierdzenia uchybienia ustawowego terminu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu II instancji, skarżący Z. i A. Ch. podnieśli, że przekroczyli termin do złożenia odwołania, ponieważ pisma otrzymywane od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego były dla nich niezrozumiałe. Pozostała część skargi została poświęcona kwestii dotyczącej nakazu rozbiórki zadaszenia, a w szczególności o stworzenie im możliwości zaleailzowania wybudowanego zadaszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z pisma skarżących /opatrzonego datą 15.03.2006 r. k. 5 akt adm. organu II instancji/ wyraźnie wynika, iż przedmiotem ich odwołania, nazwanego "Prośbą" była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].12.2005 r., Nr [...] nakazująca im rozebrać zadaszenie od strony zachodniej o wymiarach 3,2 x 5 m znajdującego się przed wejściem do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 119/5 położonego w Z.przy ul. Ł.. Organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania i akt organu I instancji, w pierwszej kolejności sprawdza, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził takie badanie i prawidłowo ustalił, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Zaskarżoną odwołaniem decyzję doręczono skarżącym w dniu 20.12.2005 r. /dowód doręczenia w aktach organu I instancji/. Odwołanie /opatrzone datą 10.02.2006 r./ nazwane "Prośbą" zostało złożone w kancelarii organu I instancji w dniu 14.02.2006 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 3.01.2006 r. /wtorek/, zatem nie ma żadnych wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie składali wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżona decyzji organu I instancji z dnia [...].12.2005 r. Nr [...] zawiera prawidłowe i jasne pouczenie co do sposobu i terminu wniesienia odwołania. Skoro odwołanie zostało wniesione po terminie, zatem organ odwoławczy nie mógł rozpatrzyć sprawy merytorycznie, mógł jedynie rozstrzygnąć sprawę w formie procesowej, czyli zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zarzut podniesiony w skardze, że pisma jakie otrzymywali od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego były dla nich niezrozumiałe i dlatego przekroczyli termin do złożenia odwołania, nie ma żadnego znaczenia w sprawie, bo po pierwsze pouczenie co do sposobu i terminu wniesienia odwołania było łatwe do zrozumienia, a po drugie taki zarzut mógł być ewentualnie podnoszony we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a takiego wniosku skarżący nie składali. Dalsza część skargi dotyczy kwestii merytorycznej, zatem nie jest związana z przedmiotem sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli bierze również pod uwagę naruszenia prawa przez orzekające organy, o których nie wspomniano w skardze. Jedną ze stron postępowania administracyjnego był J. B.. W postępowaniu sądowym okazało się, że w/w zmarł w dniu 11.12.2004 r. /odpis skrócony aktu zgonu k. 34 akt sądowych/, czyli przed wszczęciem postępowania administracyjnego /k. 8 akt adm. organu I instancji/. Art. 145 § 1 pkt 1b – p.p.s.a. stanowi, że Sąd uchyla zaskarżony akt administracyjny, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że jedną z przyczyn wznowieniowych jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, czyli a contrario nie brała udziały z winy organu. Sąd wychodząc poza granice skargi rozważał, czy organ odwoławczy miał realną możliwość powzięcia wiadomości o śmierci J. B. Z akt administracyjnych I i II instancji wynika, że takiej możliwości nie miał, bowiem na żadnym dowodzie doręczenia urząd pocztowy nie zamieścił adnotacji o śmierci w/w, zaś doręczenia zastępcze były prawidłowe. Organ II instancji o śmierci J. B. dowiedział się dopiero po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Z tej racji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ odwoławczy pociągającego za sobą zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 b – p.p.s.a. Sąd zastanawiał się również nad możliwością stwierdzenia z tego powodu nieważności zaskarżonego postanowienia z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ale uznał, że skoro de facto adresatem zaskarżonego postanowienia są skarżący /dotyczy ich odwołania/, przeto omawiane zdarzenie prawne nie dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Na kanwie poruszonej kwestii wyłania się również pytanie, jaka jest relacja między art. 145 § 1 pkt 1 b i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a art. 126 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-133, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie – również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym, że zamiast decyzji o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Na postanowienia określone w art. 134 k.p.a. zażalenia nie przysługują i w związku z tym nie są dopuszczalne postępowania administracyjne o wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności. Zasygnalizowana relacja między tymi przepisami zdaniem Sądu jest pozorna, gdyż powołane przepisy p.p.s.a. są adresowane do sądu i mają charakter samodzielny. Z podanych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. Na koniec należy zasygnalizować, iż organ odwoławczy będący również organem nadzoru powinien rozważyć celowość wszczęcia z urzędu postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2005 r., Nr [...] z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.